National and Kapodistrian University of Athens
Πρότυπα αναπαραγωγής και αναπαραγωγική επιτυχία σε σπάνια, ενδημικά ή/και απειλούμενα είδη της ελληνικής χλωρίδας
Abstract
dc:descriptionΗ παρούσα εργασία αποτελεί την πρώτη οργανωμένη και συστηματική μελέτη της αναπαραγωγικής βιολογίας και επιτυχίας 18 σπάνιων, ενδημικών ή/και απειλούμενων φυτικών ειδών και υποειδών της ελληνικής χλωρίδας. Ανάμεσα σε αυτά, περιλαμβάνονται τα Κρισίμως Κινδυνεύοντα Limonium albomarginatum, Limonium nichoriense, Saponaria jagelii και Tripleurospermum conoclinium, καθώς και τα Κινδυνεύοντα είδη κοινοτικού ενδιαφέροντος Clinopodium taygeteum και Silene holzmannii. Με τη συνδυασμένη χρήση μεθόδων πεδίου (in situ) και καλλιέργειας (ex situ), συλλέχθηκαν για πρώτη φορά εκτεταμένα ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα, καθιστώντας εφικτή τη διερεύνηση των αναπαραγωγικών προτύπων τους και την κατανόηση των διεργασιών της αναπαραγωγικής πορείας τους. Η προσέγγιση που ακολουθήθηκε επιχείρησε να καλύψει σημαντικά ερευνητικά κενά βασικής γνώσης, ενώ ταυτόχρονα επιδίωξε να παρέχει και να προτείνει ένα μεθοδολογικό πλαίσιο για μελλοντικές μελέτες διαχείρισης και διατήρησης παρόμοιων taxa. Η εργασία περιλάμβανε την συστηματική αξιολόγηση της αναπαραγωγικής στρατηγικής των taxa, με την αναδίφηση χαρακτηριστικών όπως τα πρότυπα και οι μορφές αναπαραγωγής (φυλετική, βλαστητική, απομικτική), καθώς και οι αναπαραγωγικοί μηχανισμοί και χαρακτήρες. Έμφαση δόθηκε στην αποτύπωση της χρονικής και της ποσοτικής διάστασης της ανθοφορίας και της παραγωγής καρπών και σπερμάτων, καθώς και στον συνεπακόλουθο υπολογισμό της σχετικής αναπαραγωγικής επιτυχίας. Πραγματοποιήθηκαν ελεγχόμενα πειράματα επικονίασης για 10 taxa, με τα αποτελέσματα να αποκαλύπτουν ότι η πλειονότητα των taxa παρουσίαζε τουλάχιστον μερική αυτοσυμβατότητα στην ενδογαμική φυλετική αναπαραγωγή, ενώ μόνο τρία εξ αυτών βρέθηκαν να είναι πλήρως αυτοασύμβατα (Fritillaria obliqua subsp. obliqua, Limonium kardamylii, Verbascum boissieri). Οι περισσότεροι αναπαραγωγικοί μηχανισμοί προήγαν την εξωγαμία, με συχνότερο τον χρονικό διαχωρισμό των αναπαραγωγικών οργάνων (πρωτανδρία). Τα περισσότερα taxa ήταν πολυετή πολυκαρπικά χωρίς ικανότητα βλαστητικής αναπαραγωγής, με περίοδο ανθοφορίας που εκτεινόταν από τον Φεβρουάριο έως τον Δεκέμβριο. Από τα μελετηθέντα taxa, τα περισσότερα παρουσίασαν βραχύβια άνθη, μικρό αριθμό σπερμάτων ανά καρπό και χαμηλά ποσοστά σχετικής αναπαραγωγικής επιτυχίας, ιδιαίτερα σε εξαρτώμενα από την εξωγαμία είδη. Εξαίρεση αποτέλεσαν κυρίως τα αυτογονιμοποιούμενα Saponaria jagelii και Silene holzmannii, τα οποία εμφάνισαν υψηλή αναπαραγωγική απόδοση. Η εργασία ανέδειξε επίσης σημαντική ενδοπληθυσμιακή και διαπληθυσμιακή ποικιλομορφία στα ποσοστά της σχετικής αναπαραγωγικής επιτυχίας, ενώ η συμβολή της χρήσης ζωντανών συλλογών στη συλλογή αναπαραγωγικών δεδομένων επιβεβαίωσε την αναγκαιότητα της συνδυαστικής αξιοποίησης εργασίας πεδίου και ex situ καλλιέργειας. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για περαιτέρω, συντονισμένη έρευνα και την ενσωμάτωση παραμέτρων της αναπαραγωγικής βιολογίας και επιτυχίας στα σχέδια παρακολούθησης, διαχείρισης και διατήρησης των πολυάριθμων φυτικών taxa υψηλής προτεραιότητας της Ελλάδας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- ΜΠΑΖΑΝΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ-ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ
- BAZANIS APOSTOLOS-EMMANOUIL
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5314698