Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ανάπτυξη μεθόδου UPLC – Orbitrap MS για τον προσδιορισμό ολεοκανθάλης και μεταβολιτών της στο πλάσμα

Abstract

dc:description

Η ολεοκανθάλη, ένα ισχυρό φαινολικό σεκοϊριδοειδές που βρίσκεται στο εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο, έχει προκαλέσει σημαντικό επιστημονικό ενδιαφέρον λόγω των ποικίλων φαρμακολογικών της ιδιοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των αντιφλεγμονωδών, αντιοξειδωτικών, αντικαρκινικών και νευροπροστατευτικών δράσεων. Ωστόσο, η εγγενής αστάθειά της και η υψηλή αντιδραστικότητά της με βιολογικούς δείκτες, ιδιαίτερα η τάση της να δεσμεύεται με τις πρωτεΐνες του πλάσματος, παρουσιάζουν σημαντικές αναλυτικές προκλήσεις για την άμεση ανίχνευσή της και για μελέτες φαρμακοκινητικής in vivo. Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία αντιμετώπισε αυτές τις προκλήσεις με την ανάπτυξη και βελτιστοποίηση μιας ευαίσθητης και αξιόπιστης αναλυτικής μεθόδου, χρησιμοποιώντας Υγρή Χρωματογραφία Υπερυψηλής Απόδοσης συνδεδεμένη με Υψηλής Ανάλυσης Φασματομετρία Μάζας (UPLC-HRMS/MS) για την ανίχνευση της ολεοκανθάλης και των μεταβολιτών της σε σύνθετα βιολογικά δείγματα πλάσματος. Το σύστημα UPLC-Orbitrap MS/MS επιλέχθηκε ειδικά για την υψηλή διακριτική του ικανότητα,την ακρίβεια μάζας και την ευαισθησία του, στοιχεία κρίσιμα για την αξιόπιστη ανάλυση τέτοιων ασταθών ενώσεων και των ποικίλων μεταβολιτών τους. Η μεθοδολογική προσέγγιση περιλάμβανε την καθίζηση πρωτεϊνών ως κύρια τεχνική προετοιμασίας δειγμάτων, επιλεγμένη για την αποδοτικότητα και την καταλληλότητά της σε βιολογικές μήτρες. Η μελέτη χρησιμοποίησε δείγματα πλάσματος ανθρώπου και ποντικού, αρχικά εμβολιασμένα (spiked) με ολεοκανθάλη και στη συνέχεια από ποντίκια στα οποία χορηγήθηκε in vivo ολεοκανθάλη. Εξετάστηκαν διάφορα συστήματα διαλυτών για τη βελτιστοποίηση της εκχύλισης και της απόδοσης ιοντισμού υπό τις καθορισμένες παραμέτρους UPLC-HRMS/MS. Τα πειραματικά αποτελέσματα επιβεβαίωσαν τη δυσκολία στην άμεση ανίχνευση της ολεοκανθάλης στο πλάσμα. Συγκεκριμένα, η άμεση ανάκτηση της ουσίας σε εμβολιασμένο ανθρώπινο πλάσμα παρέμεινε πολύ χαμηλή, φτάνοντας στο μέγιστο 3,8% στη μεγαλύτερη εξετασθείσα συγκέντρωση των 240 ng/mL. Παρατηρήθηκε επίσης μέτριο φαινόμενο επίδρασης μήτρας, υποδεικνύοντας καταστολή σήματος από συστατικά του πλάσματος. Αντιθέτως, η αναπτυγμένη μέθοδος αποδείχθηκε ιδιαίτερα αποτελεσματική στην ταυτοποίηση των μεταβολιτών της ολεοκανθάλης. Το ολεοκανθαλικό οξύ, ένας βασικός οξειδωμένος μεταβολίτης, παρουσίασε σημαντικά υψηλότερα ποσοστά ανάκτησης, από 72,8% έως 88,8%, και καλή γραμμικότητα σε εμβολιασμένο ανθρώπινο πλάσμα, υποδεικνύοντας αυξημένη σταθερότητα σε βιολογικά δείγματα. Επιπλέον, η ανάλυση πλάσματος από ποντίκια που χορηγήθηκε in vivo ολεοκανθάλη κατέγραψε με επιτυχία αρκετούς γνωστούς και άγνωστους μεταβολίτες, ομοβανιλικό οξύ και ιππουρικό οξύ. Η υψηλότερη αφθονία αυτών των μεταβολιτών σε δείγματα in vivo σε σύγκριση με τα ex vivo εμβολιασμένα δείγματα υπογράμμισε τις εκτεταμένες μεταβολικές μετατροπές της ολεοκανθάλης στα βιολογικά συστήματα. Συμπερασματικά, η παρούσα εργασία κατέδειξε με επιτυχία μια μέθοδο UPLC-HRMS/MS ικανή να αποκαλύψει το μεταβολικό προφίλ της ολεοκανθάλης στο πλάσμα, αντιμετωπίζοντας αποτελεσματικά τις πολυπλοκότητες της εγγενούς αστάθειάς της. Τα ευρήματα παρέχουν κρίσιμες γνώσεις για την μεταβολική μοίρα της ολεοκανθάλης in vivo και τονίζουν τη σημασία της εστίασης στους πιο σταθερούς μεταβολίτες της ως πιθανούς βιοδείκτες για την αξιολόγηση της πρόσληψης ολεοκανθάλης και των βιοδραστικών ωφελών της στην υγεία σε μελλοντικές φαρμακοκινητικές και φαρμακοδυναμικές μελέτες.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • ΧΑΣΑΠΛΑΔΑΚΗ ΜΑΡΙΑ
  • CHASAPLADAKI MARIA

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5314276

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

ΧΑΣΑΠΛΑΔΑΚΗ ΜΑΡΙΑ; CHASAPLADAKI MARIA. Ανάπτυξη μεθόδου UPLC – Orbitrap MS για τον προσδιορισμό ολεοκανθάλης και μεταβολιτών της στο πλάσμα. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5314276