National and Kapodistrian University of Athens
Η εφαρμογή εναλλακτικών τεχνικών αξιολόγησης στο δημοτικό σχολείο: αντιλήψεις και στάσεις εκπαιδευτικών
Abstract
dc:descriptionΚάθε διαδικασία αξιολόγησης ως αναπόσπαστο τμήμα της διδακτικής πράξης, όταν εφαρμόζεται σωστά, συντελεί στην εξέλιξη όλων των μαθητών, την αναβάθμιση του διδακτικού και παιδαγωγικού έργου των εκπαιδευτικών και τη βελτίωση γενικότερα της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Επομένως, ο σύγχρονος εκπαιδευτικός στην απαιτητική σχολική καθημερινότητα χρειάζεται να μην περιορίζεται στην παραδοσιακή μέθοδο αξιολόγησης των μαθητών του. Αντίθετα, είναι αναγκαίο να συμπληρώνει την τελευταία με εναλλακτικές τεχνικές αξιολόγησης, οι οποίες συνδέονται με την αξιολόγηση για τη μάθηση και όχι με την αξιολόγηση της μάθησης. Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση των αντιλήψεων των εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης σχετικά με την αξιοποίηση εναλλακτικών τεχνικών αξιολόγησης των μαθητών τους. Ειδικότερα, η παρούσα στοχεύει να εξετάσει τις στρατηγικές διαμορφωτικής αξιολόγησης, που εφαρμόζονται από τους εκπαιδευτικούς στις τάξεις τους. Αναφορικά με τη διαμορφωτική αξιολόγηση ως σύγχρονο ζητούμενο της διδασκαλίας, να σημειωθεί ότι η εργασία έχει εστιαστεί στη σημασία που έχει ο συγκεκριμένος τύπος αξιολόγησης στην εκπαιδευτική διαδικασία και στη λειτουργία της ανατροφοδότησης κατά την εφαρμογή του. Χρήσιμη κρίνεται και η παρουσίαση των δεδομένων από διάφορες έρευνες σχετικά με τις δυσκολίες αποτελεσματικής εφαρμογής της διαμορφωτικής αξιολόγησης, αλλά και τους τρόπους διαχείρισής τους. Επιπλέον, μελετώνται στην παρούσα έρευνα τα πλεονεκτήματα, αλλά και τα εμπόδια τα οποία αναστέλλουν τη χρήση εναλλακτικών τεχνικών αξιολόγησης στις τάξεις των εκπαιδευτικών. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ενασχόληση με τις πρακτικές αξιολόγησης των μαθητών, τις οποίες εφαρμόζουν οι εκπαιδευτικοί και συνάδουν αυτές με τις αρχές των εναλλακτικών τεχνικών αξιολόγησης. Παράλληλα, αναλύεται και η τυχόν συσχέτιση των δημογραφικών χαρακτηριστικών (φύλο, ηλικία, σπουδές, ειδικότητα, προϋπηρεσία, σχέση εργασίας) των εκπαιδευτικών της έρευνας με τις πρακτικές αξιολόγησης των μαθητών τους. 120 εκπαιδευτικοί της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης συμμετείχαν στην παρούσα εμπειρική έρευνα για τη διεξαγωγή της οποίας έγινε χρήση της ποσοτικής μεθόδου. Συγκεκριμένα, ως ερευνητικό εργαλείο, επιλέχθηκε το ερωτηματολόγιο, προκειμένου να συγκεντρωθούν όλα τα απαραίτητα στοιχεία για την επίτευξη του σκοπού και των στόχων της παρούσας. Να σημειωθεί ότι η ερευνήτρια σχεδίασε το περιεχόμενο του ερωτηματολογίου, αφού μελέτησε τη σχετική με το θέμα προς εξέταση βιβλιογραφία. Οι ερωτήσεις στις οποίες κλήθηκαν να απαντήσουν οι συμμετέχοντες ήταν κλειστού τύπου με απαντήσεις πολλαπλής επιλογής. Από τα ευρήματα της έρευνας προέκυψε ότι οι συμμετέχοντες φαίνεται να εφαρμόζουν αρκετά στρατηγικές της διαμορφωτικής αξιολόγησης στις τάξεις τους. Όμως, γενικά, δεν αξιοποιούν ιδιαίτερα εναλλακτικές τεχνικές αξιολόγησης των μαθητών τους. Από όλες τις εναλλακτικές τεχνικές αξιολόγησης, οι οποίες αναφέρονται στο ερωτηματολόγιο της έρευνας, οι συμμετέχοντες εφαρμόζουν κυρίως την περιγραφική αξιολόγηση και την αυτοαξιολόγηση. Ωστόσο, τα αποτελέσματα της παρούσας έδειξαν επιπλέον ότι οι εκπαιδευτικοί, αν και διατηρούν επιφυλακτική στάση απέναντι στις εναλλακτικές τεχνικές αξιολόγησης των μαθητών, λόγω διαφόρων εμποδίων κατά την εφαρμογή τους, αναγνωρίζουν πλεονεκτήματα των συγκεκριμένων τεχνικών αξιολόγησης στην τάξη. Κάποια από τα εμπόδια τα οποία αναστέλλουν την ευρεία αξιοποίηση εναλλακτικών τεχνικών αξιολόγησης είναι η έλλειψη χρόνου λόγω απαιτητικών σχολικών προγραμμάτων, η ύπαρξη πολλών παιδιών στην τάξη και η έλλειψη επαρκούς κατανόησης, επιμόρφωσης και εμπειρίας σχετικά με τις συγκεκριμένες τεχνικές αξιολόγησης. Ακόμη, η έρευνα έδειξε ότι, μολονότι οι εκπαιδευτικοί δεν εφαρμόζουν συχνά εναλλακτικές τεχνικές για την αξιολόγηση των μαθητών τους, υιοθετούν σε μεγάλο βαθμό πρακτικές συμβατές με τις αρχές των εναλλακτικών τεχνικών αξιολόγησης. Η πιο δημοφιλής πρακτική συνιστά εκείνη κατά την οποία οι εκπαιδευτικοί, όταν αξιολογούν τους μαθητές τους, δίνουν σημασία όχι μόνο στην ακαδημαϊκή επίδοση των παιδιών, αλλά και στην προσπάθεια που καταβάλουν. Ακολουθούν οι πρακτικές, σύμφωνα με τις οποίες οι εκπαιδευτικοί μέσω της αξιολόγησης αποσκοπούν στη βελτίωση της μάθησης των παιδιών, καθώς επίσης παρέχουν σε αυτά συχνά ανατροφοδότηση. Σχετικά με το αν οι πρακτικές αξιολόγησης, που χρησιμοποιούν οι εκπαιδευτικοί στις τάξεις τους και συνάδουν αυτές με τις αρχές των εναλλακτικών τεχνικών αξιολόγησης, διαφοροποιούνται, ωστόσο, με βάση κάποια δημογραφικά χαρακτηριστικά των παραπάνω, προέκυψαν τα εξής. Γενικά, το φύλο επηρεάζει, αφού οι γυναίκες εκπαιδευτικοί, σε αντίθεση με τους άνδρες εκπαιδευτικούς, εμφανίζουν ένα προβάδισμα στη χρήση αξιολόγησης μαθητών μέσω εναλλακτικών τεχνικών. Αναφορικά με την εφαρμογή πρακτικών αξιολόγησης των μαθητών, οι οποίες συνάδουν με τις αρχές των εναλλακτικών τεχνικών αξιολόγησης, οι γυναίκες εκπαιδευτικοί και πάλι υπερτερούν έναντι των ανδρών εκπαιδευτικών. Οι παραπάνω πρακτικές αξιολόγησης εμφανίζουν διαφορές και σε σχέση με την ηλικία. Οι συμμετέχοντες που ανήκουν στην ηλικιακή ομάδα 31 – 40 τις χρησιμοποιούν λιγότερο από τους αντίστοιχους που ανήκουν στην κατηγορία άνω των 50 ετών. Σε σχέση με τις σπουδές, την ειδικότητα και την προϋπηρεσία, δεν υπάρχουν σημαντικές διαφορές ως προς τη χρήση πρακτικών αξιολόγησης, που συνάδουν με τις αρχές των εναλλακτικών τεχνικών αξιολόγησης. Αναφορικά με τη σχέση εργασίας, σημαντικές διαφορές υφίστανται μεταξύ των αναπληρωτών εκπαιδευτικών και των εκπαιδευτικών στα τμήματα ένταξης. Το παραπάνω συμπέρασμα ισχύει για την εφαρμογή πρακτικών αξιολόγησης των μαθητών, που συνάδουν με τις αρχές των εναλλακτικών τεχνικών αξιολόγησης, αλλά οι διαφορές δεν είναι σημαντικές, παρά μόνο για τις στρατηγικές διαμορφωτικής αξιολόγησης και για τα πλεονεκτήματα από την αξιοποίηση εναλλακτικών τεχνικών αξιολόγησης στην τάξη. Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας ελπίζουμε ότι θα συμβάλουν στη βελτίωση της υπάρχουσας γνώσης σχετικά με τις αντιλήψεις και πρακτικές των εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης για τις εναλλακτικές τεχνικές αξιολόγησης στο δημοτικό σχολείο και γενικά για την πρόοδο της μαθησιακής πορείας της τάξης.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- ΡΟΥΜΠΟΥ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ
- ROUMPOU CHARIKLEIA
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5307158