National and Kapodistrian University of Athens
Η Ηγεσία στην Εκπαίδευση: Θεωρητικό Υπόβαθρο και Πρότυπα Ηγετικής Συμπεριφοράς. Ο Ιδιαίτερος Ρόλος της Ηθικής Ηγεσίας.
Abstract
dc:descriptionΗ ηγεσία στην εκπαίδευση συνιστά παράγοντα σημαίνουσας βαρύτητας για τη λειτουργία, τη βιωσιμότητα και την αποτελεσματικότητα των σχολικών οργανισμών. Η άσκησή της συνδέεται τόσο με διαχειριστικά ζητήματα όσο και με την έννοια της προσφοράς και της ευθύνης. Ιδιαίτερα, σήμερα, σε μία εποχή μείζονων προκλήσεων, καταιγιστικών και ευρείας φύσεως μετασχηματισμών, διαρκών ανατροπών και εντεινόμενων απαιτήσεων, η ανάγκη για ηθικό προσανατολισμό των ηγετικών πρακτικών καθίσταται επιβεβλημένη. Η έννοια της ηθικής ηγεσίας επικεντρώνεται στον κώδικα αξιών του σχολικού ηγέτη και ανακλαστικά της εκπαιδευτικής μονάδας, της οποίας αυτός είναι επικεφαλής, και συνυφαίνεται με τη διαμόρφωση υγιούς δημοκρατικού εργασιακού κλίματος, που συνεισφέρει πλείστα ατομικά και συλλογικά οφέλη. Στο πλαίσιο αυτό, σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να διερευνήσει τις απόψεις των διευθυντών σχολικών μονάδων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης αναφορικά με την έννοια της ηγεσίας γενικά και ειδικότερα αναφορικά με τη σπουδαιότητα της ηθικής ηγεσίας στην εκπαιδευτική πράξη. Η ποιοτική έρευνα, μέσω ημιδομημένων συνεντεύξεων, που διενεργείται, εξετάζει τις σχετικές απόψεις 12 διευθυντών, προερχόμενων από τις περιφερειακές ενότητες Αργολίδας και Αρκαδίας, εκ των οποίων οι 7 είναι γυναίκες και οι 5 άντρες, ενώ ανάμεσά τους υπάρχει και ένας πρόσφατα συνταξιοδοτηθείς. Τα αποτελέσματα της έρευνας καταδεικνύουν πως η ηγεσία συναρτάται με τη συμμετοχή, τη συνδιοίκηση, τη συνυπευθυνότητα, το συλλογικό όραμα. Η ηγεσία αποβαίνει αναπτυξιακή, καθοδηγητική διαδικασία, επικεντρωμένη τόσο στον στόχο της διαρκούς μάθησης όσο και στην ποιοτική μεταρρύθμιση, την ηθική αρτιότητα, την αξιακή σπουδαιότητα. Η άσκηση, επιπλέον, της ηθικής ηγεσίας εστιάζεται σ’ έναν κόμβο αξιών, με πρωτεύουσες ανάμεσά τους τη δικαιοσύνη και την ισοτιμία, ενώ ιδιαίτερη έμφαση αποδίδεται, όπως προκύπτει από τα ευρήματα, και στον προσανατολισμό στον άνθρωπο με άξονα την ενσυναισθητική ωριμότητα, την εσωτερική σταθερότητα, την ηθική τόλμη του ηγέτη, αλλά και τις ισορροπημένες συλλογικές αποφάσεις. Διαπιστώνεται, επιπρόσθετα, πως, παρά το ότι ο συγκεντρωτισμός του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, η σύγκρουση συμφερόντων και η απουσία συνειδητοποίησης της ευθύνης αποτελούν ανάχωμα στην ανάπτυξη της ηθικής ηγεσίας, εντούτοις υφίσταται άμεση συσχέτισή της με την οργανωσιακή δέσμευση και την επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών, με διαμεσολαβητικό παράγοντα το θετικό οργανωσιακό κλίμα. Σημαντική κρίνεται και η συμβολή της στη σχολική αποτελεσματικότητα όχι μόνο ως προς τη βελτιστοποίηση των μαθησιακών αποτελεσμάτων, αλλά και ως προς την παροχή ανώτερης ποιότητας εκπαιδευτικού έργου και ως προς την ηθική πλαισίωση της συμπεριφοράς των μαθητών/τριών. Ως μηχανισμοί ενίσχυσης της ηθικής ηγεσίας στην εκπαίδευση προτείνονται η επιμόρφωση των εν ενεργεία αλλά και των μελλοντικών σχολικών ηγετών σε σχετικά θέματα όπως και η ενίσχυση του αξιακού πυρήνα του σχολείου και η διεύρυνση του βαθμού αυτονομίας του ως οργανισμού σε συνδυασμό με την αυξημένη αυτοδιάθεση του ηγέτη και των εκπαιδευτικών, ώστε η σχολική μονάδα να μετεξελιχθεί σε θερμοκήπιο μάθησης και σε πηγή δημοκρατικών αρχών και ιδεωδών.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- ΠΑΝΟΠΟΥΛΟΥ ΣΟΦΙΑ
- PANOPOULOU SOFIA
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5413900