National and Kapodistrian University of Athens
Τηλέμαχος Λουγγής: Εργογραφία και βιογραφικά στοιχεία
Abstract
dc:descriptionΣτην παρούσα Μεταπτυχιακή Διπλωματική εργασία, παρουσιάζεται, για πρώτη φορά στο σύνολό του, το συγγραφικό έργο του ιστορικού, βυζαντινολόγου, ερευνητή και εισηγητή της τεχνολογίας της Πληροφορικής στην υπηρεσία της ιστορικής έρευνας στην Ελλάδα Δρ. Τηλέμαχου Λουγγή, σήμερα Ομότιμου Διευθυντή Ερευνών στο Ινστιτούτο Βυζαντινών Ερευνών (Ι.Β.Ε.) του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (Ε.Ι.Ε.). Παράλληλα, αναδεικνύεται η θεματογραφία των μελετών του και η μεθοδολογία, που υιοθέτησε στη συγγραφή των έργων του. Επιπλέον, παρατίθενται βιογραφικά στοιχεία, τα οποία αναδεικνύουν την πολυεπίπεδη παιδεία, που έλαβε από μικρή ηλικία και τις υψηλού επιπέδου ακαδημαϊκές σπουδές του, που σε συνδυασμό με το πάθος του για την ιστορική έρευνα, την οξεία κριτική ματιά του και την ερμηνευτική του δεινότητα είχαν ως αποτέλεσμα τη δημοσίευση πλήθους ιστορικών μελετών, την ανάθεση σε αυτόν της διεύθυνσης της συγγραφής και έκδοσης μεγάλων συλλογικών έργων, την έντονη παρουσία του σε Διεθνή Συνέδρια και τη συνεργασία του με ελληνικά και ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια, όπου δίδαξε πάντα ως «καλεσμένος» καθηγητής. Στην εργασία περιλαμβάνεται, με τη μορφή παραρτήματος, ένας πλήρης κατάλογος των μελετών του Δρ. Λουγγή, ταξινομημένων ανά είδος (βιβλία, συντονισμός και επιστημονική επιμέλεια μεγάλων συλλογικών έργων, μελέτες δημοσιευμένες σε επιστημονικά περιοδικά και πανεπιστημιακές εκδόσεις, κεφάλαια σε συλλογικούς τόμους, ανακοινώσεις σε Πρακτικά Διεθνών Συνεδρίων, βιβλιοκρισίες και βιβλιοκριτικά δοκίμια, μελέτες σε ένθετα εφημερίδων και εκλαϊκευτικά περιοδικά κ.ά.). Για τη συγκέντρωση βιογραφικών στοιχείων και για τη συγκρότηση του καταλόγου των έργων, επιλέχθηκε η δια συνεντεύξεων - με τον ίδιο τον Δρ. Τηλέμαχο Λουγγή - ποιοτική μέθοδος, η οποία εξασφάλισε την ακρίβεια στην αποτύπωση της επιστημονικής του πορείας και την πληρότητα του καταλόγου. Η παρουσίαση της εργογραφίας του επιτεύχθηκε μετά από ενδελεχή μελέτη των έργων του, τα οποία καλύπτουν ένα τεράστιο φάσμα επιμέρους θεματικών, όπως τη βυζαντινή εξωτερική πολιτική και διπλωματία, την ιστορική πορεία της Ιταλίας κατά το Μεσαίωνα, την κρατική διοίκηση του Βυζαντίου, τον χαρακτήρα και την εξέλιξη των σχέσεων παραγωγής στο Βυζάντιο, τις μορφές ταξικής πάλης και το λαϊκό κίνημα στην Ανατολική Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, την εξέλιξη και την ισχυροποίηση του Μοναχισμού, τη συγκρότηση των βυζαντινών στρατιωτικών δυνάμεων σε «Θέματα», το ρόλο του βυζαντινού πολεμικού στόλου στη δημιουργία ενός νότιου ναυτικού αμυντικού μετώπου (τέλη 6ου αι. - πρώτες δεκαετίες του 9ου αι.), τις στρατιωτικές επεμβάσεις των Βυζαντινών στη Δύση, τη βυζαντινή κοινωνία και την εξέλιξή της, τη σταδιακή παρακμή του ρωμαϊκού οδικού συστήματος στην Ανατολή (5ος - 12ος αι.) και, τέλος, το ρόλο της Δύσης στη βυζαντινή ιστοριογραφία. Τα έργα του παρουσιάζονται ταξινομημένα σε τέσσερις βασικούς θεματικούς άξονες, που φέρουν τους τίτλους: «Η βυζαντινή εξωτερική πολιτική και διπλωματία στη Δύση», «Η εξέλιξη της βυζαντινής κοινωνίας», «Η βυζαντινή ιδεολογία και ταυτότητα» και «Η ιστορική πορεία της Ανατολικής Ρωμαϊκής / Βυζαντινής αυτοκρατορίας και της Ιταλίας, κατά το Μεσαίωνα». Από τη μελέτη των έργων εξήχθησαν συμπεράσματα σχετικά με τη γλώσσα συγγραφής, τον αφηγηματικό λόγο, την επιλογή της βιβλιογραφίας και τη μεθοδολογία. Ο Δρ. Λουγγής, υιοθετώντας ως καθοδηγητική αρχή τη θεωρία του Ιστορικού υλισμού, παρουσιάζει τη διαδοχή των γεγονότων και των αποφάσεων ή των πράξεων των ανθρώπων, που κατέχουν την εξουσία (κοσμική και εκκλησιαστική), σε συνδυασμό με τις επικρατούσες, κάθε δεδομένη στιγμή, συνθήκες. Παράλληλα, επιχειρώντας μία σφαιρική, ευρεία, πλουραλιστική και συχνά καινοτόμα προσέγγιση των πηγών, τις οποίες ερμηνεύει προσαρμόζοντάς τις στη σύγχρονή τους κοινωνική πραγματικότητα, οδηγείται σε καινοτόμα συμπεράσματα, που δεν αλληλοαποκλείονται και δεν αφήνουν λογικά κενά. Το ογκώδες συγγραφικό έργο του Δρ. Λουγγή, ρίχνοντας φως σε πτυχές της ιστορικής περιόδου που πραγματεύεται, θα μπορούσε να αποτελέσει «Τράπεζα πληροφοριών» για κάθε νέο ερευνητή και εφαλτήριο για περαιτέρω έρευνα, πάνω σε πολλές θεματικές. Η δε παρούσα εργασία, παρουσιάζοντας το έργο αυτό, για πρώτη φορά, στην ολότητά του, θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για συγκριτικές μελέτες, στις οποίες, η μεθοδολογία, τα συμπεράσματα, οι απόψεις, ακόμη και η ιστορική αφήγηση του σημαντικού αυτού Έλληνα ιστορικού θα μπορούσαν να αντιπαραβληθούν με τα αντίστοιχα στοιχεία που χαρακτηρίζουν τα έργα άλλων διαπρεπών βυζαντινολόγων, εκπροσώπων τόσο της αστικής, όσο και της μαρξιστικής ιστοριογραφίας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Ηλιοπούλου Στυλιανή
- Iliopoulou Stiliani
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5303225