Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ο θεσμός του διαζυγίου στα κείμενα των αττικών ρητόρων και της Νέας Κωμωδίας

Abstract

dc:description

Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτελεί η εξέταση του θεσμού του διαζυγίου στο αττικό δίκαιο, και ειδικότερα, η ρητορική χρήση και αξιοποίηση των σχετικών αναφορών στα κείμενα των αττικών ρητόρων. Αν και ο όρος διαζύγιο δεν απαντά αυτούσιος στην αρχαία ελληνική γραμματεία, η λύση του γάμου περιγράφεται μέσα από τρεις τύπους, οι οποίοι διαφοροποιούνται με βάση το κριτήριο της προέλευσης της πρωτοβουλίας: η ἀπόπεμψις (πρωτοβουλία του ανδρός), η ἀπόλειψις (πρωτοβουλία της συζύγου) και η ἀφαίρεσις (παρέμβαση του πατέρα της γυναίκας). Στην παρούσα μελέτη εξετάζεται πώς οι ρήτορες χρησιμοποιούν το διαζύγιο ως μέσο πειθούς και, μέσω της ρητορικής εξέτασης, επιχειρείται εν τέλει να αναδειχθεί ένα ευρύτερο κοινωνιολογικό ερώτημα, όπως ο πιθανός στιγματισμός της γυναίκας μετά τη λύση του γάμου. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού, εξετάζονται δικανικοί λόγοι ιδιωτικών υποθέσεων του 5ου και 4ου αι. π.Χ. (Λυσίας, Ισαίος, Δημοσθένης, [Ανδοκίδης], Απολλόδωρος). Παράλληλα, εκτός από την αττική ρητορεία, ο θεσμός του διαζυγίου αναφέρεται και στη Νέα Κωμωδία. Για τον λόγο αυτό, εξετάζονται εκτενή χωρία από τους Ἐπιτρέποντες του Μενάνδρου, καθώς είναι το μοναδικό σωζόμενο έργο της Νέας Κωμωδίας που αξιοποιεί τον θεσμό αυτό και δραματοποιεί την ἀφαίρεσιν. Η εργασία διαρθρώνεται σε τρία κεφάλαια, καθένα από τα οποία μελετά ξεχωριστά τον κάθε τύπο διαζυγίου. Η μεθοδολογική προσέγγιση βασίζεται στις αριστοτελικές αρχές της ρητορικής, εστιάζοντας στη θέση της αναφοράς στο σώμα του λόγου (τάξις), τη δόμηση των επιχειρημάτων (ἔντεχνοι πίστεις), τη χρήση των αποδεικτικών μέσων (ἄτεχνοι πίστεις) και τη λεκτική διατύπωση (λέξις).

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • ΑΝΝΙΣΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ
  • ANNISI AIKATERINI

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5413210

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

ΑΝΝΙΣΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ; ANNISI AIKATERINI. Ο θεσμός του διαζυγίου στα κείμενα των αττικών ρητόρων και της Νέας Κωμωδίας. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5413210