Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η γλώσσα του δασκάλου/δασκάλας σε πολύγλωσσα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα

Abstract

dc:description

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον ρόλο της γλώσσας του διδάσκοντος την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα μέσα σε πολύγλωσσες τάξεις στο Διδασκαλείο της Νέας Ελληνικής Γλώσσας (ΔΝΕΓ) – «Παναγιώτης Κοντός» του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Κεντρικό άξονα της μελέτης αποτελεί η αλληλεπίδραση μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητών/ μαθητριών εντός ενός πλαισίου καθοδηγούμενης εκμάθησης της Ελληνικής γλώσσας ως δεύτερης/ ξένης γλώσσας. Η ερευνητική προσέγγιση βασίστηκε σε παρατήρηση δεκαέξι ωρών στο ΔΝΕΓ σε δύο επίπεδα γλωσσομάθειας (Α2 και Β1), ενώ για την ανάλυση των δεδομένων αξιοποιήθηκε το μοτίβο I – R – F (Initation – Response – Feedback) για τη γλωσσική αλληλεπίδραση δασκάλου - μαθητή. Tο μοτίβο I – R – F (Initation – Response – Feedback) ξεκινά και ολοκληρώνεται με συνεισφορές του διδάσκοντος. Συγκεκριμένα, το μοτίβο ξεκινά με το γλωσσικό εισαγόμενο του δασκάλου/ της δασκάλας, ακολουθείται από το γλωσσικό εξαγόμενο του μαθητή ή της μαθήτριας και ολοκληρώνεται με την ανατροφοδότηση του/ της εκπαιδευτικού. Με βάση το συγκεκριμένο μοτίβο και τη γλωσσική διαχείριση που επιχειρούν οι εκπαιδευτικοί κατά τη διδασκαλία της γραμματικής και του λεξιλογίου, πραγματοποιήθηκε παρατήρηση δύο διαφορετικών επιπέδων γλωσσομάθειας στο ΔΝΕΓ. Στην παρατήρηση μελετήθηκαν τα δύο διαφορετικά επίπεδα σε σχέση με το είδος των ερωτήσεων και των μορφών ανατροφοδότησης που επιλέγουν οι εκπαιδευτικοί να αξιοποιήσουν. Τα ευρήματα της έρευνας ανέδειξαν ορισμένες κοινές πρακτικές των εκπαιδευτικών ως προς τον τρόπο πραγμάτωσης της αλληλεπίδρασης στην τάξη στο πλαίσιο του μοτίβου I – R – F. Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκε η τάση των εκπαιδευτικών να αφιερώνουν μεγάλο μέρος των πρακτικών τους στη διδασκαλία της γραμματικής και του λεξιλογίου. Παράλληλα, διαπιστώθηκε η τάση των δασκάλων να αξιοποιούν κυρίως τη δεύτερη/ ξένη γλώσσα για την εκμάθηση της δίχως να αξιοποιούνται οι μητρικές γλώσσες των μαθητών και των μαθητριών. Περιορισμένη θεωρήθηκε και η χρήση της Αγγλικής γλώσσας εκ μέρους του/ της εκπαιδευτικού, η οποία παρατηρείται να εμπλέκεται στο 3 συγκεκριμένο εκπαιδευτικό πλαίσιο βοηθητικά ως γέφυρα μεταξύ της μητρικής (Γ1) και της δεύτερης/ ξένης γλώσσας (Γ2). Ομοίως μελετήθηκε το είδος των ερωτήσεων που χρησιμοποιούν οι διδάσκοντες στην αλληλεπίδρασή τους με τους μαθητές τους. Σύμφωνα με τα δεδομένα που αναλύθηκαν, φαίνεται ότι υπάρχει μία τάση, στο επίπεδο Α2, να αξιοποιούνται ερωτήσεις κλειστού τύπου, προβολής και συγκλίνουσες σε σχέση με την προσδοκώμενη απόκριση από την πλευρά των μαθητών προκειμένου να μην απαιτείται σύνθετη γνωστική επεξεργασία της γλώσσας - στόχου. Αντίθετα, στο υψηλότερο επίπεδο γλωσσομάθειας (Β1), παρατηρείται η τάση να τίθενται από τους εκπαιδευτικούς, ανοιχτές ερωτήσεις, προβολής και αποκλίνουσες σε σχέση με την απόκριση των μαθητών, ούτως ώστε να δημιουργούνται προϋποθέσεις συνθετότερης και λιγότερο προβλέψιμης γνωστικά επεξεργασίας της γλώσσας - στόχου. Τέλος, αναφορικά με τον τύπο ανατροφοδότησης, τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι ανεξαρτήτως επιπέδου, οι εκπαιδευτικοί τείνουν να χρησιμοποιούν την αναδιατύπωση προκειμένου να προβούν σε διόρθωση του γλωσσικού εξαγομένου των μαθητών και των μαθητριών τους. Η παρούσα έρευνα κρίνεται χρήσιμη στο σύνολό της, γιατί προσφέρει δεδομένα από το περιβάλλον της τάξης. Η εμπλοκή μου με αυτά μου έδωσε πολλές ευκαιρίες για αναστοχασμό σχετικά με τις γλωσσικές επιλογές των διδασκόντων και τους τρόπους με τους οποίους οι ερωτήσεις και οι ανατροφοδοτήσεις τους εμπλέκονται στην αλληλεπίδραση με τους μαθητές και τις μαθήτριες της τάξης τους.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ
  • ADAMOPOULOU DIMITRA

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5314935

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ; ADAMOPOULOU DIMITRA. Η γλώσσα του δασκάλου/δασκάλας σε πολύγλωσσα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5314935