National and Kapodistrian University of Athens
Εθισμός στο διαδίκτυο, Fear Of Missing Out και η σχέση τους με την χρήση ψυχοδραστικών ουσιών
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Το διαδίκτυο έχει γίνει σήμερα ένα απαραίτητο εργαλείο που επηρεάζει κάθε πτυχή της καθημερινής μας ζωής. Ένα από τα φαινόμενα που εντάθηκαν αισθητά με την εξάπλωση του διαδικτύου είναι ο φόβος της απώλειας ευκαιριών (FOMO), καθώς οι χρήστες εκτίθενται διαρκώς σε πληροφορίες και σε προβολές γεγονότων από τα οποία ενδέχεται να έχουν απουσιάσει. Ως αποτέλεσμα, στην επιστημονική κοινότητα έχουν εκφραστεί ανησυχίες σχετικά με τις επιπτώσεις του φαινομένου, ιδίως όσον αφορά συμπεριφορές υψηλού κινδύνου όπως η χρήση ουσιών. Σκοπός: Κύριος στόχος της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη του φόβου της απώλειας ευχάριστων εμπειριών που ζουν οι άλλοι (FOMO) και πώς αυτός συνδέεται με το στρες, την εξάρτηση από το διαδίκτυο και τη συχνότητα κατανάλωσης ψυχοδραστικών ουσιών. Επιπλέον, θα εξετάσει εάν παρατηρείται σύνδεση των παραπάνω με συμπεριφορές υψηλού κινδύνου, όπως η επεισοδιακή υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και με τις επιπτώσεις από τη κατανάλωση αλκοόλ. Μέθοδος: Η προτεινόμενη έρευνα είχε συγχρονικό χαρακτήρα και πραγματοποιήθηκε μέσω ηλεκτρονικής χορήγησης ερωτηματολογίων (Google Forms). Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν πέντε ερωτηματολόγια αυταναφοράς: την κλίμακα εθισμού στο διαδίκτυο (ΙΑΤ), την κλίμακα του FOMO, την κλίμακα του αντιλαμβανόμενου στρες (PSS-10), τη Δοκιμή Ανίχνευσης Χρήσης Αλκοόλ, Καπνίσματος και Ουσιών (ASSIST-8) και το ερωτηματολόγιο για τις συνέπειες του αλκοόλ σε νεαρούς ενήλικες (Β-YAACQ). Προστέθηκαν, επίσης, ερωτήσεις σχετικά με τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων και τη συχνότητα της βαριάς επεισοδιακής κατανάλωσης αλκοόλ. Το τελικό δείγμα αποτελούνταν από 509 άτομα, με μέσο όρο ηλικίας τα 26,91 έτη. Αποτελέσματα: Η στατιστική ανάλυση ανέδειξε ότι το 17,3% των συμμετεχόντων βρισκόταν στις κατηγορίες μεσαίου-υψηλού κινδύνου για εθισμό στο διαδίκτυο. Όσον αφορά την κλίμακα του FOMO, το 13,7% των συμμετεχόντων βίωνε έντονα το συναίσθημα του φόβου απώλειας ευκαιριών. Επιπλέον, συχνή χρήση αλκοόλ (εβδομαδιαία ή σχεδόν καθημερινή) παρατηρήθηκε στο 47,24% των ατόμων που ανέφεραν κατανάλωση αλκοόλ και το 5,6% αυτών, ενέπιπτε σε συχνή βαριά επεισοδιακή κατανάλωση (binge-drinking). Ο FOMO σχετίστηκε με το στρες, τον εθισμό στο διαδίκτυο, τη συχνότητα χρήσης ουσιών, όπως του αλκοόλ και κάνναβης, και τις συνέπειες κατανάλωσης αλκοόλ σε όλες τις αναλύσεις (p<0,005). Παράλληλα, η πολυπαραγοντική ανάλυση ανέδειξε την άμεση σύνδεσή του FOMO με τα στάδια εθισμού και την προβληματική χρήση του διαδικτύου, καθώς και την σημαντική επίδραση του στη συχνή κατανάλωση αλκοόλ (p =<0,001). Επιπλέον, παρατηρήθηκε συσχέτιση μεταξύ της αύξησης του φόβου της απώλειας (FOMO) και της χρήσης κάνναβης, καθώς και της κατανάλωσης μεγαλύτερου αριθμού ουσιών, όταν λήφθηκε υπόψη η προβληματική χρήση του διαδικτύου. Η μελέτη αυτή δεν αποκάλυψε καμία συσχέτιση μεταξύ της υπερβολικής επεισοδιακής κατανάλωσης αλκοόλ και του FOMO. Τέλος, παρατηρήθηκε ότι όσο υψηλότερη ήταν η βαθμολογία στην κλίμακα του εθισμού στο διαδίκτυο, τόσο περισσότερες συνέπειες που σχετίζονται με το αλκοόλ παρατηρούνταν, ανεξάρτητα από τη συχνότητα κατανάλωσής του. Στις 18 από τις 24 συνέπειες της χρήσης, εντοπίστηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση με την εξάρτηση από το διαδίκτυο, ενώ δύο σχετίστηκαν σημαντικά με το φόβο απώλειας ευκαιριών. Συμπεράσματα: Η παρούσα μελέτη αποτελεί μια πρώτη προσπάθεια ανάδειξης της σύνδεσης του εθισμού στο διαδίκτυο, του φόβου απώλειας ευκαιριών και πώς αυτά επηρεάζουν τη συχνότητα κατανάλωσης ψυχοδραστικών ουσιών. Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι το φαινόμενο του FOMO και ειδικά όταν συνδυάζεται με τον κόσμο του διαδικτύου, οδηγεί σε συμπεριφορές υψηλού κινδύνου για την υγεία, όπως η ίδια η κατανάλωση ουσιών αλλά και σε αύξηση των δυσμενών συνεπειών από τη κατανάλωση τους. Αποτελεί, λοιπόν έναν αναδυόμενο παράγοντα χρήσης ουσιών που χρήζει περαιτέρω μελέτης, καθώς, τόσο o FOMO, όσο και ο εθισμός στο διαδίκτυο, επηρεάζουν όλο και μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Λάππα Μαρία
- Lappa Maria
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5303002