National and Kapodistrian University of Athens
Αξιολόγηση της συμμόρφωσης των ασθενών με σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας ύπνου μετά από τρία χρόνια θεραπείας με ενδοστοματική συσκευή προώθησης της κάτω γνάθου
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή : Η αποφρακτική άπνοια ύπνου (ΑΑΥ) αποτελεί τη συχνότερη διαταραχή της αναπνοής κατά τον ύπνο και σχετίζεται με σοβαρές συνέπειες στην υγεία των ασθενών. Τα τελευταία χρόνια, ολοένα περισσότεροι ασθενείς αντιμετωπίζονται με τη χρήση ενδοστοματικών συσκευών προώθησης της κάτω γνάθου (ΕΣΠΚΓ). Οι περισσότερες μελέτες σχετικά με την αποτελεσματικότητα και τη συχνότητα χρήσης των ΕΣΠΚΓ εστιάζουν στο πρώτο έτος θεραπείας. Οι έρευνες που εξετάζουν τη μακροχρόνια αποτελεσματικότητα και τη συμμόρφωση των ασθενών είναι περιορισμένες. Σκοπός: Σκοπός της μελέτης ήταν η επανεξέταση όλων των ασθενών που είχαν λάβει θεραπεία με ΕΣΠΚΓ στη Μεταπτυχιακή Κλινική Αντιμετώπισης Στοματοπροσωπικού Πόνου της Οδοντιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, τουλάχιστον τρία έτη πριν, με στόχο την αξιολόγηση της μακροχρόνιας αποτελεσματικότητας της θεραπείας, του βαθμού ικανοποίησης των ασθενών και της συμμόρφωσης τους με τη θεραπεία. Υλικό και μέθοδοι: Από τους 37 ασθενείς που πληρούσαν τα κριτήρια επιλογής, υπήρξε δυνατότητα επικοινωνίας με 33. Από αυτούς, 23 συνέχιζαν τη χρήση της ΕΣΠΚΓ και προσήλθαν για επανεξέταση, συμπληρώνοντας τα ερωτηματολόγια Epworth, TSQM-9, FSI-10, USE-OA και SF-36. Συνολικά, 15 ασθενείς προσκόμισαν νέα ΠΥΓ. Επίσης, αξιολογήθηκε ομάδα ασθενών σε θεραπεία με συσκευή CPAP από την Πνευμονολογική Κλινική του Νοσοκομείου «Ο Ευαγγελισμός», με παρόμοια διάρκεια επανεξετάσεων. Ως συμμόρφωση στη θεραπεία ορίστηκε η χρήση της ΕΣΠΚΓ ή της συσκευής CPAP για τουλάχιστον 4 ώρες την ημέρα στο 70% των ημερών. Ως επιτυχής θεραπεία, κατά την αντικειμενική αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας στις επανεξετάσεις με ΠΥΓ, ορίστηκε η τιμή του AHI < 5 επεισόδια/ώρα ή μείωση του AHI κατά >50% σε σχέση με την αρχική τιμή του, υπό την προϋπόθεση ότι η τιμή του AHI στις επανεξετάσεις ήταν < 20 επεισόδια/ώρα. Αποτελέσματα: Για την αντικειμενική αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της ΕΣΠΚΓ στη θεραπεία της ΑΑΥ πραγματοποιήθηκε στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων των ΠΥΓ σε 20 ασθενείς πριν από την έναρξη της θεραπείας (Τ0) και στις επανεξετάσεις τους 1) 4 μήνες μετά τη θεραπεία Τ1 =0.28 έτη, 2) στα 2 έτη Τ2=2.15 έτη και 3) στη τελευταία επανεξέταση των ασθενών που έγινε τουλάχιστον 3 έτη μετά την έναρξη της θεραπείας, με μέση διάρκεια θεραπείας Τ3= 7.43 έτη. Η κανονικότητα των δεδομένων ελέγχθηκε με το τεστ Shapiro–Wilk. Για τη σύγκριση των μεταβλητών στις διάφορες χρονικές περιόδους εφαρμόστηκαν κατά ζεύγη έλεγχοι μεταξύ των ασθενών με τα τεστ paired t-test και Wilcoxon. Το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε στο 5% (p<0.05) και οι αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν με το πρόγραμμα IBM SPSS 29. Από τη στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων των ΠΥΓ βρέθηκε για τη μεταβλητή AHI στατιστικά σημαντική μείωση από την στιγμή T0 AHI=24.62 σε όλες τις διαδοχικές επανεξετάσεις Τ1 AHI= 5.99 , Τ2 AHI=6.79 και Τ3 AHI=8.90 (p<0.05)ενώ δεν υπήρχε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των επανεξετάσεων (p>0.05). Η θεραπεία χαρακτηρίστηκε ως επιτυχής στο: 90% των ασθενών, στη βραχυπρόθεσμη επανεξέταση στους 4 μήνες, 85% των ασθενών στην επανεξέταση στα 2 έτη και 65% των ασθενών στην επανεξέταση στα 7.43 έτη. Στην υποομάδα των 8 ασθενών με σοβαρή ΑΑΥ πριν την έναρξη της θεραπείας τα αντίστοιχα αποτελέσματα ήταν T0 AHI=37.32 Τ1 AHI= 5.55, Τ2 AHI=8.44 και Τ3 AHI=7.91, με την μείωση στις επανεξετάσεις να ήταν στατιστικά σημαντική σε σχέση με την έναρξη της θεραπείας (p<0.05), ενώ ο δείκτης ΑΗΙ δεν είχε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των επανεξετάσεων (p>0.05). Στην υποομάδα αυτή στη μακροχρόνια επανεξέταση μετά τα 3 έτη η θεραπεία ήταν επιτυχής στο 87.5% των ασθενών. Για την αντικειμενική αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της συσκευής CPAP στη θεραπεία της ΑΑΥ αναλύθηκαν οι ΠΥΓ από 14 ασθενείς πριν από την έναρξη της θεραπείας (Τ0) και συλλέχθηκαν τα στοιχεία από τις κάρτες καταγραφής των συσκευών CPAP τους στις επανεξετάσεις Τ1 =0.24 έτη, Τ2=1.66 έτη και η τελευταία επανεξέταση των ασθενών έγινε τουλάχιστον 3 έτη μετά την έναρξη της θεραπείας, με μέση διάρκεια θεραπείας Τ3= 6.81 έτη. Από τη στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων βρέθηκε για τη μεταβλητή AHI στατιστικά σημαντική μείωση (p<0.05), από την στιγμή T0 AHI=39.87 σε όλες τις διαδοχικές επανεξετάσεις Τ1 AHI= 4.32 , Τ2 AHI=3 και Τ3 AHI=3.79 ενώ δεν υπήρχε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των επανεξετάσεων (p>0.05). Η θεραπεία ήταν επιτυχής σε ποσοστό 92.8% στο Τ1 και 100% σε Τ2 και Τ3. Η συμμόρφωση των ασθενών που συνέχιζαν να χρησιμοποιούν τη ΕΣΠΚΓ μετά από 3 χρόνια ήταν καλή στο 87.5% των ασθενών. Για την αξιολόγηση του επιπέδου της ημερήσιας υπνηλίας στους ασθενείς σε θεραπεία με ΕΣΠΚΓ χρησιμοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο του Epworth. Πριν την έναρξη της θεραπείας η μέση τιμή ΕSS ήταν 10.05 ενώ μειώθηκε στατιστικά σημαντικά στη βραχυπρόθεσμη επανεξέταση στους 4 μήνες σε 4.60 (p<0.05) και στην μακροχρόνια επανεξέταση στα 7.43 έτη σε 3.95 (p<0.05) ενώ οι επανεξετάσεις δεν είχαν στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ τους(p>0.05). H ικανοποίηση των ασθενών από την θεραπεία με ΕΣΠΚΓ όπως καταγράφεται από τα ερωτηματολόγια FSI -10 και TSQM-9 και USE-OA είναι πολύ υψηλή τόσο στη βραχυχρόνια όσο και στη μακροχρόνια επανεξέταση. Συμπεράσματα: Η ΕΣΠΚΓ αποτελεί αποτελεσματική και αξιόπιστη μέθοδο για την αντιμετώπιση ήπιας και μέτριας ΑΑΥ, με υψηλή συμμόρφωση και ικανοποίηση των ασθενών στη θεραπεία τόσο βραχυχρόνια όσο και μακροχρόνια. Η συσκευή CPAP παραμένει πρώτη επιλογή θεραπείας για την αντιμετώπιση της σοβαρή ΑΑΥ, ενώ η ΕΣΠΚΓ προσφέρεται ως αποτελεσματική εναλλακτική μέθοδος αντιμετώπισης της σοβαρής ΑΑΥ για όσους δεν αποδέχονται τη συσκευή CPAP. Η μακροχρόνια παρακολούθηση με ετήσιες επανεξετάσεις είναι απαραίτητη για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της συμμόρφωσης των ασθενών που ακολουθούν θεραπεία με τη ΕΣΚΠΓ.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Καλοδούκας Ιωάννης
- Kalodoukas Ioannis
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5422918