National and Kapodistrian University of Athens
Σχέση αυτοφροντίδας με την εμβολιαστική κάλυψη σε ενήλικες με χρόνια νοσήματα στην ΠΦΥ
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Τα χρόνια νοσήματα αποτελούν σημαντική πρόκληση για τα συστήματα υγείας και συνδέονται με αυξημένη ανάγκη πρόληψης, παρακολούθησης και ενεργού συμμετοχής των ασθενών στη φροντίδα της υγείας τους. Ο εμβολιασμός αποτελεί βασική στρατηγική πρόληψης για τους ενήλικες με χρόνια νοσήματα, ενώ η αυτοφροντίδα θεωρείται κρίσιμη διάσταση της διαχείρισης της χρόνιας νόσου. Ωστόσο, η σχέση μεταξύ αυτοφροντίδας και εμβολιαστικής κάλυψης δεν έχει μελετηθεί επαρκώς στον ελληνικό πληθυσμό. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ του επιπέδου αυτοφροντίδας και της εμβολιαστικής κάλυψης για τα εμβόλια της γρίπης, του πνευμονιόκοκκου και της COVID-19 σε ενήλικες με χρόνια νοσήματα. Μεθοδολογία: Πραγματοποιήθηκε ποσοτική, συγχρονική και συσχετιστική μελέτη με ηλεκτρονικό ερωτηματολόγιο αυτοαναφοράς. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε από 22 Δεκεμβρίου 2025 έως 11 Μαρτίου 2026. Το συνολικό δείγμα αποτελούνταν από 235 ενήλικες, εκ των οποίων 144 είχαν χρόνιο νόσημα και αποτέλεσαν την κύρια αναλυτική ομάδα, ενώ 91 δεν ανέφεραν χρόνιο νόσημα και χρησιμοποιήθηκαν ως δευτερεύουσα συγκριτική ομάδα. Η αυτοφροντίδα αξιολογήθηκε με την κλίμακα Adult Self-Care Agency Scale-Revised (ASAS-R), με θεωρητικό εύρος 15–75. Η εσωτερική συνοχή της κλίμακας ήταν υψηλή (Cronbach’s α = .856). Για τη στατιστική ανάλυση χρησιμοποιήθηκαν περιγραφικά στατιστικά, έλεγχοι Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis, χ² και δυαδική λογιστική παλινδρόμηση. Αποτελέσματα: Η μέση ηλικία του συνολικού δείγματος ήταν 44,26 έτη (ΤΑ = 11,94). Στους συμμετέχοντες με χρόνιο νόσημα, η μέση διάρκεια νόσησης ήταν 14,4 έτη (ΤΑ = 11,7). Η μέση βαθμολογία αυτοφροντίδας ήταν 56,6 (ΤΑ = 8,1) στα άτομα χωρίς χρόνιο νόσημα και 57,1 (ΤΑ = 10,0) στα άτομα με χρόνιο νόσημα, χωρίς στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων (p = .403). Στους συμμετέχοντες με χρόνιο νόσημα, το 57,6% είχε εμβολιαστεί έναντι της γρίπης τους τελευταίους 12 μήνες, το 53,5% είχε εμβολιαστεί έναντι του πνευμονιόκοκκου και το 8,3% είχε εμβολιαστεί έναντι της COVID-19 τους τελευταίους 12 μήνες. Τα αντίστοιχα ποσοστά στην ομάδα χωρίς χρόνιο νόσημα ήταν 26,4%, 17,6% και 1,1%. Δεν βρέθηκε στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ του επιπέδου αυτοφροντίδας και της εμβολιαστικής κάλυψης για τη γρίπη (p = .135), τον πνευμονιόκοκκο (p = .928) ή την COVID-19 (p = .625). Αντίθετα, ο αντιγριπικός εμβολιασμός στους συμμετέχοντες με χρόνιο νόσημα συσχετίστηκε στατιστικά σημαντικά με το φύλο (p = .022), την εργασιακή κατάσταση (p = .019), τη συχνότητα ιατρικής παρακολούθησης (p = .039) και την επαρκή ενημέρωση για θέματα υγείας (p = .012). Συμπεράσματα: Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι ενήλικες με χρόνια νοσήματα εμφανίζουν υψηλότερη εμβολιαστική κάλυψη για τη γρίπη, τον πνευμονιόκοκκο και την COVID-19 σε σύγκριση με τα άτομα χωρίς χρόνιο νόσημα, αν και η πρόσφατη κάλυψη έναντι της COVID-19 παραμένει ιδιαίτερα χαμηλή. Το επίπεδο αυτοφροντίδας ήταν σχετικά υψηλό, αλλά δεν αναδείχθηκε ως στατιστικά σημαντικός παράγοντας που σχετίζεται με την εμβολιαστική κάλυψη. Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν τη σημασία της συστηματικής ενημέρωσης, της τακτικής ιατρικής παρακολούθησης και της ενεργού παρέμβασης της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας για την ενίσχυση του εμβολιασμού στους χρονίως πάσχοντες.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Βενέτης Αθανάσιος
- Venetis Athanasios
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5426148