Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Προκαταρκτική Φυτοχημική Μελέτη Επιλεγμένων Ειδών Του Γένους Artemisia Μέσω Μοριακού Δικτύου Με Βάση Τα Χαρακτηριστικά (Feature Based Molecular Networking - FBMN)

Abstract

dc:description

Το γένος Artemisia είναι μέλος της οικογένειας Asteraceae και ένα από τα πιο ποικίλα γένη της, που αποτελείται από περίπου 500 είδη με ευρεία κατανομή. Πολλά από αυτά τα φυτά έχουν μακροχρόνια χρήση στην παραδοσιακή ιατρική λόγω του πλούσιου χημικού τους προφίλ. Ωστόσο, απαιτούνται περισσότερες μελέτες για την περαιτέρω κατανόηση της χημικής πολυπλοκότητας αυτού του γένους. Στόχος της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση του φυτοχημικού προφίλ επιλεγμένων ειδών Artemisia χρησιμοποιώντας Φυγοκεντρική Χρωματογραφία Διαμερισμού (CPC) για κλασμάτωση και απομόνωση, Υγρή Χρωματογραφία σε συνδυασμό με Φασματομετρία Μάζας (LC-MS) για τη χημική ανάλυση, καθώς και τη χρήση Μοριακής Δικτύωσης Βασισμένης σε Χαρακτηριστικά (FBMN) μέσω της Παγκόσμιας Κοινωνικής Μοριακής Δικτύωσης Φυσικών Προϊόντων (GNPS2) για τη γραφική απεικόνιση των ενώσεων ενδιαφέροντος. Αρχικά, διεξήχθησαν προκαταρκτικές δοκιμές για τον εντοπισμό των πιο χημικά ποικίλων εκχυλισμάτων δύο επιλεγμένων ειδών, της Artemisia abrotanum και της Artemisia vulgaris, με αποτέλεσμα την παρασκευή εκχυλισμάτων πετρελαϊκού αιθέρα και στη συνέχεια ακετόνης. Η σύγκριση των αποτελεσμάτων της ανάλυσης HPLC αποκάλυψε την παρουσία προφανών ενώσεων-δεικτών, με έμφαση στα είδη A. absinthium, A. abrotanum και A. vulgaris. Προηγούμενη μελέτη στο είδος A. absinthium ανέδειξε τη διμερής σεσκιτερπενική λακτόνη αψινθίνη και το φλαβονοειδές αρτεμετίνη ως ενώσεις-δείκτες, επομένως η παρούσα ανάλυση εστίασε στα άλλα δύο είδη, λόγω της επαρκούς ποσότητας που επέτρεψε πειράματα απομόνωσης μορίων-δεικτών. Για την απομόνωσή τους, πραγματοποιήθηκαν προκαταρκτικές δοκιμές και πειράματα CPC μικρής κλίμακας, προκειμένου να εντοπιστεί το βέλτιστο σύστημα διαλύτη για την κλασμάτωση και τον εμπλουτισμό των δευτερογενών μεταβολιτών που μας ενδιαφέρουν. Δεκαεπτά συστήματα διαλυτών εξετάστηκαν με τη μέθοδο shake flask για την εύρεση ταχύτητά αποκατάστασης των δύο φάσεων και για τον υπολογισμό των συντελεστών μερισμού (Kd). Από αυτά τα συστήματα, τα επτά εξετάστηκαν με HPLC. Από αυτά, δύο επιλέχθηκαν για τα πειράματα CPC μικρής κλίμακας, καταλήγοντας τελικά στο σύστημα διαλυτών εξανίου/ακετόνης/νερού σε αναλογία 5/3/2. 180 κλάσματα από το εκχύλισμα ακετόνης από το πρώτο είδος και από τα εκχυλίσματα ακετόνης και πετρελαϊκού αιθέρα του A. vulgaris αναλύθηκαν με TLC και συνδυάστηκαν σε δεκατρία νέα κλάσματα και αναλύθηκαν με HPLCMS. Έπειτα, ακολούθησε διαχωρισμός μέσω χρωματογραφίας στήλης Sephadex LH20, με κινητές φάσεις μεθανόλη ή διχλωρομεθάνιο/ακετόνη σε αναλογία 85/15, στα κλάσματα που 4 περιείχαν μεταβολίτες ενδιαφέροντος. Αυτή η ροή εργασίας απέδωσε δύο κουμαρίνες που περιεγράφηκαν για πρώτη φορά στο A. abrotanum και το φλαβονοειδές παχυποδόλη από το A. vulgaris, ενώ είναι υπό διερεύνηση το πολυακετυλένιο και η ισοβαρής ομάδα που παρατηρούνται και στα δύο είδη. Η ανακάλυψη των δομών έγινε με τη βοήθεια πειραμάτων Πυρηνικού Μαγνητικού Συντονισμού (NMR). Επιπλέον, για την αναζήτηση περαιτέρω νέων φυσικών ενώσεων και πρόσθετων ενώσεων δεικτών για την ταυτοποίηση ειδών, σχεδιάστηκε ένα πρωτόκολλο εκχύλισης για την ανάλυση έξι ειδών Artemisia, που αποτελούνταν από 21 δείγματα. 100 mg από κάθε κονιοποιημένο δείγμα μεταφέρθηκε σε δοκιμαστικούς σωλήνες, τρεις φορές και σε αυτά προστέθηκε ποσότητα ακετόνης για την παραλαβή εκχυλισμάτων. Τα εκχυλίσματα που προέκυψαν εξετάστηκαν στη συνέχεια με HPLC/HRMS/MS, σε λειτουργία θετικού ιονισμού, μαζί με τις ενώσεις-δείκτες που είτε απομονώθηκαν είτε ήταν διαθέσιμες, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται η αψινθίνη, η αρτεμετίνη, η σαντονίνη και η σεσαμίνη. Αυτές χρησιμοποιήθηκαν για την παραγωγή του FBMN χρησιμοποιώντας GNPS και PCA. Σχηματίστηκαν και σχολιάστηκαν σημαντικές συστάδες μεταβολιτών, υποδεικνύοντας την παρουσία κουμαρινών, σεσκιτερπενικών λακτονών, φλαβονοειδών και κιναμωμικών οξέων. Αυτό επέτρεψε την ταυτοποίηση δομικά συγγενών ενώσεων μεταξύ των ειδών, προσφέροντας σημαντικές χημειοταξινομικές γνώσεις, ενώ μέσω της PCA έγιναν σαφείς οι διαφορές των ειδών A. absinthium και A. arborescens από τα υπόλοιπα είδη του γένους. Αυτή η μελέτη υπογραμμίζει τα οφέλη της χρήσης CPC στη ροή εργασίας της απομόνωσης φυσικών προϊόντων από σύνθετα εκχυλίσματα, καθώς και της χρήσης FMBN για την τοποθέτηση των θεμελίων για περαιτέρω χημειοταξινομικές και φαρμακολογικές έρευνες εντός του γένους Artemisia.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • ΠΕΤΡΟΥΛΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ
  • PETROULAKIS DIMITRIOS

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, English, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5308287

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

ΠΕΤΡΟΥΛΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ; PETROULAKIS DIMITRIOS. Προκαταρκτική Φυτοχημική Μελέτη Επιλεγμένων Ειδών Του Γένους Artemisia Μέσω Μοριακού Δικτύου Με Βάση Τα Χαρακτηριστικά (Feature Based Molecular Networking - FBMN). 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5308287