Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Οι θέσεις των νατουραλιστών W. V. Quine και P. Maddy για τον Μαθηματικό Ρεαλισμό

Abstract

dc:description

Η παρούσα διπλωματική εργασία μελετά τον σύγχρονο Νατουραλισμό (20ος αι.), που αποτελεί μετεξέλιξη του εμπειρισμού. Η εμπειριστική παράδοση θεωρεί ότι η γνώση προέρχεται από την αισθητηριακή εμπειρία. Η διπλωματική εξετάζει τον μεθοδολογικό νατουραλισμό, ο οποίος θεωρεί πρότυπο την μεθοδολογία των φυσικών επιστημών και στη συνέχεια επικεντρώνεται σε δύο κυρίως νατουραλιστικές προσεγγίσεις: του W. V. Quine και της P. Maddy. Ο Νατουραλισμός του Quine υποστηρίζει τα επιχειρήματα του αναπόδραστου σύμφωνα με τα οποία, οφείλουμε να αποδεχόμαστε την οντολογική δέσμευση των επιστημονικών μας θεωριών εξίσου σε φυσικές (παρατηρήσιμες και μη παρατηρήσιμες) οντότητες καθώς και σε μαθηματικές οντότητες. Αυτά τα είδη οντοτήτων είναι αναπόδραστα στις επιστημονικές θεωρίες που περιγράφουν τον κόσμο. Το επιχείρημα αυτό υποστηρίζει ένα είδος μαθηματικού ρεαλισμού που συνδέεται με το Νατουραλισμό. Στη γνωσιολογία, το έργο του W.V. Quine, απορρίπτει το a priori και υιοθετεί την αναθεωρησιμότητα για όλο το δίκτυο των επιστημονικών πεποιθήσεων. Ο Quine υποστηρίζει τον επιβεβαιωτικό ολισμό, σύμφωνα με τον οποίο οι επιστημονικές θεωρίες επιβεβαιώνονται ως ενιαίο σύνολο από την αισθητηριακή εμπειρία και όχι μεμονωμένα, συνεπώς τα μαθηματικά λαμβάνουν επίσης επικύρωση μέσω των φυσικών επιστημών. Για τον Quine, τα μαθηματικά κατέχουν κεντρική θέση στον «ιστό της πεποίθησης», δηλαδή στο δίκτυο των επιστημονικών μας γνώσεων. Αυτή η θέση εξηγεί γιατί τα μαθηματικά φαίνονται να είναι αναγκαία και a priori, αν και, κατά τον Quine, καμία επιστημονική πεποίθηση δεν είναι μη αναθεωρήσιμη υπό το φως της μελλοντικής εμπειρίας. Παρόλα αυτά, οι αλλαγές στον πυρήνα των μαθηματικών είναι σπάνιες, επειδή θα προκαλούσαν μεγάλες αναταράξεις σε ολόκληρο το επιστημονικό οικοδόμημα. Η Penelope Maddy, αν και αποδέχεται το Επιχείρημα του Αναπόδραστου των Quine-Putnam, επισημαίνει ότι αυτό δεν εξηγεί πώς είναι δυνατόν να έχουμε γνώση των μαθηματικών αληθειών. Προτείνει μια νατουραλιστική προσέγγιση που βλέπει τα μαθηματικά ως μία αυτόνομη επιστήμη, όπου η δικαιολόγηση των μαθηματικών προκύπτει από μαθηματικές διαδικασίες και μεθόδους, και όχι αποκλειστικά από τη χρησιμότητά τους στις φυσικές επιστήμες. Απορρίπτει επίσης τον ολισμό του Quine. Τέλος, ο πραγματισμός στη φιλοσοφία του Quine δέχεται οντολογίες που αποτελούν «χρήσιμους μύθους», οι οποίοι εξυπηρετούν τους ερευνητικούς στόχους των επιστημών. Ο πραγματιστής δίνει έμφαση στη χρησιμότητα και την ομαλή λειτουργία των εννοιολογικών σχημάτων στις φυσικές επιστήμες και στα μαθηματικά. Οι μαθηματικές οντολογίες θεωρούνται εννοιολογικά εργαλεία και η αξία τους κρίνεται από την πρακτική τους αποτελεσματικότητα και τη σύνδεσή τους με άλλες θεωρίες. Αντίθετα, η Maddy έχει την τάση να υπερασπίζεται τον μαθηματικό ρεαλισμό, ο οποίος αποδέχεται την πραγματική ανεξάρτητη ύπαρξη των μαθηματικών αντικειμένων. Η Maddy τοποθετεί τα σύνολα στο χωροχρονικό πλαίσιο και θεωρεί τους αριθμούς ιδιότητες των συνόλων. Για να εξηγήσει τη γνωστική πρόσβαση στα σύνολα, χρησιμοποιεί μία εκδοχή ακάθαρτου/νοθευμένου a priori το οποίο περιλαμβάνει και αισθητηριακά χαρακτηριστικά. Επίσης, υποστηρίζει ένα είδος μαθηματικής εποπτείας, διακρίνοντας τη λειτουργία της θέασης από την λειτουργία της αντίληψης. Η διπλωματική εξετάζει επίσης την κριτική που έχει γίνει ενάντια στην προσέγγιση της Maddy.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Παναγιώτου Ουρανία
  • Panagiotou Ourania

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5303948

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Παναγιώτου Ουρανία; Panagiotou Ourania. Οι θέσεις των νατουραλιστών W. V. Quine και P. Maddy για τον Μαθηματικό Ρεαλισμό. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5303948