National and Kapodistrian University of Athens
Γλωσσικός Σεξισμός και Αναπαράσταση του Κοινωνικού Φύλου: Φεμινιστικές και Κοινωνιογλωσσολογικές Προσεγγίσεις
Abstract
dc:descriptionΣτην παρούσα μελέτη εξετάζεται το φαινόμενο του γλωσσικού σεξισμού και η συμβολή του στην αναπαραγωγή των έμφυλων στερεοτύπων και των κοινωνικών ανισοτήτων. Μέσα από φεμινιστικές και κοινωνιογλωσσολογικές προσεγγίσεις, αναδεικνύεται η γλώσσα όχι ως ουδέτερο μέσο επικοινωνίας, αλλά ως ιδεολογικά φορτισμένο πεδίο, το οποίο διαμορφώνει και εδραιώνει αντιλήψεις για το φύλο και την εξουσία. Οι θεωρίες των Lakoff, Spender, Mills και η ευρύτερη φεμινιστική προσέγγιση καταδεικνύουν ότι η γλώσσα ενισχύει την πατριαρχική τάξη, περιορίζοντας τη φωνή και την κοινωνική ορατότητα των γυναικών. Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης μελέτης, αναλύονται εμπειρικές έρευνες από τον δημοσιογραφικό λόγο, την τηλεόραση-κινηματογράφο, την εκπαίδευση και τις σύγχρονες τεχνολογίες. Στον τύπο, οι γυναίκες παρουσιάζονται συχνά μέσω των σχέσεών τους ή της εμφάνισής τους, ενώ οι άνδρες ως ανεξάρτητα και ισχυρά υποκείμενα. Στον κινηματογράφο και την τηλεόραση, ο σεξισμός εκφράζεται μέσω χιούμορ, αντικειμενοποίησης και πατριαρχικών αφηγήσεων, ακόμη και σε σύγχρονες παραγωγές. Στην εκπαίδευση, τα σχολικά εγχειρίδια αναπαράγουν στερεότυπα, παρουσιάζοντας τις γυναίκες σε παθητικούς και οικιακούς ρόλους, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη ενσωματώνει προκαταλήψεις από τα δεδομένα εκπαίδευσής της, ενισχύοντας τον γλωσσικό σεξισμό. Η παρούσα μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο γλωσσικός σεξισμός αποτελεί έναν διαχρονικό και διαπολιτισμικό μηχανισμό αναπαραγωγής των κοινωνικών ανισοτήτων. Παρότι παρατηρούνται τάσεις προς την αντιμετώπιση αυτού, αυτές είναι περιορισμένες και συχνά επιφανειακές. Η γλώσσα δεν αντανακλά απλώς την κοινωνική πραγματικότητα, αλλά τη συγκροτεί, καθιστώντας την αντιμετώπιση του γλωσσικού σεξισμού αναγκαία για την προώθηση της ισότητας. Στο πλαίσιο αυτό, καθίσταται αναγκαία η αναθεώρηση των εκπαιδευτικών εγχειριδίων, η επιμόρφωση εκπαιδευτικών και δημοσιογράφων, η θέσπιση κανονιστικών πλαισίων για το διαδίκτυο, η ανάπτυξη τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης απαλλαγμένων από προκαταλήψεις και η προώθηση της συμπεριληπτικής γλώσσας στον δημόσιο λόγο.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Συναδινού Ευσταθία
- SYNADINOU EFSTATHIA
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5308028