National and Kapodistrian University of Athens
“Συγκριτική Αξιολόγηση της Ανθρώπινης και της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Αξιολόγηση του Γραπτού Λόγου στην Πρώιμη Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση”
Abstract
dc:descriptionΗ παρούσα μεταπτυχιακή διατριβή διερευνά τον τρόπο με τον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) και οι εκπαιδευτικοί διαφοροποιούνται στην αξιολόγηση και την ανατροφοδότηση του πρώιμου γραπτού λόγου στην Α΄ Δημοτικού. Εστιάζοντας σε μαθητές ηλικίας 6–7 ετών, όπου η αξιολόγηση είναι κυρίως περιγραφική και όχι αριθμητική, η μελέτη εξετάζει κατά πόσο η ανατροφοδότηση που παράγεται από συστήματα ΑΙ μπορεί να υποστηρίξει ουσιαστικά τη διαμορφωτική αξιολόγηση χωρίς να υπονομεύει τον παιδαγωγικό και σχεσιακό ρόλο του εκπαιδευτικού. Σε εμπειρικό επίπεδο, η έρευνα βασίζεται σε 63 σύντομα γραπτά κείμενα μαθητών της Α΄ Δημοτικού, τα οποία προέκυψαν από μια δραστηριότητα γραφής βασισμένη σε εικόνες (τέσσερις διαδοχικές εικόνες → τέσσερις προτάσεις που συνθέτουν μια σύντομη ιστορία). Κάθε γραπτό έλαβε δύο ανεξάρτητες μορφές ανατροφοδότησης: μία περιγραφική αξιολόγηση από έναν δάσκαλο της πρωτοβάθμιας και μία από το γλωσσικό μοντέλο (LLM) ChatGPT-5. Πέντε εκπαιδευτικοί με εμπειρία στη διδασκαλία της Α΄ Δημοτικού συμμετείχαν ως ανθρώπινοι αξιολογητές. Τα ζεύγη σχολίων που προέκυψαν αναλύθηκαν μέσω ποιοτικής θεματικής ανάλυσης, με επαγωγικά διαμορφωμένες κατηγορίες που αποτυπώνουν την εστίαση της ανατροφοδότησης (π.χ. γραμματική, ορθογραφία, συνοχή, δημιουργικότητα), τον τόνο και τα συναισθηματικά χαρακτηριστικά της, καθώς και το παιδαγωγικό βάθος. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η ανθρώπινη ανατροφοδότηση ήταν γενικά πιο ποικιλόμορφη, συγκεκριμένη και διαμορφωτική. Οι εκπαιδευτικοί συνδύαζαν τη διόρθωση με ρητές οδηγίες βελτίωσης («τι να βελτιωθεί» και «πώς»), συχνά αναφερόμενοι σε συγκεκριμένα σημεία του μαθητικού κειμένου, και ενσωμάτωναν έπαινο, ενθάρρυνση και αναφορές στην προσπάθεια, την εικόνα του γραπτού και την πρόοδο. Αντίθετα, η ανατροφοδότηση του ΑΙ ήταν πιο συνεπής και ομοιόμορφη δομικά, αλλά και πιο γενική: έδινε έμφαση σε επιφανειακά γλωσσικά χαρακτηριστικά (γραμματική, ορθογραφία, βασική δομή), εντόπιζε σπάνια συγκεκριμένα λάθη και παρείχε περιορισμένη διδακτική καθοδήγηση. Ακόμη και όταν δόθηκε η εντολή να «απαντήσει ως εκπαιδευτικός», το ΑΙ παρήγαγε μεν πιο φιλικές διατυπώσεις, αλλά παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό τυποποιημένο και απρόσωπο. Η μελέτη καταλήγει ότι, στο πλαίσιο της πρώιμης γραπτής έκφρασης, η ανατροφοδότηση που παράγεται από την τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο συμπληρωματικό εργαλείο για γρήγορα, τυποποιημένα σχόλια σε βασικές γλωσσικές πτυχές, αλλά δεν μπορεί να υποκαταστήσει τις παιδαγωγικές, σχεσιακές και συναισθηματικές διαστάσεις της ανθρώπινης διαμορφωτικής αξιολόγησης. Τέλος, διατυπώνονται προτάσεις για προσεκτική ενσωμάτωση του ΑΙ στην αξιολόγηση του γραπτού λόγου στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση και για μελλοντική έρευνα σχετικά με υβριδικά μοντέλα ανατροφοδότησης εκπαιδευτικού–ΑΙ.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- ΜΑΥΡΕΛΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΜΑΡΚΕΛΛΑ
- MAVRELI EVANGELIA MARKELLA
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek, English
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5325997