Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Το παράδοξο του Σωρείτη και τρόποι αντιμετώπισής του

Abstract

dc:description

Στην παρούσα εργασία θα ασχοληθούμε με το παράδοξο του σωρείτη και τις διάφορες προσεγγίσεις που αναπτύχθηκαν με σκοπό την αντιμετώπισή του. Ουσιαστικά η εργασία θα δομηθεί σε δύο βασικά μέρη. Στο πρώτο μέρος θα ασχοληθούμε με την εισαγωγή του παραδόξου του σωρείτη κατά την αρχαιότητα από τον Ευβουλίδη τον Μιλήσιο ο οποίος, όπως θα δούμε, σε αυτή την πρώτη του έκδοση το σχημάτισε με την μορφή ερωτήσεων. Στη συνέχεια θα αναφερθούμε στον ρόλο που έπαιξαν οι σωρειτικοί γρίφοι στη διαμάχη ανάμεσα στους Σκεπτικούς και στους Στωικούς φιλόσοφους. Συγκεκριμένα θα επικεντρωθούμε στον τρόπο με τον οποίο οι σωρειτικοί γρίφοι μετατράπηκαν σε βασικά όπλα των Σκεπτικών φιλοσόφων σε αυτή την διαμάχη, με σκοπό κυρίως την αποδόμηση της στωικής θεωρίας γνώσης, και θα κλείσουμε την αναφορά μας στην αρχαιότητα παρουσιάζοντας τον τρόπο με τον οποίο τελικά οι Στωικοί φιλόσοφοι υπερασπίστηκαν την θεωρία τους έναντι των Σκεπτικών. Στη συνέχεια θα γνωρίσουμε τον γρίφο του σωρείτη όπως παρουσιάστηκε κατά την σύγχρονη εποχή, δηλαδή ως επιχείρημα με την μορφή μιας ακολουθίας υποεπιχειρημάτων, καθένα από τα οποία είναι της μορφής modus ponens που περιέχει μια διαφορετική κατηγορική και υποθετική προκείμενη. Θα δούμε λοιπόν ότι με βάση την κλασική λογική, ο σωρειτικός συλλογισμός είναι έγκυρος με την πρώτη προκείμενη αληθή και το συμπέρασμα ψευδές γεγονός που καθιστά τον συλλογισμό παράδοξο. Παρουσιάζοντας και αναλύοντας την μορφή με την οποία παρουσιάστηκε το παράδοξο του σωρείτη στην σύγχρονη εποχή θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε ομαλά στο δεύτερο μέρος της εργασίας μας όπου θα ασχοληθούμε με τους τρόπους που εισήγαγαν διάφοροι φιλόσοφοι και θεωρητικοί ώστε να αντιμετωπίσουν το παράδοξο του σωρείτη στην σύγχρονη εποχή. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας μας λοιπόν, αφού έχουμε ήδη παρουσιάσει και αναλύσει την σύγχρονη μορφή του παραδόξου του σωρείτη, θα αναλύσουμε την έννοια της ασάφειας ώστε να την συνδέσουμε με τα σωρειτικά κατηγορήματα και το γεγονός ότι δεν παρουσιάζουν ξεκάθαρα όρια λόγω της παρουσίας οριακών περιπτώσεων. Μάλιστα θα παρουσιάσουμε τόσο την ασάφεια με βάση την σημασιολογική θεωρία που είχε αρχικά συνδεθεί με τα σωρειτικά κατηγορήματα όσο και την ασάφεια με βάση την επιστημική θεωρία. Στη συνέχεια θα αναφερθούμε στις συνθήκες του σωρείτη όπως τις διατύπωσε ο Barnes, με βάση τις οποίες θα καταλήξουμε στην παρουσίαση των διεξόδων που παρουσιάζονται ώστε να αντιμετωπίσουμε το παράδοξο του σωρείτη και οι οποίες καλύπτουν ολόκληρο το φάσμα των δυνατών επιλογών. Συγκεκριμένα θα αναφερθούμε στην επιλογή να αρνηθούμε ότι το πρόβλημα μπορεί να τεθεί έγκυρα εξ αρχής, στην επιλογή να θεωρήσουμε ότι η λογική αφορά στις σωρειτικές εκφράσεις αλλά να αρνηθούμε ότι το επιχείρημα είναι έγκυρο, στην επιλογή να υποθέσουμε ότι η λογική εφαρμόζεται στις σωρειτικές εκφράσεις και ότι το επιχείρημα είναι έγκυρο, αλλά να αρνηθούμε μια από τις προκείμενες του σωρείτη και, τέλος, στην επιλογή να υποθέσουμε ότι η κλασική λογική ισχύει, ότι το επιχείρημα είναι έγκυρο και έχει αληθείς προκείμενες και συνεπώς να αποδεχτούμε το συμπέρασμα του συλλογισμού. Έτσι αφού αναφέρουμε τις επιλογές που μας παρέχονται ώστε να αντιμετωπίσουμε το παράδοξο του σωρείτη, θα αναλύσουμε τις διάφορες θεωρίες που έχουν αναπτυχθεί για κάθε μια από αυτές τις επιλογές και θα αναφερθούμε στις κριτικές που τους έχουν ασκηθεί.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΣ
  • CHATZIGEORGIOU NIKOLAOS

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5305218

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΣ; CHATZIGEORGIOU NIKOLAOS. Το παράδοξο του Σωρείτη και τρόποι αντιμετώπισής του. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5305218