National and Kapodistrian University of Athens
Η έννοια του διαφορικού στη θεωρία δραγμάτων
Abstract
dc:descriptionΣτήν παρούσα διπλωματική εργασία ασχολούμαστε με την έννοια του διαφο- ρικού μεταξύ αλγεβρο-τοπολογικών δομών που ονομάζονται δράγματα. Η έννοια του δράγματος εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 1945 σε μία ερ- γασία του Jean Leray όταν αυτός ήταν στη φυλακή σαν αιχμάλωτος πολέμου. Σκοπός της εργασίας εκείνης ήταν η εφαρμογή των δραγμάτων στη θεωρία των μερικών διαφορικών εξισώσεων. Το 1948 γράφονται οι πρώτες σημειώ- σεις για την θεωρία δραγμάτων σε ένα σεμινάριο του Cartan. Αργότερα άλλοι μεγάλοι μαθηματικοί όπως ο Jean-Pierre Serre, ο Cartan, ο Oscar Zariski και ο Grothendieck ασχολήθηκαν με την θεωρία αυτή αναπτύσσοντας την με αποτέλεσμα να πάρει την σημερινή της μορφή. Αναφορικά έχουμε τον Cartan το 1947 να αποδεικνύει το θεώρημα του de Rham με μεθόδους απο την θεωρία δραγμάτων, τον Kiyoshi Oka το 1950 να εισάγει την θεωρία δραγμάτων στην μιγαδική ανάλυση πολλών μεταβλητών και τον Grothendieck το 1957 να εφαρμόζει την θεωρία δραγμάτων στην αλγεβρική γεωμετρία αλλάζοντας την ριζικά και φέρνοντας μια τελείως νέα καρποφόρα εποχή στον κλάδο αυτό. Μεταξύ άλλων, πρόσφατα τα δράγματα χρησιμοποιήθηκαν σαν ένα εργα- λείο για να γενικευθούν έννοιες και αποτελέσματα της διαφορικής γεωμετρίας σε τυχαίους τοπολογικούς χώρους. Στην εργασία αυτή ασχολούμαστε με το ερώτημα αν το διαφορικό μιας δια- φορίσιμης απεικόνισης μεταξύ πολλαπλοτήτων μπορεί να γενικευθεί στη θεω- ρία δραγμάτων. Το σύνηθες διαφορικό μιας f : M → N ορίζεται σαν μια απεικόνιση Tf : TM → TN μεταξύ των αντίστοιχων εφαπτόμενων δεσμών των πολλαπλοτήτων M και N. Η καλλίτερη δραγματο-θεωρητική προσέγγιση των εφαπτόμενων δεσμών, γίνεται μέσω των δραγμάτων που προκύπτουν από τα πλήρη προδράγματα των τομών τους (: των τοπικών διανυσματικών πεδίων τους), έστω XM και XN . Αναζητήσαμε λοιπόν ένα μορφισμό δραγμάτων που συνδέει τα ανωτέρω δράγματα, και ορίζεται μέσω της απεικόνισης Tf. Στην περίπτωση που μας ενδιαφέρει, τα εμπλεκόμενα δράγματα βρίσκονται πά- νω από διαφορετικούς χώρους-βάσεις, γι ́ αυτό και η έννοια του μορφισμού δραγμάτων τροποποιείται κατάλληλα, δίνοντας την γενικότερη έννοια του f- μορφισμού, ή μορφισμού ως προς την f. Στην παρούσα εργασία δίνουμε μια ειδική περίπτωση που το διαφορικό μιας διαφορίσιμης απεικόνισης f επάγει f-μορφισμό μεταξύ των δραγμάτων XM και XN και μετά, στην γενικότερη περίπτωση που τέτοιος μορφισμός δεν ορίζεται, μελετάμε τον τρόπο με τον ο- ποίο λειτουργεί το T f στα εν λόγω δράγματα. Τελειώνουμε χρησιμοποιώντας το διαφορικό στις συνεφαπτόμενες δέσμες, για να πάρουμε f μορφισμό με- ταξύ των δραγμάτων που προέρχονται από τα πλήρη προδράγματα των τομών τους (: τις διαφορικές 1-μορφές). Τα αποτέσματά μας αυτά παρουσιάζονται στο Κεφάλαιο 3. Για τις προαπαιτούμενες γνώσεις: Στο Κεφάλαιο 1 παρουσιάζουμε τα στοιχεία από την ́Αλγεβρα, ιδιαιτέρως την Θεωρία Κατηγοριών, που χρειαζόμαστε. Συγκεκριμένα, εισάγουμε τις έννοιες της κατηγορίας, του συναρτητή και του φυσικού μετασχηματισμού και δίνουμε παραδείγματα. Κατόπιν αναλύουμε λεπτομερώς την έννοια των συζυγών συναρτητών και αποδεικνύουμε το θεώρημα-κριτήριο της συζυγίας. Τέλος ορίζουμε τα επαγωγικά συστήματα και τα επαγωγικά όρια, και αποδεικνύουμε την ύπαρξη επαγωγικού ορίου στην κατηγορία Set των συνόλων. Στο Κεφάλαιο 2, εισάγουμε τις έννοιες του δράγματος και του προδράγ- ματος καθώς και των μορφισμών τους και κατασκευάζουμε τους συναρτητές τομής και δραγματοποίησης που συνδέουν τις δύο έννοιες. Κατόπιν ορίζουμε τους συναρτητές αλλαγής βάσης (: push-out και pull-back) και αποδεικνύουμε ότι είναι συζυγείς, πράγμα που μας επιτρέπει να ορίσουμε την έννοια του μορφισμού δραγμάτων πάνω από διαφορετική βάση με τρεις (ισοδύναμους) τρόπους.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- ΤΣΕΛΕΚΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
- TSELEKIDIS PANAGIOTIS
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5324281