Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

The impact of selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) on bone metabolism and immune cells: implications for periodontal disease and dental implant therapy – A systematic review

Abstract

dc:description

Οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (Selective Serotonin Reuptake Inhibitors, SSRIs) αποτελούν ευρέως συνταγογραφούμενα αντικαταθλιπτικά φάρμακα που δρουν κυρίως μέσω αναστολής του μεταφορέα σεροτονίνης (SERT). Πέρα από τις κεντρικές τους δράσεις, αυξανόμενα δεδομένα υποδεικνύουν ότι οι SSRIs ενδέχεται να επηρεάζουν τον οστικό μεταβολισμό και την ανοσολογική απόκριση μέσω περιφερικών σεροτονινεργικών μηχανισμών. Η έκφραση του SERT σε κύτταρα του οστικού μεταβολισμού και οι επιδράσεις της περιφερικής σεροτονίνης στη λειτουργία των οστεοβλαστών και των οστεοκλαστών παρέχουν ένα πιθανό βιολογικό υπόβαθρο για τις παρατηρούμενες συσχετίσεις μεταξύ χρήσης SSRIs, μεταβολών της οστικής ομοιόστασης, περιοδοντικών παραμέτρων και αποτυχίας των οδοντικών εμφυτευμάτων. Σκοπός της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης ήταν η συνολική αξιολόγηση των διαθέσιμων επιστημονικών δεδομένων σχετικά με τις επιδράσεις των SSRIs στον μεταβολισμό των οστών και στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, καθώς και η διερεύνηση της πιθανής συσχέτισής τους με την περιοδοντική νόσο και την έκβαση της θεραπείας με οδοντικά εμφυτεύματα. Η μετα-ανάλυση επικεντρώθηκε στην ποσοτική αξιολόγηση της συσχέτισης της χρήσης SSRIs με τις περιοδοντικές παραμέτρους και την αποτυχία των οδοντικών εμφυτευμάτων. Η συστηματική αναζήτηση της βιβλιογραφίας πραγματοποιήθηκε στις βάσεις δεδομένων MEDLINE/PubMed, EMBASE και Cochrane CENTRAL σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες PRISMA 2020. Συμπεριλήφθηκαν παρατηρητικές μελέτες σε ενήλικες που αξιολογούσαν την έκθεση σε SSRIs σε σχέση με περιοδοντικές παραμέτρους ή την επιβίωση των οδοντικών εμφυτευμάτων. Η μετα-ανάλυση πραγματοποιήθηκε με μοντέλο τυχαίων επιδράσεων με εφαρμογή της μεθόδου Hartung–Knapp και του εκτιμητή περιορισμένης μέγιστης πιθανοφάνειας (Restricted Maximum Likelihood, REML). Η ετερογένεια αξιολογήθηκε με τον δείκτη I², ενώ υπολογίστηκαν διαστήματα πρόβλεψης (prediction intervals) και πραγματοποιήθηκαν αναλύσεις ευαισθησίας τύπου leave-one-out για την εκτίμηση της αξιοπιστίας των αποτελεσμάτων. Η συνδυαστική ανάλυση έδειξε ότι η χρήση SSRIs συσχετίστηκε με στατιστικά σημαντικά αυξημένο κίνδυνο αποτυχίας των οδοντικών εμφυτευμάτων (RR = 2,43, 95% ΔΕ: 1,61–3,68· I² = 17,9%). Το διάστημα πρόβλεψης (1,05–5,64) παρέμεινε εξ ολοκλήρου άνω της μονάδας, υποδηλώνοντας ότι η εκτιμώμενη επίδραση αναμένεται να παραμένει προς την κατεύθυνση αυξημένου κινδύνου και σε νέους, συγκρίσιμους πληθυσμούς. Επιπλέον, στις αναλύσεις που περιορίστηκαν σε μελέτες οι οποίες παρείχαν προσαρμοσμένες εκτιμήσεις κινδύνου, η χρήση SSRIs συσχετίστηκε με περίπου τετραπλάσιο κίνδυνο αποτυχίας των εμφυτευμάτων (HR = 4,12, 95% ΔΕ: 2,17–7,82· I² = 0%). Η παρατηρούμενη συσχέτιση παρέμεινε σταθερή στις αναλύσεις ευαισθησίας leave-one-out, καθώς η αφαίρεση οποιασδήποτε μεμονωμένης μελέτης δεν μετέβαλε ουσιαστικά τη συνολική εκτίμηση της επίδρασης. Συμπερασματικά, η χρήση SSRIs φαίνεται να συσχετίζεται σταθερά με αυξημένο κίνδυνο αποτυχίας των οδοντικών εμφυτευμάτων και ενδέχεται να επηρεάζει τη σκελετική και περιοδοντική ομοιόσταση μέσω αλληλεπιδρώντων οστεοανοσολογικών μηχανισμών. Ωστόσο, τα διαθέσιμα κλινικά δεδομένα προέρχονται αποκλειστικά από παρατηρητικές μελέτες και, ως εκ τούτου, δεν επιτρέπουν την τεκμηρίωση αιτιώδους σχέσης. Με βάση τα υπάρχοντα δεδομένα, η προληπτική διακοπή της θεραπείας με SSRIs πριν από την τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων δεν μπορεί προς το παρόν να συστηθεί. Απαιτούνται καλά σχεδιασμένες προοπτικές μελέτες για την περαιτέρω διερεύνηση των υποκείμενων βιολογικών μηχανισμών και την αποσαφήνιση της κλινικής σημασίας των παρατηρούμενων συσχετίσεων για την εμφυτευματολογία και την περιοδοντολογία.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Ταλούμη Μαρία-Θεοφανώ
  • Taloumi Maria-Theofano

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5424021

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Ταλούμη Μαρία-Θεοφανώ; Taloumi Maria-Theofano. The impact of selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) on bone metabolism and immune cells: implications for periodontal disease and dental implant therapy – A systematic review. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5424021