Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Αναπαραστάσεις του σώματος και λαϊκός πολιτισμός στη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία: Το παράδειγμα του λογοτέχνη Σωτήρη Δημητρίου

Abstract

dc:description

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τις συγκλίσεις μεταξύ του λαϊκού πολιτισμού και της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, μέσα από τον συνδυασμό λαογραφικών και φιλολογικών προσεγγίσεων. Ειδικότερα, επικεντρώνεται στην πεζογραφία του Σωτήρη Δημητρίου και, κατά κύριο λόγο, στο έργο «Φλέβα του λαιμού», με στόχο να διερευνήσει την αναπαράσταση του ανθρώπινου σώματος και τη σύνδεσή του με την καθημερινή ζωή, τις κοινωνικές σχέσεις και τον λαϊκό πολιτισμό της Ηπείρου. Το σώμα δεν προσεγγίζεται ως απλό βιολογικό δεδομένο, αλλά ως ιστορικά και πολιτισμικά διαμορφωμένη πραγματικότητα, στην οποία εγγράφονται κοινωνικές εμπειρίες, συλλογικές αντιλήψεις, αξίες και πρακτικές. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται οι τρόποι με τους οποίους το σώμα συνδέεται με κοινωνικούς, ηλικιακούς και έμφυλους ρόλους, με την ατομικότητα και τη συνείδηση του εαυτού, με τις σχέσεις των φύλων, καθώς και με την εργασία και τις σχέσεις εξουσίας. Παράλληλα, διερευνώνται όψεις της σωματικής εμπειρίας, όπως η κόπωση, η ασθένεια, η βία, η εγκράτεια, η αντοχή και η σιωπή. Οι παραπάνω θεματικές αναπτύσσονται πρωτίστως μέσα από τη μελέτη της «Φλέβας του λαιμού», ενώ σε άλλα έργα του συγγραφέα γίνονται σύντομες και επιλεκτικές αναφορές, οι οποίες λειτουργούν συμπληρωματικά και συγκριτικά. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σχέση των αναπαραστάσεων του σώματος με εκφάνσεις του λαϊκού πολιτισμού και του προφορικού λόγου, όπως τα τραγούδια, οι αφηγήσεις και οι ιδιωματικές γλωσσικές εκφράσεις. Τα στοιχεία αυτά εξετάζονται ως φορείς συλλογικών αντιλήψεων, αξιών και συμπεριφορών που σχετίζονται με το σώμα και την καθημερινή ζωή. Παράλληλα, λαμβάνονται υπόψη χαρακτηριστικά της γραφής του Δημητρίου, όπως η προφορικότητα, η αφηγηματική λιτότητα και η ιδιαίτερη λειτουργία της σιωπής. Μέσα από αυτά αναδεικνύεται η σημασία της σωματικής παρουσίας των προσώπων και ο τρόπος με τον οποίο το σώμα συμβάλλει στην αφηγηματική απόδοση της εσωτερικότητας και της βιωμένης εμπειρίας τους. Βασικό θεωρητικό σημείο αναφοράς αποτελούν οι λαογραφικές και κοινωνικοϊστορικές προσεγγίσεις του σώματος και της παράδοσης που αναπτύσσει ο William G. Pooley στο έργο Body and Tradition in Nineteenth-Century France. Οι προσεγγίσεις αυτές αξιοποιούνται για την κατανόηση του σώματος ως φορέα κοινωνικών συνηθειών, σωματικών πρακτικών και ενσώματης μνήμης, καθώς και της παράδοσης ως ενός δυναμικού συνόλου πρακτικών που μεταβιβάζονται και μετασχηματίζονται μέσα στον χρόνο. Μεθοδολογικά, η εργασία ακολουθεί ποιοτική και ερμηνευτική προσέγγιση, συνδυάζοντας τη φιλολογική ανάλυση των λογοτεχνικών κειμένων με τη λαογραφική ερμηνεία της καθημερινής εμπειρίας, των κοινωνικών πρακτικών και των πολιτισμικών αντιλήψεων που αποτυπώνονται σε αυτά. Κύριος στόχος της εργασίας είναι να αναδείξει, μέσα από την εστιασμένη μελέτη της «Φλέβας του λαιμού», τον τρόπο με τον οποίο το σώμα στην πεζογραφία του Σωτήρη Δημητρίου λειτουργεί ως φορέας κοινωνικών και πολιτισμικών νοημάτων, αλλά και ως μέσο απόδοσης της εσωτερικότητας και της βιωμένης εμπειρίας των προσώπων. Οι σύντομες αναφορές σε άλλα έργα του συγγραφέα αξιοποιούνται υποστηρικτικά, προκειμένου να φωτιστούν επιμέρους όψεις της κεντρικής προβληματικής. Μέσα από αυτή την προσέγγιση, η εργασία επιδιώκει να συμβάλει στη μελέτη της σχέσης ανάμεσα στη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία και τον λαϊκό πολιτισμό, αναδεικνύοντας το σώμα ως πεδίο στο οποίο συναντώνται η ατομική εμπειρία, η κοινωνική πραγματικότητα και η πολιτισμική μνήμη.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Θωίδη Σοφία Σιμέλα
  • Thoidi Sofia Simela

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5433496

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Θωίδη Σοφία Σιμέλα; Thoidi Sofia Simela. Αναπαραστάσεις του σώματος και λαϊκός πολιτισμός στη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία: Το παράδειγμα του λογοτέχνη Σωτήρη Δημητρίου. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433496