Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Παρακολούθηση υδάτινων συστημάτων με καινοτόμα αυτόνομα πλωτά συστήματα και αναλυτές πεδίου

Abstract

dc:description

Η παρακολούθηση της ποιότητας των υδάτων αποτελεί βασικό παράγοντα για την προστασία και ορθή διαχείριση των υδάτινων συστημάτων. Οι συμβατικές μέθοδοι παρακολούθησης, δεν μπορούν να αναδείξουν τις διάφορες χρονικές και χωρικές διαφοροποιήσεις, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες και δυσπρόσιτες περιοχές. Η ανάπτυξη σύγχρονων κινητών και σταθερών συστημάτων παρακολούθησης, εξοπλισμένων με αισθητήρες και δυνατότητες αυτόνομης, απομακρυσμένης λειτουργίας, παρέχουν τη δυνατότητα δεδομένων υψηλής ανάλυσης. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα διατριβή αξιολόγησε τη λειτουργική απόδοση και αξιοπιστία αυτόνομων επιφανειακών πλατφορμών υψηλής χωρικής και χρονικής ανάλυσης για την παρακολούθηση της ποιότητας των υδάτων σε διαφορετικά υδατικά περιβάλλοντα του Ελλαδικού χώρου. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στην Λίμνη Υλίκη και στον Κόλπο της Ελευσίνας, με τη χρήση τριών διαφορετικών πλατφορμών παρακολούθησης. Στην Λίμνη Υλίκη χρησιμοποιήθηκε το μη επανδρωμένο επιφανειακό όχημα (USV) της ΕΥΔΑΠ, εξοπλισμένο με αισθητήρες βασικών παραμέτρων (T, pH, EC, DO, Chl-a). Πραγματοποιήθηκαν τέσσερις αποστολές κατά τον Ιούλιο, Νοέμβριο, Δεκέμβριο του 2025 και Μάρτιο του 2026, με στόχο της καταγραφή της χωρικής και εποχικής μεταβλητότητας των μελετούμενων φυσικοχημικών παραμέτρων. Παράλληλα, χρησιμοποιήθηκαν όργανα πεδίου (BBE+ Algae Torch) και εργαστηριακές αναλύσεις για σύγκριση, επικύρωση των μετρήσεων. Στον Κόλπο της Ελευσίνας χρησιμοποιήθηκε η χαμηλού κόστους IoT πλωτή μονάδα SCYLLA, η οποία αγκυροβολίστηκε σε εκβολικό ρέμα, σε γειτονική περιοχή από το Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων Θριασίου (ΚΕΛΘ), με στόχο τη συνεχή παρακολούθηση της θερμοκρασίας, pH και EC επί 13 ημέρες. Επιπλέον, η αυτόνομη ρομποτική πλατφόρμα CARRIDI δοκιμάστηκε στον Κόλπο της Ελευσίνας, πλησίον του αγωγού εκροής του ΚΕΛΘ. Πραγματοποιήθηκαν δύο αποστολές, το Απρίλιο και Ιούλιο του 2025, κατά τις οποίες καταγράφηκαν η θερμοκρασία, το pH και η ηλεκτρική αγωγιμότητα. Για τη χωρική απεικόνιση χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος Inverse Distance Weighting (IDW) και για τις συσχετίσεις ο συντελεστής Spearman. Τα αποτελέσματα από την μελέτη στη Λίμνη Υλίκη, κατέγραψαν έντονη εποχική και χωρική μεταβλητότητα των φυσικοχημικών παραμέτρων μεταξύ των τεσσάρων αποστολών. Η θερμοκρασία παρουσίασε μειούμενη τάση από τη θερμή περίοδο του Ιουλίου προς την ψυχρή περίοδο, ενώ η EC παρουσίασε έντονη χωρική ετερογένεια, ιδιαίτερα στις αποστολές του Δεκεμβρίου και Μαρτίου. Οι υψηλότερες τιμές για τη Chl-a καταγράφηκαν τον Ιούλιο, με αυξημένες τιμές να εντοπίζονται και σε άλλες αποστολές στο τεχνητό τμήμα της λίμνης. Οι τιμές του pH παρουσίασαν μικρότερο εύρος, αλλά εμφανείς χωρικές διαφοροποιήσεις. Η σύγκριση μεταξύ των προσαρτημένων στο σκάφος αισθητήρων, φορητών οργάνων και εργαστηριακών μετρήσεων, ανέδειξαν συγκρίσιμα εύρη συγκεντρώσεων, με το pH να έχει την ισχυρότερη συσχέτιση. Τέλος, οι συσχετίσεις κατά Spearman, μεταξύ των φυσικοχημικών παραμέτρων αλλά και των εποχών – αποστολών, έδειξαν έντονη διαφοροποίηση χωρίς να παρατηρείται κάποιο ενιαίο πρότυπο για όλες τις περιόδους παρακολούθησης. Η SCYLLA κατά τη 13ήμερη αποστολή, παρουσίασε ημερήσιες διακυμάνσεις σε θερμοκρασία και pH καθώς και μια εντονότερη βραχυπρόθεσμη μεταβλητότητα στην EC. Οι συσχετίσεις μεταξύ θερμοκρασίας και EC ήταν η ισχυρότερη, ενώ εξίσου θετικές συσχετίσεις παρατηρήθηκαν μεταξύ θερμοκρασίας – pH και EC – pH. Τέλος, το CARRIDI, κατά την δυο αποστολές κατάφερε να συλλέξει περίπου 9.000 μετρήσεις, αποτυπώνοντας χωρικές διαφοροποιήσεις στη θερμοκρασία, EC και στο pH κυρίως στην περιοχή πλησίον της εκροής του ΚΕΛΘ. Συνολικά, τα αποτελέσματα από τις τρεις αξιολογούμενες πλατφόρμες, ανέδειξαν συμπληρωματικές δυνατότητες ως προς τη χωρική και χρονική καταγραφή των φυσικών παραμέτρων, με το USV να παρέχει εκτεταμένη χωρική κάλυψη, τη SCYLLA να παρέχει συνεχή χρονική παρακολούθηση σε σταθερό σημείο και την CARRIDI πυκνή χωρική αποτύπωση των φυσικοχημικών παραμέτρων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Βαρβάκης Ηρακλής
  • Varvakis Iraklis

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5450090

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Βαρβάκης Ηρακλής; Varvakis Iraklis. Παρακολούθηση υδάτινων συστημάτων με καινοτόμα αυτόνομα πλωτά συστήματα και αναλυτές πεδίου. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5450090