National and Kapodistrian University of Athens
Φθορίζοντες ιχνηθέτες για την διάγνωση και θεραπεία του Mycobacterium tuberculosis
Abstract
dc:descriptionΗ φυματίωση, μια από τις σοβαρότερες λοιμώδεις νόσους παγκοσμίως, προκαλείται από το Mycobacterium tuberculosis (Mtb), ένα παθογόνο βακτήριο με εξαιρετικά πολύπλοκο και ανθεκτικό κυτταρικό τοίχωμα. Το κυτταρικό τοίχωμα του Mtb αποτελείται από ιδιαίτερα δομικά και βιοχημικά στοιχεία όπως η πεπτιδογλυκάνη (PG),η αραβινογαλανάνη (AG), οι λιποαραβινομαννάνες (LAM) αλλά και άλλες δομές, οι οποίες συμβάλλουν στην αντοχή του βακτηριδίου τόσο στα αντιβιοτικά όσο και στους υπόλοιπους αμυντικούς μηχανισμούς του κυττάρου ξενιστή. Οι λιπιδικές δομές, όπως το μυκολικό οξύ, τα διακλαδισμένα διμυκοκηρωμένα φαινολικά γλυκολιπίδια και οι λιπομαννάνες, δίνουν στο Mtb τις υδρόφοβες ιδιότητές του, καθιστώντας δύσκολη τη διείσδυση φαρμάκων καθώς και την ανίχνευση. Η παρουσία αυτών των εξειδικευμένων μοριακών δομών στο κυτταρικό τοίχωμα του Mtb προσφέρει την δυνατότητα επιλεκτής στόχευσής από φθορίζοντες ιχνηθέτες δίνοντας πολύτιμες διαγνωστικές ευκαιρίες. Οι χημικά τροποποιημένοι ανιχνευτές που προκύπτουν, μπορούν να προσδεθούν σε συγκεκριμένες δομές ή να ενεργοποιηθούν παρουσία βακτηριακών ενζύμων, προσφέροντας τη δυνατότητα για άμεση απεικόνιση, ακόμη και σε ζωντανά κύτταρα ή ιστούς. Ανάλογα με τον μηχανισμό δράσης τους, οι ανιχνευτές αυτοί κατηγοριοποιούνται κυρίως σε τέσσερις τύπους. (1) Ανιχνευτές που προσδένονται σε δομικά στοιχεία του κυτταρικού τοιχώματος όπως η πεπτιδογλυκάνη, η αραβινογαλακτάνη, ή τα μυκολικά οξέα, (2) ενζυμικά ενεργοποιούμενοι ανιχνευτές που ενεργοποιούνται παρουσία ειδικών ενζύμων όπως το BlaC, το οποίο είναι ένα ένζυμο β-λακταμάσης που υπερεκφράζεται στο Mtb, (3) ανιχνευτές για επισήμανση σύνθεσης πεπτιδογλυκάνης (PG labeling) και (4) ανιχνευτές που χρησιμοποιούνται σε εξειδικευμένες εφαρμογές, ή για την παρακολούθηση της ενδοκυτταρικής κατανομής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι ανιχνευτές με βάση την τρεαλόζη (π.χ. DMN-Tre, 3HC-3-Tre), οι οποίοι μεταβολίζονται μέσω του ενζύμου Ag85 και ενσωματώνονται στη μυκολική μεμβράνη του βακτηρίου, προσφέροντας υψηλή εκλεκτικότητα. Επίσης, ανιχνευτές κεφαλοσπορίνης ενεργοποιούνται από τη β-λακταμάση του ενζύμου BlaC και επιτρέπουν την απεικόνιση μόνο ζωντανών βακτηρίων. Τέλος, τα λιπίδια του Mtb ιδιαίτερα τα μυκολικά οξέα και τα παράγωγά τους αποτελούν στόχους για λιπόφιλους ανιχνευτές με solvatochromic ιδιότητες, που φθορίζουν μόνο όταν ενσωματωθούν στο υδρόφοβο περιβάλλον του βακτηριακού τοιχώματος. Οι φθορίζοντες αυτοί ανιχνευτές καθιστούν δυνατή όχι μόνο την έγκαιρη, ταχεία και ιδιαίτερα εκλεκτική διάγνωση της φυματίωσης, αλλά και την παρακολούθηση της πορείας της θεραπείας μέσω απεικόνισης της παρουσίας ενεργού Mtb, χωρίς την απαίτηση ακριβού εξοπλίσμου.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- ΑΣΤΕΡΙΟΥ ΑΣΠΑΣΙΑ
- ASTERIOU ASPASIA
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek, English
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5308887