Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Εφαρμογή Μπεϋζιανών Αθροιστικών Δένδρων Παλινδρόμησης (BART) στη μοντελοποίηση της ανοσολογικής αποκατάστασης CD4 σε άτομα με HIV υπό αντιρετροϊκή αγωγή

Abstract

dc:description

Εισαγωγή: Η ανοσολογική ανάκαμψη μετά την έναρξη της αντιρετροϊκής θεραπείας αποτελεί βασικό δείκτη της κλινικής πορείας των ατόμων που ζουν με HIV. Η τιμή των CD4 λεμφοκυττάρων κατά την έναρξη της θεραπείας έχει συσχετιστεί με τη μετέπειτα ανοσολογική εξέλιξη, ωστόσο η μορφή της σχέσης αυτής δεν είναι κατ’ ανάγκη γραμμική. Η παρούσα εργασία στοχεύει στη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ CD4 κατά την έναρξη της θεραπείας και μεταβολής CD4 12–24 μήνες μετά την έναρξη της θεραπείας, συγκρίνοντας παραμετρικές και μη παραμετρικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις. Μεθοδολογία: Χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από την ελληνική πολυκεντρική κοορτή AMACS. Στην κύρια πολυμεταβλητή ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 2.154 ασθενείς με πλήρη διαθέσιμα δεδομένα στην έκβαση και στις συμμεταβλητές του μοντέλου. Η μεταβολή των CD4 μοντελοποιήθηκε με τρεις προσεγγίσεις: πολυμεταβλητό γραμμικό μοντέλο, γραμμικό μοντέλο με B-splines για τη CD4 τιμή κατά την έναρξη της θεραπείας και Bayesian Additive Regression Trees (BART). Η προβλεπτική απόδοση συγκρίθηκε μέσω 10-fold cross-validation χρησιμοποιώντας το Root Mean Squared Error (RMSE). Επιπλέον, εξετάστηκαν καμπύλες μερικής εξάρτησης, conditional partial dependence καμπύλες ως προς το ιικό φορτίο (log10 HIV-RNA) κατά την έναρξη της θεραπείας, καθώς και ανάλυση ευαισθησίας ως προς βασικές υπερπαραμέτρους του BART. Αποτελέσματα: Παρατηρήθηκε μη γραμμική σχέση μεταξύ CD4 κατά την έναρξη της θεραπείας και μεταβολής CD4. Η μεγαλύτερη προβλεπόμενη ανοσολογική ανάκαμψη καταγράφηκε σε ενδιάμεσες CD4 τιμές κατά την έναρξη της θεραπείας, ενώ σε υψηλότερες τιμές η προβλεπόμενη μεταβολή ήταν μικρότερη. Το spline μοντέλο και το BART παρείχαν πιο ευέλικτη αποτύπωση της σχέσης σε σύγκριση με το γραμμικό μοντέλο. Στη διαδικασία 10-fold cross-validation, οι μέσες τιμές RMSE ήταν παρόμοιες μεταξύ των μοντέλων: 223,79 για το γραμμικό μοντέλο, 221,83 για το spline μοντέλο και 222,37 για το BART. Οι conditional partial dependence καμπύλες ως προς το HIV-RNA κατά την έναρξη της θεραπείας έδειξαν ότι υψηλότερο ιικό φορτίο σχετίστηκε κυρίως με υψηλότερο επίπεδο προβλεπόμενης μεταβολής CD4, χωρίς όμως να τεκμηριώνεται ισχυρή αλληλεπίδραση μεταξύ CD4 κατά την έναρξη της θεραπείας και HIV-RNA. Η ανάλυση ευαισθησίας έδειξε ότι η εκτιμώμενη μορφή της σχέσης στο BART παρέμεινε σταθερή υπό εναλλακτικές επιλογές υπερπαραμέτρων. Συμπέρασμα: Η σχέση μεταξύ ανοσολογικής κατάστασης κατά την έναρξη της θεραπείας και επακόλουθης μεταβολής CD4 είναι μη γραμμική. Τα spline και BART μοντέλα προσέφεραν πιο ευέλικτη περιγραφή της σχέσης σε σύγκριση με το απλό γραμμικό μοντέλο, χωρίς όμως ουσιαστική βελτίωση της συνολικής προβλεπτικής ακρίβειας. Το BART λειτούργησε κυρίως ως συμπληρωματικό διερευνητικό εργαλείο, αναδεικνύοντας τοπικές διαφοροποιήσεις και περιοχές αυξημένης αβεβαιότητας. Η ενσωμάτωση ευέλικτων προσεγγίσεων μοντελοποίησης μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση της ανοσολογικής ανάκαμψης μετά την έναρξη ART, υπό την προϋπόθεση ότι τα αποτελέσματα ερμηνεύονται σε συνδυασμό με την κλινική γνώση.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Γεωργίου Κωνσταντίνα
  • Georgiou Konstantina

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5428367

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Γεωργίου Κωνσταντίνα; Georgiou Konstantina. Εφαρμογή Μπεϋζιανών Αθροιστικών Δένδρων Παλινδρόμησης (BART) στη μοντελοποίηση της ανοσολογικής αποκατάστασης CD4 σε άτομα με HIV υπό αντιρετροϊκή αγωγή. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5428367