National and Kapodistrian University of Athens
Κατανάλωση αλκοόλ στην εφηβεία και την όψιμη εφηβεία: Ο ρόλος των στάσεων, των αντιλήψεων και των κινήτρων κατανάλωσης σε συνάρτηση με κοινωνικοπολιτισμικούς παράγοντες
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Η κατανάλωση αλκοόλ αποτελεί σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας παγκοσμίως και παραμένει η συχνότερη χρησιμοποιούμενη ψυχοδραστική ουσία κατά την εφηβεία και όψιμη εφηβεία. Η χρήση αλκοόλ αποτελεί μια πολυπαραγοντική συμπεριφορά που επηρεάζεται άμεσα από την αλληλεπίδραση κοινωνικών, πολιτισμικών, ψυχοκοινωνικών παραγόντων, οι οποίοι συμβάλλουν στη διαμόρφωση στάσεων, αντιλήψεων και προτύπων κατανάλωσης. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η διερεύνηση των στάσεων, αντιλήψεων, συμπεριφορών και κινήτρων που σχετίζονται με την κατανάλωση αλκοόλ και τα επίπεδα κατανάλωσης από την πρώιμη έως και την όψιμη (18-21 ετών) εφηβική ηλικία, καθώς και η εξέταση κοινωνικοπολιτισμικών παραγόντων που ενδέχεται να σχετίζονται με αυτή. Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε συγχρονική και αναδρομική ποσοτική μελέτη σε δείγμα 414 νέων ηλικίας 18-21 ετών (M=19,9 , SD=1,1). Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω ανώνυμου ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου. Χρησιμοποιήθηκαν το Alcohol Use Disorder Identification Test-Consumption (AUDIT-C), ερωτήματα από το European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs (ESPAD) που αφορούσαν τα οινοπνευματώδη αλκοολούχα ποτά, η κλίμακα Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) και η κλίμακα Drinking Motives Questionnaire-Revised Short Form (DMQ-R-SF). Για την ανάλυση των δεδομένων εφαρμόστηκαν περιγραφικές και στατιστικές μέθοδοι, έλεγχοι συσχετίσεων, συγκρίσεις μέσων όρων, καθώς και πολλαπλές γραμμικές και λογαριθμιστικές παλινδρομήσεις. Αποτελέσματα: Το 95,4% των συμμετεχόντων ανέφερε ότι είχε δοκιμάσει αλκοόλ πριν από την ηλικία των 18 ετών. Η μέση βαθμολογία AUDIT-C αυξήθηκε από 3,0 κατά την εφηβεία σε 4,2 κατά την όψιμη εφηβεία (p<0,001), ενώ η ένδειξη προβληματικής χρήσης αλκοόλ αυξήθηκε από 45,5% σε 65,2%. Η αντίληψη ότι οι περισσότεροι φίλοι καταναλώνουν αλκοόλ, η θετική στάση των γονέων και η αυξημένη ευκολία πρόσβασης κατά την εφηβεία, συσχετίστηκαν με υψηλότερα επίπεδα κατανάλωσης. Αντίθετα, η υψηλότερη αξιολόγηση κινδύνου από τη χρήση αλκοόλ σχετιζόταν με χαμηλότερα επίπεδα κατανάλωσης (β=-0,163, p<0,001) και μικρότερη πιθανότητα ένδειξης προβληματικής χρήσης αλκοόλ (OR=0,48, p=0,001). Επιπλέον, τα κοινωνικά κίνητρα (β=0,219, p=0,001 , OR=1,09, p=0,021) τα κίνητρα αντιμετώπισης δυσκολιών (β=0,198, p<0,001, OR=1,15, p=0,001), τα κίνητρα ενίσχυσης θετικών συναισθημάτων (β=0,224, p<0,001, OR=1,10, P=0,008) και συμμόρφωσης σε κοινωνικές πιέσεις (β=0,161, p<0,001, OR=1,81, p<0,001) σχετίζονταν ανεξάρτητα με υψηλότερα επίπεδα κατανάλωσης και αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης ένδειξης προβληματικής χρήσης αλκοόλ. Συμπεράσματα: Τα ευρήματα αναδεικνύουν τον σημαντικό ρόλο των κοινωνικών και ψυχοκοινωνικών παραγόντων στη διαμόρφωση των προτύπων χρήσης αλκοόλ κατά την εφηβεία και την όψιμη εφηβεία. Η αντίληψη κινδύνου, οι κοινωνικές νόρμες, οι γονικές στάσεις, η αντιλαμβανόμενη πρόσβαση και τα κίνητρα κατανάλωσης, φαίνεται να σχετίζονται σημαντικά με τη χρήση και την προβληματική χρήση αλκοόλ. Η ενίσχυση της ενημέρωσης για τους κινδύνους της χρήσης και η τροποποίηση λανθασμένων κοινωνικών αντιλήψεων ενδέχεται να συμβάλλουν στην ανάπτυξη αποτελεσματικότερων παρεμβάσεων πρόληψης.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Δασκαλάκη Στέλλα
- Daskalaki Stella
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5432120