National and Kapodistrian University of Athens
Συνδέοντας την καινοτομία με την πρόσβαση: Προκλήσεις στην πρόσβαση και την αποζημίωση των προηγμένων θεραπευτικών προϊόντων (ATMPs) με έμφαση στο προτεινόμενο ελληνικό ταμείο καινοτομίας / Bridging innovation and access: Challenges in ATMPs market access & reimbursement with emphasis on the proposed Greek innovation fund
Abstract
dc:descriptionΗ αποζημίωση των Φαρμάκων Προηγμένων Θεραπειών (ATMPs) συνιστά μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τα σύγχρονα Εθνικά Συστήματα Υγείας. Το εξαιρετικά υψηλό αρχικό κόστος, η εγγενής αβεβαιότητα των κλινικών δεδομένων ως προς τη μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα και ασφάλεια, καθώς και οι μακροοικονομικοί περιορισμοί της ελληνικής αγοράς εντείνουν τη δυσκολία αποζημίωσής τους. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τις προκλήσεις στο πεδίο της αξιολόγησης, της πρόσβασης και της αποζημίωσης των ATMPs σε διεθνές επίπεδο, με ιδιαίτερη έμφαση στα καινοτόμα χρηματοδοτικά εργαλεία (CED, P4P) στις Συμφωνίες Ελεγχόμενης Πρόσβασης (ΜΕΑs), καθώς και τα αναδυόμενα Ταμεία Καινοτομίας. Απώτερος σκοπός της μελέτης αποτελεί η διερεύνηση της δομής και της επιχειρησιακής λειτουργίας του μηχανισμού μεταβατικής αποζημίωσης του Ελληνικού Ταμείου Καινοτομίας (Ν.5302/2026). Η μεθοδολογική προσέγγιση βασίστηκε στη μέθοδο της βιβλιογραφικής ανασκόπησης και την κριτική ανάλυση των διεθνών και εθνικών βιβλιογραφικών πηγών, του ελληνικού νομοθετικού πλαισίου και πρωτογενών δεδομένων από ακαδημαϊκές βάσεις και επίσημους φορείς. Τα ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν την ιδιαίτερα θετική θεσμική πρωτοβουλία της ίδρυσης του Ταμείου Καινοτομίας (Ν.5302/2026) υπέρ των ασθενών, καθότι διαμορφώνεται πλέον ευνοϊκό έδαφος για την πρόσβαση και την αποζημίωση καινοτόμων θεραπειών. Ο ανεξάρτητος προϋπολογισμός, η θεσμοθέτηση υποχρεωτικής συλλογής δεδομένων (RWD) μέσω Εθνικού Μητρώου και η προσωρινή απαλλαγή από τον μηχανισμό clawback κατά το στάδιο της παραμονής, ευθυγραμμίζονται με τα διεθνή πρότυπα των ταμείων μεταβατικής αποζημίωσης. Ωστόσο, αναδύονται σημαντικά δομικά κενά. Τα αυστηρά κριτήρια εισαγωγής συνεπάγονται τον αποκλεισμό της ευρείας κατηγορίας των ορφανών φαρμάκων, η απουσία εξειδικευμένης επιστημονικής και τεχνικής ομάδας για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό και τη διαχείριση της συλλογής των δεδομένων, η έλλειψη πρόβλεψης καθολικής πρόσβασης και διαφάνειας ως προς τα κριτήρια ιεράρχησης των ασθενών και θεραπειών, ο μη επαναπροσδιορισμός του πλαισίου αξιολόγησης της καινοτομίας, η αδιευκρίνιστη διαχείριση των αδιάθετων πόρων και των οικονομικών μηχανισμών διαχείρισης του προϋπολογισμού, καθώς και η μετακύλιση σημαντικού διοικητικού φόρτου στους ΚΑΚ, εντείνουν τον κίνδυνο δημοσιονομικών υπερβάσεων και ανισοτήτων στην πρόσβαση, ενώ παράλληλα δυσχεραίνουν τη βούληση των ΚΑΚ για εισαγωγή νέων θεραπειών. Ταυτόχρονα, η απουσία διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τον μετριασμό των τιμωρητικών επιστροφών και του clawback έναντι των καινοτόμων φαρμάκων Θετικής Λίστας, διατηρεί τα προϋπάρχοντα σοβαρά αντικίνητρα πρόσβασης στην αγορά. Συμπερασματικά, ενώ το Ταμείο συνιστά μια ιδιαίτερα ελπιδοφόρα εξέλιξη για τους ασθενείς, δίχως τις απαραίτητες στοχευμένες νομοθετικές και διαρθρωτικές παρεμβάσεις ενδέχεται να μην συμβάλει στην αποτελεσματική βελτίωση της μακροπρόθεσμης πρόσβασης.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παναγιωτόπουλος Άρης
- Panagiotopoulos Aris
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5427241