Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Σύγχρονες μορφές καπνιστικής εξάρτησης Vape/IQOS και ψυχοκοινωνικά χαρακτηριστικά νεαρών ενηλίκων

Abstract

dc:description

Εισαγωγή: Η χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων (vapes) και θερμαινόμενων προϊόντων καπνού (IQOS) έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στους νεαρούς ενήλικες. Παρά την αντίληψη ότι αποτελούν λιγότερο επιβλαβείς εναλλακτικές του παραδοσιακού καπνίσματος, τα προϊόντα αυτά σχετίζονται με εξαρτησιογόνο δυναμική και πιθανές επιπτώσεις στην υγεία. Παράλληλα, ψυχοκοινωνικοί παράγοντες φαίνεται να επηρεάζουν τη χρήση τους. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ ψυχοκοινωνικών παραγόντων (αυτοεκτίμηση, κοινωνικό άγχος, επιρροή συνομηλίκων και οικογενειακού περιβάλλοντος) και της χρήσης ηλεκτρονικών τσιγάρων και θερμαινόμενων προϊόντων καπνού σε νεαρούς ενήλικες. Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε συγχρονική ποσοτική έρευνα με τη χρήση ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου. Στην έρευνα συμμετείχαν Ν = 332 νεαροί ενήλικες, εκ των οποίων 150 ήταν άνδρες και 182 γυναίκες. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν το Ερωτηματολόγιο Δημογραφικών Χαρακτηριστικών, η Κλίμακα Αυτοεκτίμησης Rosenberg, η Κλίμακα Κοινωνικού Άγχους και τα ερωτηματολόγια αξιολόγησης της χρήσης προϊόντων νικοτίνης. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με το λογισμικό SPSS, μέσω περιγραφικών στατιστικών, ελέγχων διαφορών και αναλύσεων συσχέτισης. Αποτελέσματα: Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων και θερμαινόμενων προϊόντων καπνού ήταν συχνότερη σε άτομα με χαμηλότερα επίπεδα αυτοεκτίμησης (p < .05) και υψηλότερα επίπεδα κοινωνικού άγχους (p < .05). Επιπλέον, η επιρροή των συνομηλίκων παρουσίασε στατιστικά σημαντική θετική συσχέτιση με τη χρήση των προϊόντων νικοτίνης (p < .01), υποδηλώνοντας ότι τα άτομα που περιβάλλονταν από φίλους χρήστες είχαν αυξημένη πιθανότητα χρήσης. Παράλληλα, το οικογενειακό περιβάλλον βρέθηκε να σχετίζεται σημαντικά με τη συμπεριφορά χρήσης, καθώς η ύπαρξη καπνιστών στο οικογενειακό περιβάλλον συνδεόταν με υψηλότερη πιθανότητα χρήσης προϊόντων νικοτίνης. Συνολικά, τα ευρήματα ανέδειξαν ότι η χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων και IQOS δεν αποτελεί αποκλειστικά βιολογικό ή συμπεριφορικό φαινόμενο, αλλά επηρεάζεται σημαντικά από ψυχολογικούς και κοινωνικούς παράγοντες. Συμπεράσματα: Τα αποτελέσματα της μελέτης καταδεικνύουν ότι η χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων και θερμαινόμενων προϊόντων καπνού συνδέεται στενά με ψυχοκοινωνικούς παράγοντες, όπως η χαμηλή αυτοεκτίμηση, το αυξημένο κοινωνικό άγχος, η επιρροή των συνομηλίκων και το οικογενειακό περιβάλλον. Η κατανόηση των παραγόντων αυτών είναι ιδιαίτερα σημαντική για τον σχεδιασμό αποτελεσματικών προγραμμάτων πρόληψης και παρεμβάσεων διακοπής της χρήσης προϊόντων νικοτίνης. Παράλληλα, τα ευρήματα υποστηρίζουν την ανάγκη ανάπτυξης ολοκληρωμένων παρεμβάσεων που θα στοχεύουν όχι μόνο στη μείωση της χρήσης, αλλά και στην ενίσχυση της ψυχοκοινωνικής ενδυνάμωσης των νεαρών ενηλίκων, μέσω της βελτίωσης της αυτοεκτίμησης, της διαχείρισης του άγχους και της ενίσχυσης προστατευτικών κοινωνικών παραγόντων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Παππά Ελένη
  • Pappa Eleni

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5431809

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Παππά Ελένη; Pappa Eleni. Σύγχρονες μορφές καπνιστικής εξάρτησης Vape/IQOS και ψυχοκοινωνικά χαρακτηριστικά νεαρών ενηλίκων. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5431809