Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η παιδαγωγική τεκμηρίωση ως τεχνική διαμορφωτικής αξιολόγησης στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση: Το μάθημα της Μελέτης του Περιβάλλοντος

Abstract

dc:description

Η παρούσα ερευνητική εργασία εστιάζεται στη μελέτη της παιδαγωγικής τεκμηρίωσης ως τεχνικής διαμορφωτικής αξιολόγησης στο δημοτικό σχολείο. Σκοπός της είναι να διερευνήσει, τόσο σε θεωρητικό όσο και σε ερευνητικό επίπεδο, κατά πόσον η παιδαγωγική τεκμηρίωση ως εναλλακτική μορφή αξιολόγησης συμβάλλει στη βελτίωση της μάθησης καθώς και στην ανάπτυξη και την πρόοδο μαθητών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, με επίκεντρο στο μάθημα της Μελέτης του Περιβάλλοντος. Παράλληλα, η εργασία αποσκοπεί στο να καταδείξει πώς η συστηματική συλλογή, ανάλυση και αξιοποίηση τεκμηρίων μπορεί να καταστήσει ορατή τη μάθηση, να ενισχύσει την ενεργή συμμετοχή των μαθητών και να καλλιεργήσει δεξιότητες συνεργασίας, αναστοχασμού και αυτορρύθμισης. Η μεθοδολογική προσέγγιση βασίστηκε σε ποιοτική έρευνα, η οποία θεωρείται κατάλληλη για τη διερεύνηση εκπαιδευτικών φαινομένων σε φυσικά περιβάλλοντα. Για τη συλλογή δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν η συστηματική παρατήρηση, με τη χρήση ημερολόγιων και κλειδών παρατήρησης, καθώς και οι ημι-δομημένες συνεντεύξεις με τους συμμετέχοντες εκπαιδευτικούς, με τη χρήση αυτοσχέδιου οδηγού συνέντευξης. Η έρευνα υλοποιήθηκε σε πέντε τμήματα της Γ΄ και Δ΄ Δημοτικού ενός δημόσιου δημοτικού σχολείου σε προάστιο της Αττικής και συμμετείχαν 90 μαθητές και 5 εκπαιδευτικοί. Συνάμα, για τη διερεύνηση του σκοπού της εργασίας σχεδιάστηκαν δυο σχέδια διδασκαλίας βασισμένα σε δυο βασικές διδακτικές παρεμβάσεις, οργανωμένες με τη μέθοδο Think–Tac–Toe (Τρίλιζα) και τη στρατηγική των Έξι Καπέλων Σκέψης του Edward de Bono, οι οποίες ενισχύθηκαν με συνεδρίες αναστοχασμού και με τη δημιουργία των τελικών πινάκων τεκμηρίωσης. Τα ευρήματα ανέδειξαν τη συμβολή της παιδαγωγικής τεκμηρίωσης στην αύξηση της συμμετοχής, του κινήτρου και του ενδιαφέροντος των μαθητών. Οι μαθητές ενεργοποιήθηκαν στη λήψη αποφάσεων, έθεσαν νέους μαθησιακούς στόχους και ανέπτυξαν δεξιότητες συνεργασίας και δημιουργικής έκφρασης. Η τεκμηρίωση ενίσχυσε τη διαφοροποίηση της διδασκαλίας, καθώς οι εκπαιδευτικοί απέκτησαν πληρέστερη εικόνα των μαθησιακών αναγκών και προσάρμοσαν τις διδακτικές στρατηγικές. Επίσης, η ανάλυση των τεκμηρίων προκάλεσε κριτικό αναστοχασμό, οδηγώντας τους εκπαιδευτικούς στη βελτίωση των παιδαγωγικών τους πρακτικών και στην ενίσχυση της επαγγελματικής τους ταυτότητας. Ωστόσο, αναδείχθηκαν και δυσκολίες, όπως ο αυξημένος χρόνος που απαιτείται για την παρατήρηση και καταγραφή, καθώς και η πολυπλοκότητα της διαδικασίας. Παρά τα εμπόδια, οι εκπαιδευτικοί δήλωσαν πρόθυμοι να συνεχίσουν να αξιοποιούν την παιδαγωγική τεκμηρίωση, αναγνωρίζοντας τη σημαντική της παιδαγωγική αξία. Συμπερασματικά, η παρούσα έρευνα ανέδειξε ότι η παιδαγωγική τεκμηρίωση συνιστά μια ουσιαστική και καινοτόμα προσέγγιση διαμορφωτικής αξιολόγησης, η οποία όχι μόνο ενισχύει την ενεργό συμμετοχή και τη μαθησιακή αυτονομία των μαθητών, αλλά και προωθεί τον επαγγελματικό αναστοχασμό των εκπαιδευτικών. Η συστηματική ενσωμάτωσή της μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία μιας πιο συμμετοχικής και παιδοκεντρικής σχολικής κουλτούρας.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Ζαχάρης Ιωάννης
  • Zacharis Ioannis

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5319376

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Ζαχάρης Ιωάννης; Zacharis Ioannis. Η παιδαγωγική τεκμηρίωση ως τεχνική διαμορφωτικής αξιολόγησης στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση: Το μάθημα της Μελέτης του Περιβάλλοντος. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5319376