National and Kapodistrian University of Athens
Διερεύνηση γονιδιωματικών και τελομερικών διαταραχών κατά τη συνδυαστική δράση της ανεπάρκειας ομόλογου ανασυνδυασμού και της 6-thio-dG σε καρκίνους του γεννητικού συστήματος της γυναίκας
Abstract
dc:descriptionΤα τελομερίδια αποτελούν εξειδικευμένες νουκλεοπρωτεϊνικές δομές στα άκρα των χρωμοσωμάτων, οι οποίες προστατεύουν το DNA από αποικοδόμηση και συγχωνεύσεις, ενώ η τελομεράση, ένα ριβονουκλεοπρωτεϊνικό ένζυμο, αναπληρώνει τις επαναλήψεις DNA, παρατείνοντας τη ζωή των κυττάρων. Η τελομεράση φυσιολογικά δεν εκφράζεται στα ανθρώπινα κύτταρα, με εξαίρεση κάποια κύτταρα όπως για παράδειγμα τα εμβρυϊκά κύτταρα. Γεγονός ιδιαιτέρως κρίσιμο, γιατί τα εμβρυικά κύτταρα πρέπει να διατηρούν σταθερό το μήκος των τελομεριδίων ώστε να μεταφέρουν υγιές γενετικό υλικό στις επόμενες γενιές. Ωστόσο, η υπερέκφραση της τελομεράσης χαρακτηρίζει την πλειονότητα των ανθρώπινων όγκων, προσφέροντας ένα πλεονέκτημα αθανασίας στα καρκινικά κύτταρα. Η 6-thio-dG χρησιμοποιείται ήδη θεραπευτικά σε κλινικές μελέτες φάσεις II για συγκεκριμένους τύπους καρκίνου. Η θεραπεία με 6-thio-dG, προκαλεί ταχύτατα δυσλειτουργία των τελομεριδίων σε καρκινικά κύτταρα που εκφράζουν τελομεράση και είναι λιγότερο τοξική για κύτταρα χωρίς τελομεράση. Αρκετές μελέτες πλέον, αποδεικνύουν ότι η 6-thio-dG μειώνει αποτελεσματικά την δράση της τελομεράσης και αποτελεί πολλά υποσχόμενη αντικαρκινική θεραπεία. Ωστόσο, ο πλήρης μηχανισμός δράσης της 6-thio-dG και η επιρροή του στη δράση της τελομεράσης παραμένουν ακόμη ελάχιστα κατανοητά. Οι κακοήθειες στο γεννητικό σύστημα της γυναίκας εμφανίζουν σε πολύ μεγάλο ποσοστό ανεπάρκεια του ομόλογου ανασυνδυασμού. Αυτό έχει οδηγήσει στην έρευνα πολλών θεραπευτικών σχημάτων με στόχο την αύξηση των θραύσεων του DNA. Η έλλειψη μηχανισμών επιδιόρθωσης μπορεί να οδηγήσει τα κύτταρα σε απόπτωση ή γήρανση. Παράλληλα, περισσότερο από το 85% των όγκων του καρκίνου των ωοθηκών εμφανίζουν ενεργή τελομεράση και βραχέα τελομερίδια, γεγονός που υποδηλώνει υψηλό ρυθμό κυτταρικών διαιρέσεων και χρόνια τελομερική αστάθεια. Θεραπείες με στόχο τα τελομερίδια είναι πολλά υποσχόμενες. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η μελέτη των τελομερικών διαταραχών στη περίπτωση της ανεπάρκειας του ομόλογου ανασυνδυασμού μέσω καταστολής της πρωτεΐνης MRE11 με τον αναστολέα «Mirin» και της δράσης του συνθετικού αναλόγου δεοξιγουανίνης 6-thio-dG σε καρκίνους του γεννητικού συστήματος της γυναίκας. Για την επίτευξη του στόχου αυτού πραγματοποιήθηκε καλλιέργεια των κυτταρικών σειρών μελέτης, πειράματα βιωσιμότητας με τη δράση της 6-thio-dG, ξεχωριστά πειράματα καλλιέργειας σε συγκεκριμένους χρόνους και δοσολογίες με τον αναστολέα Mirin και πειράματα με την 6-thio-dG. Η απεικόνιση των τελομεριδίων έγινε με τη μέθοδο PNA-FISH και οι μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν μέσω των λογισμικών ImageJ και Metasystems Isis. Παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική αύξηση του αριθμού των μονόκλωνων τμημάτων τελομερικού DNA πλούσιου σε γουανίνες (g-overhangs), μονόκλωνων τμημάτων τελομερικού DNA πλούσιου σε κυτοσίνες (c-overhangs) και εύθραυστων τελομεριδίων (fragile telomeres) σε καλλιέργεια με επίδραση mirin. Επιπλέον, παρατηρήθηκε μείωση του μήκους και του πλούσιου σε γουανίνες G κλώνο του τελομερικού DNA και του πλούσιου σε κυτοσίνες C κλώνου του τελομερικού DNA. Επιπλέον, πειράματα με 6-thio-dG φαίνεται να δείχνουν μείωση των C-overhangs, G-overhangs και αύξηση των fragiles telomeres. Ο καρκίνος των ωοθηκών αποτελεί μία από τις πιο επιθετικές κακοήθειες, με υψηλή γενετική αστάθεια και συχνή αντοχή στις θεραπείες. Η κατανόηση των μοριακών μηχανισμών, όπως της τελομεράσης και της οδού επιδιόρθωσης DNA, ανοίγει νέους δρόμους για στοχευμένες και αποτελεσματικότερες θεραπείες. Πρώτη φορά μελετήθηκε η δράση της 6-thio-dG σε καρκίνο ωοθηκών, μέσω της παρούσας διπλωματικής εργασίας. Συμπερασματικά, τόσο η αναστολή της MRE11 μέσω του Mirin όσο και η δράση της 6-thio-dG επιφέρουν μεταβολές που οδηγούν σε τελομερική αστάθεια. Οι δύο παράγοντες δρουν μέσω διαφορετικών αλλά συμπληρωματικών μηχανισμών. Προτείνεται, σε μελλοντικές μελέτες, η συνδυαστική χρήση τους για να αξιολογηθεί η συνέργεια μεταξύ αναστολής του ομόλογου ανασυνδυασμού και διαταραχής των τελομεριδίων, με στόχο την ανάπτυξη νέων, στοχευμένων αντικαρκινικών θεραπειών.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Ζώη Αθανασία
- Zoi Athanasia
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5315382