National and Kapodistrian University of Athens
Ερμηνεία Και Προαγωγή της Ευημερίας των Πρωτοετών Φοιτητών μέσω του Πλαισίου Αναφοράς Ικανοτήτων για Δημοκρατικό Πολιτισμό : Μια Ποσοτική Έρευνα σε Ελληνικά Πανεπιστήμια το 2025
Abstract
dc:descriptionΗ ευημερία είναι μια πολυδιάστατη έννοια με ποικίλες συνιστώσες, όπως η σωματική, η πνευματική, η ψυχική, η σχεσιακή. Η βιβλιογραφία αναδεικνύει δύο εκφάνσεις της: την ηδονιστική και την ευδαιμονιστική, με την πρώτη να σχετίζεται με τα θετικά συναισθήματα και την ικανοποίηση από τη ζωή και τη δεύτερη να προκύπτει από τη σύζευξη θετικών και αρνητικών συναισθημάτων και να συσχετίζεται με την αρετή και τη λογική. Ουσιαστικά, και οι δύο αποτελούν εκφάνσεις ενός ενιαίου ψυχολογικού φαινομένου, διαμορφώνοντας την υποκειμενική εμπειρία της ευημερίας, η οποία όμως σφυρηλατείται περαιτέρω μέσα από τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις. Η εστίαση της παρούσας μελέτης αφορά την ευημερία των φοιτητών, οι οποίοι σύμφωνα με ερευνητικά δεδομένα (Auerbach κ.ά., 2018) παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά ψυχικής δυσφορίας, καθώς η ενηλικίωση – μια αδιαφιλονίκητα δύσκολη περίοδος – συμπίπτει με την εισαγωγή στο πανεπιστήμιο που ισοδυναμεί με προσαρμογή σε ένα νέο περιβάλλον γεμάτο προκλήσεις. Σκοπός της έρευνας είναι αρχικά να ερμηνεύσει τα επίπεδα της ευημερίας των πρωτοετών φοιτητών στη δημόσια, ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση του 2025. Παράλληλα, χρησιμοποιώντας ως θεωρητικό «εργαλείο» τις Ικανότητες για Δημοκρατικό Πολιτισμό (RFCDC) του Συμβουλίου της Ευρώπης, επιχειρεί όχι μόνο την ερμηνεία των ευρημάτων αλλά και μια προσπάθεια σύνδεσης της ευημερίας με συγκεκριμένες ικανότητες του Πλαισίου Αναφοράς με στόχο την προαγωγή της. Αυτές αφενός μπορούν να «ανθίσουν» αξιοποιώντας τους προσωπικούς πόρους του ίδιου του φοιτητή, ενώ, αφετέρου, μπορούν να καλλιεργηθούν εντός του πανεπιστημίου και να οικοδομηθούν στην διαλεκτική σχέση τόσο μεταξύ των φοιτητών όσο και με τους διδάσκοντες ή το προσωπικό του ιδρύματος. Αρωγός στην προσπάθεια αυτή θα αποτελέσει ο σεβασμός και η εφαρμογή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που κατά βάση μπορούν να λειτουργήσουν ως κριτήρια της ευημερίας, του πολιτισμού και γενικότερα μιας ανθρωποκεντρικής και δημοκρατικής εκπαίδευσης. Στη συγκεκριμένη μελέτη πραγματοποιήθηκε ποσοτική έρευνα στην οποία συμμετείχαν 150 πρωτοετείς φοιτητές από διάφορα ακαδημαϊκά ιδρύματα της ελληνικής, δημόσιας τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε ένα σταθμισμένο και δομημένο ερωτηματολόγιο με 23 δηλώσεις/ερωτήσεις που καλύπτουν πέντε βασικές διαστάσεις της φοιτητικής ευημερίας, την ακαδημαϊκή, οικονομική, σωματική, ψυχολογική και σχεσιακή. Το ερωτηματολόγιο βασίστηκε στην "Κλίμακα Ευημερίας Φοιτητών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση" (Student Well-Being in Higher Education Scale, Khatri κ.ά., 2024), το οποίο μεταφράστηκε και αποδόθηκε στα ελληνικά και μοιράστηκε διαδικτυακά. Από τα αποτελέσματα της έρευνας ξεχωρίζουν τα ευρήματα που καταδεικνύουν ότι οι άνδρες έχουν στατιστικώς σημαντικά υψηλότερα επίπεδα οικονομικής, ψυχολογικής και σχεσιακής ευημερίας συγκριτικά με τις γυναίκες και ότι η σχεσιακή ευημερία αναδεικνύεται η χαμηλότερη σε σύγκριση με τις υπόλοιπες (ακαδημαϊκή, ψυχολογική, οικονομική και φυσική). Αυτά καθώς και τα υπόλοιπα ευρήματα της έρευνας εξετάστηκαν και ερμηνεύτηκαν έχοντας ως θεωρητικό και πρακτικό υπόβαθρο το Πλαίσιο Αναφοράς Ικανοτήτων για Δημοκρατικό Πολιτισμό (RFCDC). Παράλληλα, έγινε προσπάθεια να αναδειχθεί το πώς οι αξίες, οι στάσεις, οι δεξιότητες και οι γνώσεις του Πλαισίου μπορούν να υποστηρίξουν και να προάγουν όχι μόνο την ακαδημαϊκή επιτυχία αλλά και την ανάπτυξη της ψυχολογικής ευρωστίας, της κοινωνικής συνοχής και της προσωπικής ολοκλήρωσης· στοιχεία που συγκροτούν τη φοιτητική ευημερία σε ένα σύγχρονο, δημοκρατικό και συμπεριληπτικό πανεπιστήμιο.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- ΜΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ
- MAVROPOULOU ELENI
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5307119