Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ευθύνη του παραγωγού ελαττωματικού προϊόντος υπό την Οδηγία 2024/2853 (PLD). Το παράδειγμα του φαρμάκου και η οριοθέτηση από τις ανεπιθύμητες ενέργειες.

Abstract

dc:description

Η ανάγκη εκσυγχρονισμού του καθεστώτος ευθύνης του παραγωγού αναδεικνύεται ως επιτακτική, ενόψει των ολοένα και πιο σύνθετων συναλλακτικών σχέσεων που χαρακτηρίζουν την ψηφιακή εποχή1. Μία ενδεχόμενη προσέγγιση προς την κατεύθυνση αυτή θα μπορούσε να είναι η τροποποίηση της Οδηγίας 85/374/ΕΟΚ, επιλογή η οποία, ωστόσο, παρουσιάζει σημαντικές δυσχέρειες, δεδομένου ότι θα απαιτούσε εξαντλητική και λεπτομερή αναθεώρηση των επιμέρους άρθρων της ισχύουσας ρύθμισης2. Εναλλακτικά, θα μπορούσε να εξεταστεί η έκδοση κατευθυντήριων γραμμών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι οποίες, μολονότι μη δεσμευτικές, θα παρείχαν στα κράτη μέλη ερμηνευτική καθοδήγηση ως προς την εφαρμογή του ισχύοντος πλαισίου, με σκοπό την εν τοις πράγμασι ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς του και την προσαρμογή του στις σύγχρονες εξελίξεις3. Ωστόσο, η λύση αυτή δεν θα ήταν επαρκής, καθώς θα περιοριζόταν στην τελολογική ερμηνεία, υπό το φως των εξελίξεων, υφιστάμενων εννοιών, όπως εκείνες του προϊόντος και της ελαττωματικότητας, χωρίς να δύναται να υπερκεράσει ρυθμίσεις που, λόγω της γραμματικής τους σαφήνειας, εξακολουθούν να περιορίζουν τα δικαιώματα του καταναλωτή4. Υπό το πρίσμα αυτό, κρίθηκε ενδεδειγμένη η πλήρης κατάργηση της προηγούμενης Οδηγίας και η θέση σε ισχύ μίας νέας Οδηγίας, που θα ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες5. Η Οδηγία 2024/2853 της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιδιώκει την ενίσχυση της προστασίας του καταναλωτή έναντι ζημιών που απορρέουν από την ελαττωματικότητα προϊόντων, εισάγοντας ουσιώδεις τροποποιήσεις στο υφιστάμενο ρυθμιστικό πλαίσιο. Ειδικότερα, αποσκοπεί αφενός στη διεύρυνση του κύκλου των προσώπων που υπέχουν ευθύνη προς αποζημίωση, και αφετέρου στην προσαρμογή του πεδίου εφαρμογής της νομοθεσίας στις τεχνολογικές εξελίξεις που έχουν συντελεστεί από την υιοθέτηση της Οδηγίας 85/374/ΕΟΚ. Στο πλαίσιο αυτό, επαναπροσδιορίζεται η έννοια του προϊόντος, ώστε να περιλαμβάνει και ψηφιακά στοιχεία, τα οποία, λόγω της εγγενούς πολυπλοκότητας και της ευρείας χρήσης τους από μη εξειδικευμένους χρήστες, ενδέχεται να ενέχουν αυξημένους κινδύνους. Η πλέον καθοριστική μεταβολή που εισαγάγει ο ευρωπαίος νομοθέτης αφορά στην αναδιάρθρωση των κανόνων περί απόδειξης, με έμφαση στην ανακατανομή του βάρους απόδειξης. Ειδικότερα, προβλέπεται η καθιέρωση τεκμηρίων αναφορικά με την ύπαρξη ελαττώματος και τη συνδρομή αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ του ελαττωματικού προϊόντος και της ζημίας, γεγονός που συνιστά εν τοις πράγμασι αντιστροφή του βάρους απόδειξης υπέρ του ζημιωθέντος καταναλωτή. Αξιοσημείωτη είναι επίσης η γραμματική αναδιατύπωση της έννοιας της ελαττωματικότητας, η οποία πλέον εστιάζει στην ευλόγως αναμενόμενη ασφάλεια του προϊόντος. Ωστόσο, η εν λόγω διαφοροποίηση δεν επιφέρει ουσιώδη μεταβολή, καθώς τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη για τη διαπίστωση της έλλειψης ασφάλειας παραμένουν, σε γενικές γραμμές, εναρμονισμένα με εκείνα της προϋφιστάμενης νομοθεσίας. Ιδιαιτέρως στον φαρμακευτικό τομέα, οι πρόσφατες εξελίξεις που συνδέονται με την πανδημία της COVID-19 ανέδειξαν τη σημασία της έννοιας της ελαττωματικότητας των φαρμακευτικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των εμβολίων. Αν και η νέα Οδηγία δεν επιφέρει ριζικές αλλαγές ως προς τις ειδικές ρυθμίσεις που θεματικά αφορούν και στα φάρμακα, σειρά νέων διατάξεων και αιτιολογικών σκέψεων συμβάλλουν στην αποσαφήνιση του καθεστώτος ευθύνης των φαρμακευτικών εταιρειών. Είναι σαφές ότι η ευθύνη στον φαρμακευτικό κλάδο απαιτεί ιδιαίτερη μεταχείριση, όχι λόγω αδιαφανών ή συνωμοσιολογικών αιτιάσεων, αλλά εξαιτίας της εγγενούς επικινδυνότητας των φαρμάκων, τα οποία προκαλούν αναπόφευκτα ανεπιθύμητες ενέργειες. Ως εκ τούτου, καθίσταται αναγκαία η εννοιολογική διάκριση της ασφάλειας του φαρμάκου, με έμφαση όχι στην ίδια την πρόκληση της ζημίας, αλλά στην επαρκή και προγενέστερη ενημέρωση του καταναλωτικού κοινού. Υπό το πρίσμα αυτό, ο ενδελεχής έλεγχος του περιεχομένου του Φύλλου Οδηγιών Χρήσης καθίσταται κρίσιμος, ως δείκτης της πληροφόρησης του καταναλωτή σχετικά με την ευλόγως και μη ευλόγως αναμενόμενη ασφάλεια. Υπό αυτό το πρίσμα, η συμπερίληψη μίας ανεπιθύμητης ενέργειας στο ΦΟΧ καθιστά την προσδοκία του καταναλωτή για μη επέλευσή της μη ευλόγως αναμενόμενη, αποκλείοντας έτσι την εν λόγω ανεπιθύμητη ενέργεια από τον ορισμό της ελαττωματικότητας.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • ΠΑΝΑΓΟΥ ΑΝΤΩΝΙΟΣ
  • PANAGOU ANTONIOS

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5323879

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

ΠΑΝΑΓΟΥ ΑΝΤΩΝΙΟΣ; PANAGOU ANTONIOS. Ευθύνη του παραγωγού ελαττωματικού προϊόντος υπό την Οδηγία 2024/2853 (PLD). Το παράδειγμα του φαρμάκου και η οριοθέτηση από τις ανεπιθύμητες ενέργειες.. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5323879