Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η υποχρέωση πίστης του μετόχου

Abstract

dc:description

Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η υποχρέωση πίστης του μετόχου της ανώνυμης εταιρείας (ΑΕ), μια έννοια η οποία, παρά την κεντρική της σημασία για την εύρυθμη λειτουργία της εταιρικής οργάνωσης, δεν προβλέπεται ρητώς στο ισχύον εταιρικό δίκαιο. Η παραδοσιακή αντίληψη, σύμφωνα με την οποία οι εταιρικές υποχρεώσεις του μετόχου εξαντλούνται στην καταβολή της εισφοράς του, αμφισβητείται, ιδίως υπό το πρίσμα της ανάγκης προστασίας του εταιρικού συμφέροντος και της εξισορρόπησης των συγκρουόμενων μετοχικών συμφερόντων. Στο πρώτο μέρος της εργασίας εξετάζονται αυτοτελώς οι έννοιες του «μετόχου» και της «υποχρέωσης πίστης», προκειμένου να καταδειχθεί η καταρχήν θεωρητική δυσχέρεια υπαγωγής της δεύτερης στη μετοχική ιδιότητα. Στο δεύτερο μέρος επιχειρείται η δογματική θεμελίωση της υποχρέωσης πίστης του μετόχου, η οποία εντοπίζεται στη μετοχική σχέση και ειδικότερα στην υπαγωγή του μετόχου στο καταστατικό της εταιρείας, με συνακόλουθη αναλογική εφαρμογή των άρθρων 741 και 747 ΑΚ. Υπό το πρίσμα αυτό, η υποχρέωση πίστης εκδηλώνεται τόσο θετικά, ως υποχρέωση προαγωγής του κοινού εταιρικού σκοπού, όσο και αρνητικά, ως υποχρέωση αποχής από πράξεις επιζήμιες για το εταιρικό συμφέρον. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στην κατάφαση της υποχρέωσης πίστης και μεταξύ των μετόχων, παρά την έλλειψη συμβατικού δεσμού μεταξύ τους, στηριζόμενη στην αρχή της αντιστοίχισης εξουσίας και ευθύνης και στην ανάγκη προστασίας της μειοψηφίας έναντι της μετοχικής πλειοψηφίας ή του κυριαρχούντος μετόχου. Παράλληλα, αναδεικνύονται τα κριτήρια κλιμάκωσης της έντασης της υποχρέωσης πίστης, όπως το ποσοστό συμμετοχής, η δυνατότητα επιρροής στη διοίκηση, ο προσωποπαγής χαρακτήρας της εταιρικής δομής και η εγγύτητα της εκάστοτε κρινόμενης μετοχικής συμπεριφοράς προς τον εταιρικό σκοπό, καθώς και τα όριά της, ιδίως υπό το πρίσμα της αρχής της αναλογικότητας και του κανόνα της επιχειρηματικής κρίσης. Στο τρίτο μέρος αναλύονται διεξοδικά οι επιμέρους εκφάνσεις της υποχρέωσης πίστης του μετόχου τόσο κατά την άσκηση των μετοχικών δικαιωμάτων, με ιδιαίτερη έμφαση στη συμπεριφορά του κατά την ψηφοφορία στη Γενική Συνέλευση, όσο και στο πεδίο της εξωθεσμικής δράσης του. Ειδικότερα, εξετάζονται τα όρια και οι δεσμεύσεις που απορρέουν από την υποχρέωση πίστης κατά την άσκηση του δικαιώματος ψήφου, ιδίως σε περιπτώσεις σύγκρουσης ατομικού και εταιρικού συμφέροντος, καθώς και οι περιπτώσεις θεμελίωσης θετικών υποχρεώσεων του κυριαρχούντος μετόχου προς ενεργό προαγωγή του εταιρικού σκοπού. Παράλληλα, μελετώνται οι βασικές μορφές εξωθεσμικής συμπεριφοράς που δύνανται να προσβάλουν το εταιρικό συμφέρον, όπως η άσκηση επιρροής στη διοίκηση της εταιρείας, η ανάπτυξη ανταγωνιστικής δραστηριότητας, η εκμετάλλευση επιχειρηματικών ευκαιριών που ανήκουν στην εταιρεία και η παραβίαση της υποχρέωσης εχεμύθειας. Τέλος, παρατίθεται και αξιολογείται η σύγχρονη νομολογιακή προσέγγιση της υποχρέωσης πίστης του μετόχου, μέσω συστηματικού σχολιασμού αντιπροσωπευτικών δικαστικών αποφάσεων, προκειμένου να αναδειχθεί η πρακτική λειτουργία και η εξελικτική της πορεία στο ελληνικό εταιρικό δίκαιο. Συμπερασματικά, στο πλαίσιο της παρούσας διπλωματικής εργασίας, η υποχρέωση πίστης του μετόχου αναδεικνύεται ως θεμελιώδης κατευθυντήρια γραμμή της δέουσας μετοχικής συμπεριφοράς, λειτουργώντας συμπληρωματικά και διορθωτικά προς το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο. Η εφαρμογή της οφείλει να γίνεται ad hoc, με γνώμονα την εξισορρόπηση της ιδιωτικής αυτονομίας του μετόχου και της ανάγκης προστασίας του εταιρικού και των λοιπών μετοχικών συμφερόντων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • ΣΕΡΕΤΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ
  • SERETIS ATHANASIOS

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5325006

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

ΣΕΡΕΤΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ; SERETIS ATHANASIOS. Η υποχρέωση πίστης του μετόχου. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5325006