National and Kapodistrian University of Athens
Οι Ένοπλες Δυνάμεις στην Εποχή της Κλιματικής Κρίσης. Νέοι Κίνδυνοι και Επιχειρησιακές Απαιτήσεις. Η περίπτωση της καταιγίδας «Daniel»
Abstract
dc:descriptionΗ παρούσα μεταπτυχιακή διατριβή εξετάζει τη σύνθετη σχέση μεταξύ των φυσικών καταστροφών και των Ενόπλων Δυνάμεων, εστιάζοντας στην περίπτωση της καταιγίδας Daniel, η οποία έπληξε την Ελλάδα τον Σεπτέμβριο του 2023. Βασικός στόχος της εργασίας είναι η διερεύνηση τόσο του ρόλου των Ενόπλων Δυνάμεων στην πρόληψη, διαχείριση και αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών όσο και των επιπτώσεων που οι ίδιες οι καταστροφές επιφέρουν στη λειτουργία, την επιχειρησιακή ετοιμότητα και τις υποδομές τους. Η μελέτη αναδεικνύει ότι η κλιματική κρίση και η αυξανόμενη συχνότητα εκδήλωσης ακραίων καιρικών φαινομένων συνιστούν πλέον σημαντική πρόκληση για την εθνική ασφάλεια και επιβάλλουν την προσαρμογή των στρατηγικών άμυνας και πολιτικής προστασίας. Αρχικά παρουσιάζεται το θεωρητικό υπόβαθρο της έρευνας, μέσα από την ανάλυση βασικών εννοιών όπως η κλιματική αλλαγή, η κλιματική κρίση, οι φυσικές και τεχνολογικές καταστροφές, η διακινδύνευση, η τρωτότητα, η ανθεκτικότητα και η διαχείριση κρίσεων. Παράλληλα εξετάζονται οι σύγχρονες προσεγγίσεις της επιστήμης της διαχείρισης καταστροφών, αναδεικνύοντας ότι η αποτελεσματική πρόληψη και αντιμετώπιση απαιτεί ολοκληρωμένο σχεδιασμό, συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων φορέων και ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κρίσιμων υποδομών. Στη συνέχεια αναλύεται ο ρόλος των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στο πλαίσιο της Πολιτικής Προστασίας. Εξετάζονται οι επιχειρησιακές δυνατότητες, τα διαθέσιμα μέσα καθώς και τα πεδία στα οποία δύναται να συνδράμουν. Αναλύεται το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τη συνδρομή τους, όπως το σχέδιο «ΞΕΝΟΚΡΑΤΗΣ» και τα ειδικά σχέδια αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών ενώ παράλληλα επισημαίνονται οι επιχειρησιακές δυσκολίες, οι περιορισμοί και οι προκλήσεις που προκύπτουν από την αυξανόμενη εμπλοκή των Ενόπλων Δυνάμεων σε αποστολές πολιτικής προστασίας, σε σχέση με την κύρια αποστολή τους που αφορά την εθνική άμυνα και την προάσπιση των εθνικών συμφερόντων. Κεντρικό τμήμα της διατριβής αποτελεί η μελέτη περίπτωσης της καταιγίδας Daniel. Αναλύονται, το μέγεθος και η ένταση του φαινομένου, οι κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις που προκάλεσε, καθώς και η συμβολή των Ενόπλων Δυνάμεων στις επιχειρήσεις διάσωσης, μεταφοράς πληγέντων, αποκατάστασης βασικών υποδομών και υποστήριξης του κρατικού μηχανισμού. Παράλληλα καταγράφονται οι άμεσες επιπτώσεις της καταιγίδας επί των στρατιωτικών εγκαταστάσεων, των υποδομών, του εξοπλισμού και της επιχειρησιακής ετοιμότητας, γεγονός που αναδεικνύει ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν αποτελούν μόνο φορέα αντιμετώπισης των φυσικών καταστροφών αλλά και οργανισμό που πλήττεται από αυτές. Τέλος, η εργασία διατυπώνει προτάσεις για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των Ενόπλων Δυνάμεων απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην αναβάθμιση των στρατιωτικών υποδομών, στη βελτίωση της εκπαίδευσης και της επιχειρησιακής ετοιμότητας, στην αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, στην ενσωμάτωση της κλιματικής διάστασης στον στρατηγικό σχεδιασμό και στη στενότερη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ. Συμπερασματικά, υπογραμμίζεται ότι η κλιματική κρίση μεταβάλλει το σύγχρονο περιβάλλον ασφάλειας και καθιστά αναγκαία την υιοθέτηση ολοκληρωμένων πολιτικών πρόληψης, προσαρμογής και διαχείρισης καταστροφών, ώστε οι Ένοπλες Δυνάμεις να συνεχίσουν να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά τόσο στην αποστολή της εθνικής άμυνας όσο και στις αυξανόμενες απαιτήσεις της πολιτικής προστασίας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Ασφενταγάκης Ιωάννης
- Asfentagakis Ioannis
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5451008