National and Kapodistrian University of Athens
Στάσεις επαγγελματιών υγείας για την ψυχική υγεία, την εξάρτηση και το πλαίσιο απεξάρτησης στην Ελλάδα
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Η εξάρτηση είναι ένα φαινόμενο που έχει μελετηθεί εκτενώς και από διάφορους επιστημονικούς κλάδους. Κάποιοι επιστήμονες θεωρούν την εξάρτηση μία χρόνια υποτροπιάζουσα νόσο του εγκεφάλου, ενώ άλλοι μιλούν για επιλογή. Αυτές οι αντιλήψεις μπορούν να επηρεάσουν τις κοινωνικές στάσεις απέναντι στα εξαρτημένα άτομα. Οι αντιλήψεις για την εξάρτηση και οι κοινωνικές στάσεις απέναντι σε αυτή αλληλοεπιδρούν και με τις πολιτικές που χαράσσονται για την αντιμετώπισή της. Σκοπός: Η παρούσα έρευνα αποσκοπεί στο να μελετήσει σε πληθυσμό επαγγελματιών υγείας: 1) την αντίληψη για την εξάρτηση (συμφωνία με το μοντέλο της νόσου ή το μοντέλο της ελεύθερης βούλησης) και κατά πόσο συνδέεται με το στίγμα, 2) τις στιγματιστικές στάσεις των δύο ερευνητικών ομάδων (βλ. παρακάτω), απέναντι σε ψυχικά πάσχοντα και εξαρτημένα άτομα και 3) τη γνώμη των επαγγελματιών για τον νέο φορέα, τον Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ). Μεθοδολογία: Οι συμμετέχοντες ήταν 360 (86 άντρες, 272 γυναίκες, 2 μη δυαδικού φύλου). Χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: επαγγελματίες υγείας εντός δομών απεξάρτησης (1) και εκτός δομών απεξάρτησης (2). Η παρούσα έρευνα είναι μικτή. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν μια σειρά ερωτηματολογίων: την Κλίμακα Αντίληψης για την Εξάρτηση (Addiction Belief Scale), το Ερωτηματολόγιο στάσεων απέναντι στην ψυχική ασθένεια (Attitudes towards Mental Illness Questionnaire) και το αυτοσχέδιο Ερωτηματολόγιο Διερεύνησης Γνώμης για το ποσοτικό σκέλος και στη συνέχεια διεξήχθησαν συνεντεύξεις με 11 επαγγελματίες υγείας εργαζόμενους σε δομές απεξάρτησης, με θέμα τον νέο φορέα, για το ποιοτικό σκέλος. Αποτελέσματα: Οι μετρήσεις της αντίληψης για την εξάρτηση δεν έδειξαν ιδιαίτερα μεγαλύτερη συμφωνία με κάποιο από τα δύο μοντέλα (μοντέλο της νόσου ή μοντέλο της ελεύθερης βούλησης), με τον μέσο όρο του συνολικού σκορ της Κλίμακας Αντίληψης για την Εξάρτηση να ανέρχεται σε Μ = 53,78. Βρέθηκε σχέση ανάμεσα στο μοντέλο της νόσου και το στίγμα (όσο περισσότερη συμφωνία τόσο περισσότερο στίγμα: r = -0,341, p < .001). Το στίγμα για τα εξαρτημένα άτομα παρουσιάστηκε ελαφρώς μεγαλύτερο στην ομάδα επαγγελματιών εντός δομών απεξάρτησης (M = -6,32 και Μ = 0,17) από ότι στην ομάδα επαγγελματιών εκτός δομών απεξάρτησης (Μ = -4,87 και Μ = 0,28), διαψεύδοντας την ερευνητική υπόθεση. Αναδείχθηκε αρνητική στάση των επαγγελματιών υγείας απέναντι στον νέο φορέα (ΕΟΠΑΕ) τόσο στην ποσοτική όσο και στην ποιοτική έρευνα. Συζήτηση: Το δείγμα στο σύνολό του δεν εκφράζει σαφή συμφωνία με το μοντέλο της νόσου ή το μοντέλο της ελεύθερης βούλησης. Φαίνεται ότι οι αντιλήψεις του, με βάση τον μέσο όρο που προκύπτει από τις μετρήσεις, είναι «στη μέση». Η συμφωνία με το μοντέλο της νόσου φαίνεται να έχει μια αδύναμη σύνδεση με τις στιγματιστικές στάσεις. Τα σκορ του στίγματος δεν απέκλιναν πολύ από αυτά που εντοπίζει κανείς στη βιβλιογραφία. Ωστόσο, ήταν σαφές ότι υπήρχε ένα πολύ ελαφρώς αυξημένο στίγμα ανάμεσα στους επαγγελματίες υγείας εντός δομών απεξάρτησης. Μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι στάσεις για τον νέο φορέα (ΕΟΠΑΕ) όπως εκφράστηκαν μέσω της ποσοτικής και της ποιοτικής έρευνας, οι οποίες ήταν αρνητικές. Με βάση τη μελέτη του των στάσεων αυτών, φαίνεται ότι θα ήταν ωφέλιμο η γνώμη των επαγγελματιών υγείας να συνυπολογίζεται στη χάραξη πολιτικών στον τομέα της υγείας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Κόντου Χρυσάνθη Γαρυφαλιά
- Kontou Chrysanthi Garyfalia
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5309017