National and Kapodistrian University of Athens
Προληπτική χορήγηση του Dioscorea communis και συστατικών του σε προκλινικό πρότυπο ουλίτιδας και τερηδόνας
Abstract
dc:descriptionΟι περιοδοντικές νόσοι αποτελούν ορισμένες από τις συχνότερες παθήσεις της στοματικής κοιλότητας και περιλαμβάνουν κυρίως την ουλίτιδα και την περιοδοντίτιδα, οι οποίες προσβάλλουν τους ιστούς που περιβάλλουν και στηρίζουν τα δόντια. Η ανάπτυξή τους σχετίζεται άμεσα με τη διαταραχή της φυσιολογικής ισορροπίας του στοματικού μικροβιώματος, οδηγώντας σε υπερανάπτυξη παθογόνων, κυρίως Gram(-) αναερόβιων μικροοργανισμών, οι οποίοι ευνοούν τον σχηματισμό οδοντικής μικροβιακής πλάκας και την έναρξη της φλεγμονώδους διεργασίας. Η ουλίτιδα αποτελεί το αρχικό και αναστρέψιμο στάδιο της περιοδοντικής νόσου και χαρακτηρίζεται από ερυθρότητα, οίδημα και αιμορραγία των ούλων, ως αποτέλεσμα της φλεγμονώδους αντίδρασης που προκαλεί η συσσώρευση της μικροβιακής βιομεμβράνης. Εφόσον δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, η φλεγμονή μπορεί να εξελιχθεί σε περιοδοντίτιδα, μια σοβαρότερη μορφή της νόσου που συνοδεύεται από καταστροφή του περιοδοντικού συνδέσμου, απώλεια συνδετικού ιστού και, στα προχωρημένα στάδια, απορρόφηση του φατνιακού οστού, οδηγώντας τελικά σε απώλεια δοντιών. Η αντιμετώπιση των περιοδοντικών νοσημάτων βασίζεται κυρίως στον μηχανικό καθαρισμό και στη χρήση αντιμικροβιακών ή αντιβιοτικών παραγόντων. Ωστόσο, η παρατεταμένη ή αλόγιστη χρήση των συμβατικών θεραπευτικών μέσων μπορεί να συμβάλει στην εμφάνιση μικροβιακής αντοχής, στη διαταραχή της φυσιολογικής στοματικής χλωρίδας και στην πρόκληση ανεπιθύμητων ενεργειών. Για τον λόγο αυτό, τα τελευταία χρόνια υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον για βιοδραστικές ενώσεις φυτικής προέλευσης, οι οποίες συνδυάζουν αντιμικροβιακές, αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Το φυτό Dioscorea communis έχει αποτελέσει αντικείμενο πρόσφατων ερευνητικών μελετών, με πολλά υποσχόμενη προληπτική δράση έναντι της ουλίτιδας και της τερηδόνας. Ο χυμός των καρπών του φυτού, καθώς και τα κύρια βιοδραστικά συστατικά του, όπως το γαλακτικό οξύ, το χλωρογενικό οξύ και το λεβουλινικό οξύ, εμφανίζουν ιδιότητες που μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό της μικροβιακής ανάπτυξης και της φλεγμονής. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά τους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ανάπτυξη ενός κατάλληλου συστήματος τοπικής χορήγησης, ικανού να παρατείνει τον χρόνο παραμονής τους στις ουλικές επιφάνειες και να αυξήσει τη βιοδιαθεσιμότητά τους. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η αξιολόγηση της προληπτικής δράσης του λυοφιλοποιημένου χυμού καρπών Dioscorea communis καθώς και των τριών κύριων συστατικών του (γαλακτικό οξύ, χλωρογενικό οξύ και λεβουλινικό οξύ), όταν ενσωματώθηκαν σε βλεννοπροσκολλητική υδρογέλη αποτελούμενη από Poloxamer 407 και sodium hyaluronate. Η συγκεκριμένη βάση επιλέχθηκε λόγω της αυξημένης βλεννοπροσκολλητικής ικανότητάς της και της παρατεταμένης παραμονής της στην περιοχή εφαρμογής, όπως είχε αποδειχθεί σε προηγούμενη μελέτη του εργαστηρίου. Στη μελέτη συμμετείχαν συνολικά 53 αρσενικοί άτριχοι μύες τύπου SKH-hr2, οι οποίοι κατανεμήθηκαν σε επτά πειραματικές ομάδες: φυσιολογικούς μάρτυρες, μάρτυρες με πρόκληση ουλίτιδας και τερηδόνας χωρίς θεραπεία, ομάδα που έλαβε μόνο τη βάση της γέλης (vehicle), καθώς και τέσσερις ομάδες που έλαβαν αντίστοιχα γέλη με γαλακτικό οξύ, χλωρογενικό οξύ, λεβουλινικό οξύ και λυοφιλοποιημένο χυμό των καρπών του Dioscorea communis. Τα σκευάσματα εφαρμόζονταν τοπικά στο περιοδόντιο δύο φορές ημερησίως, πέντε ημέρες την εβδομάδα, για συνολικό χρονικό διάστημα δέκα εβδομάδων. Καθ' όλη τη διάρκεια του πειράματος πραγματοποιούνταν εβδομαδιαία κλινική αξιολόγηση της ουλίτιδας και της εμφάνισης τερηδόνας, συνοδευόμενη από φωτογραφική τεκμηρίωση των αλλοιώσεων. Με την ολοκλήρωση της μελέτης συλλέχθηκαν δείγματα ουλικού ιστού για ιστοπαθολογική εξέταση και ανάλυση με φασματοσκοπία υπερύθρου μετασχηματισμού Fourier (FT-IR), προκειμένου να αξιολογηθούν οι ιστολογικές και μοριακές μεταβολές που σχετίζονται με την εξέλιξη της νόσου και την αποτελεσματικότητα των υπό διερεύνηση σκευασμάτων. Η κλινική αξιολόγηση έδειξε ότι οι υπό μελέτη βλεννοπροσκολλητικές υδρογέλες επηρέασαν σε διαφορετικό βαθμό την εξέλιξη της ουλίτιδας και της οδοντικής τερηδόνας. Όσον αφορά την ουλίτιδα, τα σκευάσματα που περιείχαν χλωρογενικό οξύ και λεβουλινικό οξύ εμφάνισαν τα χαμηλότερα ποσοστά εμφάνισης σοβαρής φλεγμονής κατά την ολοκλήρωση της μελέτης. Αντίθετα, η βλεννοπροσκολλητική υδρογέλη που περιείχε λυοφιλοποιημένο χυμό καρπών Dioscorea communis παρουσίασε τη μεγαλύτερη προληπτική αποτελεσματικότητα έναντι της οδοντικής τερηδόνας, εμφανίζοντας το χαμηλότερο ποσοστό τερηδονικών αλλοιώσεων σε σύγκριση με τις υπόλοιπες πειραματικές ομάδες. Η φασματοσκοπική ανάλυση FT-IR και η ιστοπαθολογική αξιολόγηση αναμένεται να συμπληρώσουν την ερμηνεία των κλινικών ευρημάτων, διερευνώντας τις μοριακές και μορφολογικές μεταβολές που σχετίζονται με την εξέλιξη της φλεγμονής και την προστατευτική δράση των υπό μελέτη σκευασμάτων. Συνολικά, τα ευρήματα της παρούσας μελέτης υποδεικνύουν ότι η ενσωμάτωση φυσικών βιοδραστικών ενώσεων σε βλεννοπροσκολλητικές υδρογέλες αποτελεί μία πολλά υποσχόμενη στρατηγική για την πρόληψη νοσημάτων της στοματικής κοιλότητας. Ιδιαίτερα, ο λυοφιλοποιημένος χυμός των καρπών του Dioscorea communis παρουσίασε αξιόλογη προστατευτική δράση έναντι της οδοντικής τερηδόνας, ενώ τα σκευάσματα που περιείχαν χλωρογενικό και λεβουλινικό οξύ εμφάνισαν ευνοϊκότερη επίδραση στον περιορισμό της ουλικής φλεγμονής. Τα τελικά συμπεράσματα της μελέτης θα ενισχυθούν περαιτέρω με την ολοκλήρωση της φασματοσκοπικής και ιστοπαθολογικής αξιολόγησης.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- ΚΑΡΚΑΛΕΤΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ
- KARKALETSOS CHRISTOS
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5450217