National and Kapodistrian University of Athens
Η γονική αποξένωση στην ελληνική νομολογία 2021 – 2024
Abstract
dc:descriptionΑντικείμενο της παρούσας μελέτης είναι η αξιολόγηση της γονικής αποξένωσης (parental alienation) από την ελληνική νομολογία και ειδικότερα τις αποφάσεις πολιτικών (αστικών) δικαστηρίων σε υποθέσεις επιμέλειας και επικοινωνίας παιδιών τα έτη 2021 έως 2024. Με ποσοτική έρευνα, σε ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα 607 δικαστικών αποφάσεων της ίδιας περιόδου, για ισάριθμα ζεύγη γονέων και 856 παιδιά, γίνεται περιγραφική στατιστική ανάλυση όσον αφορά τα ακόλουθα ερευνητικά ερωτήματα : α) ποσοστό οικογενειακών δικών, όπου υποβάλλονται ισχυρισμοί γονικής αποξένωσης, β) ποσοστά αποξενωμένων παιδιών και γονέων, υπό την έννοια ότι στα πρόσωπά τους συντρέχουν τα αποδεκτά στην επιστημονική βιβλιογραφία κριτήρια της γονικής αποξένωσης, γ) αναφορά ή μη του όρου «γονική αποξένωση» στις δικαστικές αποφάσεις, που περιγράφουν τα επιστημονικά κριτήρια αυτής ως αποδεδειγμένα στην εκδικαζόμενη υπόθεση, δ) ηλικία έναρξης και χρονική διάρκεια της γονικής αποξένωσης των παιδιών, ε) συχνότητα εμφάνισης των γονικών αποξενωτικών τακτικών (parental alienation behaviors), όπως η αυθαίρετη μεταβολή τόπου διαμονής του παιδιού, η παραβίαση των δικαστικών αποφάσεων επικοινωνίας γονέων – παιδιών, η χειραγώγηση της γνώμης του παιδιού κατά του γονέα – στόχου (target – parent) και οι ψευδείς ισχυρισμοί σεξουαλικής ή σωματικής κακοποίησης, στ) συχνότητα δικαστικής μεταβολής της ρύθμισης επιμέλειας παιδιών υπέρ των αποξενωμένων γονέων, ζ) δικαστική αύξηση ή μη του χρόνου επικοινωνίας μεταξύ αποξενωμένων γονέων και παιδιών, η) δικαστική πρόβλεψη ή άρση περιορισμών του ανωτέρω δικαιώματος επικοινωνίας. Ακολουθεί ένας στατιστικός παραμετρικός έλεγχος των ερευνητικών ερωτημάτων της μελέτης, δηλαδή εάν υπάρχει ή όχι στατιστικά σημαντική συσχέτιση : [α] της γονικής αποξένωσης, δηλαδή της δικαστικής αποδοχής των σχετικών ισχυρισμών γονέων, με τις ακόλουθες μεταβλητές 1) φύλο παιδιού ή γονέα ή δικαστή, 2) διάρκεια συμβίωσης γονέων, 3) ηλικία παιδιού, 4) διάρκεια γονικής αποξένωσης, 5) παραβίαση δικαστικών αποφάσεων επικοινωνίας γονέων – παιδιών, 6) ψευδείς ισχυρισμοί σεξουαλικής ή σωματικής κακοποίησης, 7) χειραγωγημένη από τον ένα γονέα άρνηση επικοινωνίας του παιδιού με τον άλλο γονέα, 8) προγενέστερη άσκηση της αποκλειστικής επιμέλειας από τον αποξενωτικό γονέα, 9) δικαστική πραγματογνωμοσύνη ή ιδιωτική γνωμοδότηση παιδοψυχιάτρου, 10) δικαστική μεταβολή επιμέλειας ή αύξηση χρόνου διαμονής ή άρση περιορισμών επικοινωνίας υπέρ του αποξενωμένου γονέα, [β] της δικαστικής αναφοράς του όρου «γονική αποξένωση» με τις ακόλουθες μεταβλητές 1) φύλο παιδιού ή γονέα ή δικαστή και 2) δικαστική μεταβολή επιμέλειας ή αύξηση χρόνου διαμονής ή άρση περιορισμών επικοινωνίας υπέρ του αποξενωμένου γονέα. Ακόμη, γίνεται σύγκριση των στατιστικών ευρημάτων της παρούσας μελέτης, με εκείνα της διεθνούς βιβλιογραφίας – για όσα τυχόν εκ των ανωτέρω ερωτημάτων έχει ερευνήσει – επί της νομολογίας άλλων κρατών. Τέλος, με αναγωγή των ποσοστών αποξενωμένων παιδιών και γονέων της παρούσας μελέτης στα δημογραφικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ ετών 2006 – 2023, επιχειρείται μία εκτίμηση (κατά προσέγγιση) σχετικά με τον επιπολασμό της γονικής αποξένωσης στον ελληνικό πληθυσμό, ακολουθώντας τη μεθοδολογία παρόμοιων ερευνών της διεθνούς βιβλιογραφίας. Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης δύνανται να συμβάλουν, τόσο στη διερεύνηση των αιτίων της γονικής αποξένωσης, όσο και στην αναζήτηση τρόπων αποτελεσματικής αντιμετώπισης αυτής από το Νομοθέτη και τη Δικαιοσύνη.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Κατσικερός Παναγιώτης
- Katsikeros Panagiotis
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5303987