National and Kapodistrian University of Athens
ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΤΗΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΓΙΑ ΑΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ
Abstract
dc:descriptionΗ παρούσα διπλωματική εργασία εστιάζει στη διερεύνηση της επίδρασης της κλιματικής αλλαγής στην κάλυψη της ζήτησης νερού για αστική χρήση, με εφαρμογή στο δίκτυο ύδρευσης του Δήμου Νέστου. Στόχος της εργασίας είναι η αποτίμηση της λειτουργικής επάρκειας του εν λόγω δικτύου υπό συνθήκες πίεσης, πιο συγκεκριμένα αυξημένης θερμοκρασίας και τουριστικής επιβάρυνσης, καθώς και η ανάδειξη κρίσιμων παραμέτρων που επηρεάζουν την ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων και υποδομών, στο πλαίσιο ενός μεταβαλλόμενου κλιματικού καθεστώτος. Η αναμενόμενη αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 1,8–3,7 °C έως το τέλος του αιώνα, προμηνύει σημαντική περιβαλλοντική υποβάθμιση. Η ποιότητα των υδάτων επηρεάζεται σημαντικά από την αύξηση της θερμοκρασίας και τις υδρολογικές μεταβολές που συνδέονται με τις αλλαγές στην ένταση, στη διάρκεια και στη συχνότητα φυσικών φαινομένων, οι οποίες επηρεάζουν την εξατμισοδιαπνοή, αλλά και την κινητοποίηση θρεπτικών στοιχείων και λοιπών ουσιών που συμβάλλουν στη διατάραξη της οικολογικής ισορροπίας των υδατικών οικοσυστημάτων. Ποσοτικά, η αλλαγή στα πρότυπα κατακρημνίσεων και η αύξηση της θερμοκρασίας οδηγούν σε μείωση της διαθεσιμότητας, αύξηση της λειψυδρίας, εντατικοποίηση της άντλησης υπόγειων υδάτων. Ως συνέπεια, έως το 2050, εκτιμάται ότι πάνω από το μισό του παγκόσμιου πληθυσμού θα εκτεθεί σε φαινόμενα έντονης λειψυδρίας. Η ζήτηση νερού αναμένεται να αυξηθεί κατά 55%, ιδίως σε περιοχές που πλήττονται από θερμότερα και ξηρότερα καλοκαίρια, ενώ η ζήτηση για άρδευση ενδέχεται να αυξηθεί κατά 30% έως το 2050. Εξαιτίας των έντονων βροχοπτώσεων, τα φράγματα και οι ταμιευτήρες απειλούνται από υπερχειλίσεις, ενώ τα δίκτυα αποχέτευσης όμβριων υδάτων συχνά αδυνατούν να διαχειριστούν τις αυξημένες απορροές. Οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας νερού και λυμάτων παρουσιάζουν δυσλειτουργίες λόγω των έντονων βροχοπτώσεων και υπερφόρτωσης των αποχετευτικών δικτύων, ενώ παρατηρείται διττή σχέση μεταξύ κλιματικής αλλαγής και διαχείρισης λυμάτων, καθώς συνεπάγεται με αυξημένες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Τέλος, τα δίκτυα ύδρευσης, λόγω παλαιότητας και αυξημένης ζήτησης, καταγράφουν αυξημένες απώλειες νερού με τις εκτιμήσεις της παγκόσμιας μέσης τιμής να κυμαίνονται σε ποσοστά 40–60% για τις αναπτυσσόμενες χώρες. Η μεθοδολογική προσέγγιση που ακολουθήθηκε ενσωμάτωσε τη χρήση εξειδικευμένων λογισμικών, όπως το QGIS και το MIKE+ της εταιρείας DHI, για τη δημιουργία της υδραυλικής μοντελοποίησης του δικτύου ύδρευσης του Δήμου Νέστου. Αρχικά πραγματοποιήθηκε αναλυτική αποτύπωση του δικτύου μέσω επιτόπιας συλλογής δεδομένων με GPS υψηλής ακρίβειας, καθώς και δεδομένων από τη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Νέστου (Δ.Ε.Υ.Α.Ν.). Ακολούθησε η δημιουργία δομημένης γεωβάσης με θεματικά επίπεδα μέσω του λογισμικού QGIS. Στη συνέχεια, τα γεωχωρικά δεδομένα ενσωματώθηκαν στο περιβάλλον του MIKE+, όπου πραγματοποιήθηκε υδραυλική μοντελοποίηση του δικτύου, βασισμένη στις εξουσιοδοτημένες καταναλώσεις και σε πραγματικά δεδομένα από το σύστημα τηλεμετρίας της Δ.Ε.Υ.Α.Ν.. Αναπτύχθηκαν δύο ημερήσια σενάρια προσομοίωσης: το «Βασικό Σενάριο» (Base Scenario), που αναπαριστά την καθημερινή λειτουργία του δικτύου σε συνθήκες τυπικής ζήτησης, και το «Θερινό Σενάριο» (Summer Scenario), το οποίο ενσωματώνει συνθήκες αυξημένης ζήτησης λόγω θερμοκρασιακής και εποχικής τουριστικής αιχμής, βάσει τοπικών κλιματικών καταγραφών. Τα αποτελέσματα των σεναρίων ανέδειξαν κρίσιμα ποσοστά απώλειας ύδατος και τη λειτουργική ευαλωτότητα του δικτύου ύδρευσης. Συγκεκριμένα, υπολογίστηκαν ποσοστά απωλειών της τάξης του 71% στο «Βασικό Σενάριο» και 62% στο «Θερινό Σενάριο». Η ημερήσια απώλεια όγκου νερού αυξάνεται κατά 28% στο «Θερινό Σενάριο», ενώ το ποσοστό απωλειών μειώνεται κατά 9%, γεγονός που αποκαλύπτει ότι ακόμη και σε συνθήκες αυξημένης ζήτησης, η απόλυτη ποσότητα απωλειών μπορεί να είναι υψηλότερη, χωρίς αυτό να συνεπάγεται αναλογική αύξηση του ποσοστού. Παράλληλα, εντοπίστηκαν χωρικές διαφοροποιήσεις σε επίπεδο πιέσεων, παροχών και δυναμικής του συστήματος, κυρίως στις περιφερειακές περιοχές της εξυπηρέτησης. Η συγκριτική ανάλυση των σεναρίων έδειξε ότι η αύξηση της θερμοκρασίας και η τουριστική αιχμή επιβαρύνουν περαιτέρω έναν ήδη καταπονημένο υδροδοτικό μηχανισμό, ενισχύοντας τον όγκο απωλειών και αναδεικνύοντας την αδυναμία του δικτύου να ανταποκριθεί αποτελεσματικά σε συνθήκες αυξημένης ζήτησης. Το δίκτυο ύδρευσης του Δήμου Νέστου είναι ένα πολυπαραγοντικό και δυναμικό σύστημα, το οποίο απαιτεί διαρκή παρακολούθηση, συντήρηση και προσαρμοστικότητα, καθώς διαφορετικά κινδυνεύει να απωλέσει τη ικανότητα του να καλύπτει με αξιοπιστία τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- ΜΑΘΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ
- MATHIOU PANAGIOTA
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5312624