Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Μη κανονική σηματοδότηση Notch στη στεατοτική ηπατική νόσο σχετιζόμενη με μεταβολική δυσλειτουργία (MASLD) και στο ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα (HCC)

Abstract

dc:description

Ο καρκίνος του ήπατος αποτελεί σημαντική πρόκληση για την παγκόσμια δημόσια υγεία, καθώς κατατάσσεται έκτος ως προς τη συχνότητα εμφάνισης και τρίτος ως προς τη θνησιμότητα. Το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα (Hepatocellular Carcinoma, HCC) αντιπροσωπεύει περίπου το 80% των περιπτώσεων καρκίνου του ήπατος. Μεταξύ των μη ιογενών αιτιών, η μεταβολική δυσλειτουργία που σχετίζεται με στεατωτική νόσο του ήπατος (Metabolic Dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease, MASLD) και η μετέπειτα φλεγμονώδης μορφή της, η στεατοηπατίτιδα που σχετίζεται με μεταβολική δυσλειτουργία (Metabolic Dysfunction-Associated Steatohepatitis, MASH), ευθύνονται για το αυξανόμενο ποσοστό των νέων διαγνώσεων HCC. Ωστόσο, οι αξιόπιστοι βιοδείκτες για την αναγνώριση ασθενών που διατρέχουν κίνδυνο εξέλιξης προς HCC παραμένουν περιορισμένοι. Παρότι οι κλασικοί κατάντη στόχοι της σηματοδοτικής οδού Notch, Hes1 και Hes5, έχουν μελετηθεί στο ήπαρ, ο ρόλος του Hes3 παραμένει άγνωστος. Το Hes3 ρυθμίζεται μέσω του μη κανονικού άξονα σηματοδότησης STAT3-Ser727/Hes3. Σε νευρικά βλαστοκύτταρα και άλλους ιστούς, το Hes3 φαίνεται να συμβάλλει στη διατήρηση των κυττάρων σε μη διαφοροποιημένη κατάσταση και στην ικανότητα αυτοανανέωσής τους, ενώ έχει συσχετιστεί τόσο με μηχανισμούς επιδιόρθωσης των ιστών όσο και με την καρκινογένεση.Στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν να διερευνηθεί εάν το Hes3 εκφράζεται στο ήπαρ και εάν η έκφρασή του ρυθμίζεται κατά την οξεία ηπατική βλάβη, τη MASLD, τη MASH και το HCC που αναπτύσσεται στο πλαίσιο της MASH. In vitro, η έκφραση του Hes3 σε επίπεδο mRNA αυξήθηκε σημαντικά σε κύτταρα HepG2 που καλλιεργήθηκαν υπό συνθήκες απουσίας ορού και αναστολής της JAK, παρουσία cAMP, φαινόμενο που συνοδεύτηκε από μεταβολή της κυτταρικής μορφολογίας προς έναν λιγότερο διαφοροποιημένο φαινότυπο. In vivo, δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στην ηπατική έκφραση του Hes3 mRNA στα πρώιμα στάδια της νόσου, ενώ μετά την ανάπτυξη HCC παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση της έκφρασης του Hes3 mRNA στον ηπατικό ιστό που βρίσκεται παρακείμενα στον όγκο σε ποντίκια STAM, ένα καθιερωμένο μοντέλο MASH-HCC. Για τη μελέτη των κυττάρων που εκφράζουν Hes3, αναπτύξαμε μία επαγώγιμη γενετική σειρά αναφοράς, το μοντέλο Hes3-CreERT2;mT/mG (Hes3-GFP). Η οξεία ηπατική βλάβη που προκλήθηκε με CCl₄ οδήγησε σε αύξηση της GFP-θετικής επιφάνειας, η οποία αντιπροσωπεύει την προσημασμένη κυτταρική γενεαλογία Hes3 και παρατηρήθηκε κοντά σε CD31-θετικές αγγειακές δομές. Συνολικά, τα ευρήματά μας υποστηρίζουν τη συσχέτιση του Hes3 με την απόκριση στην ηπατική βλάβη και με το μικροπεριβάλλον του ηπατικού ιστού που βρίσκεται παρακείμενα στον όγκο στο HCC. Επιπλέον, η ανάπτυξη μεταβολικής δυσλειτουργίας, ηπατικής βλάβης και όγκων στα ποντίκια Hes3-GFP υποστηρίζει τη χρήση του μοντέλου STAM-Hes3-GFP για τη μελλοντική μελέτη του ρόλου του Hes3 στην στην ανάπτυξη του HCC.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Safek Alicia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5433384

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Safek Alicia. Μη κανονική σηματοδότηση Notch στη στεατοτική ηπατική νόσο σχετιζόμενη με μεταβολική δυσλειτουργία (MASLD) και στο ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα (HCC). 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433384