National and Kapodistrian University of Athens
A Reproducible Pipeline for Prioritizing Antibody-Accessible Cell-Surface Targets from Single-Cell Transcriptomic Data
Abstract
dc:descriptionΟι επιφανειακές κυτταρικές πρωτεΐνες αποτελούν σημαντικούς υποψηφίους στόχους για θεραπείες με αντισώματα. Υπάρχοντες μέθοδοι ιεράρχησής τους που βασίζονται στη διαφορετική γονιδιακή τους έκφραση σε σχέση με άλλες πρωτεϊνες δεν επαρκούν. Ένας χρήσιμος υποψήφιος στόχος (επιφανειακή κυτταρική πρωτεϊνη) θα πρέπει να εμφανίζει έκφραση συσχετιζόμενη με νόσο, να ανήκει σε σχετικό κυτταρικό πληθυσμό, να κωδικοποιεί μεμβρανική πρωτεΐνη με εξωκυτταρικά προσβάσιμη περιοχή και να έχει περιορισμένη έκφραση σε φυσιολογικούς ιστούς που σχετίζονται με την ασφάλεια. Στην παρούσα διπλωματική εργασία αναπτύχθηκε μια αναπαραγώγιμη υπολογιστική ροή εργασίας για την προτεραιοποίηση υποψήφιων, προσβάσιμων από αντισώματα, πρωτεϊνών της κυτταρικής επιφάνειας από δεδομένα αλληλούχισης RNA μεμονωμένου κυττάρου. Η ροή εργασίας υλοποιήθηκε ως αρθρωτό pipeline σε Nextflow. Συνδυάζει προεπεξεργασία RNA δεδομένων, προσδιοριμό κυτταρικών τύπων, ανάλυση διαφορικής έκφρασης σε επίπεδο δότη, χαρτογράφηση πρωτεϊνών με βάση το UniProt, πρόβλεψη διαμεμβρανικής τοπολογίας, φιλτράρισμα με βάση την έκφραση φυσιολογικών ιστών της βάσης GTEx και εξωτερικές αναλύσεις επιβεβαίωσης αποτελεσμάτων. Το pipeline αξιολογήθηκε σε σύνολο δεδομένων ανθρώπινου δερματικού ακανθοκυτταρικού καρκινώματος, το οποίο περιλαμβάνει δείγματα όγκου και αντιστοιχισμένου φυσιολογικού δέρματος. Η μελέτη διαφορετικής έκφρασης πραγματοποιήθηκε ξεχωριστά εντός των προσδιορισμένων κυτταρικών πληθυσμών, επιτρέποντας τη σύνδεση των υποψήφιων στόχων με το κυτταρικό τους πλαίσιο. Τα μεταγενέστερα στάδια φιλτραρίσματος μείωσαν σταδιακά το πλήθος των υποψηφίων. Τα γονίδια των οποίων η έκφραση ήταν αυξημένη στα δείγματα όγκου χαρτογραφήθηκαν σε ανθρώπινες επιφανειακές κυτταρικές πρωτεϊνες και φιλτραρίστηκαν με βάση την προβλεπόμενη τοπολογία τους. Συγκεκριμένα επιλέχθηκαν οι πρωτεΐνες τύπου I ή τύπου II οι οποίες διασχίζουν την μεμβράνη μία φορά και διαθέτουν επαρκή σε μέγεθος εξωκυτταρική περιοχή. Στη συνέχεια ελέγχθηκαν ως προς την έκφρασή τους σε επιλεγμένους ζωτικούς ιστούς με χρήση του GTEx. Το τελικό αποτέλεσμα ήταν ένα μικρότερο σύνολο υποψήφιων πρωτεϊνών ξεχωριστά για κάθε κυτταρικό τύπο, το οποίο περιλάμβανε στόχους με γνωστή βιολογική ή θεραπευτική συνάφεια, καθώς και λιγότερο καθιερωμένες πρωτεΐνες που μπορούν να αποτελέσουν αφετηρία για περαιτέρω διερεύνηση. Οι συμπληρωματικές αναλύσεις αξιολόγησης υποστήριξαν την ευλογοφάνεια της στρατηγικής προτεραιοποίησης. Το τελικό σύνολο υποψηφίων εμφάνισε κοινές καταχωρήσεις με αντιγονοσχετικά δεδομένα της βάσης IEDB που αφορούν αντισώματα. Επιπλέον, η σύγκριση χρησιμοποιώντας αντιστοιχισμένο υπόβαθρο έδειξε ότι οι τελικοί υποψήφιοι είχαν υψηλότερη συχνότητα τέτοιων καταχωρήσεων σε σχέση με συγκρίσιμες μεμβρανικές πρωτεΐνες που ήταν ασφαλείς με βάση το GTEx και συμβατές ως προς την προβλεπόμενη τοπολογία, αλλά δεν είχαν επιλεγεί από το στάδιο της διαφορικής έκφρασης. Τέλος, η σύγκριση με δεδομένα θεραπευτικών στόχων και η ανάλυση των εξωκυτταρικών περιοχών με το BepiPred παρείχαν πρόσθετες ενδείξεις ότι αρκετές από τις διατηρημένες πρωτεΐνες διαθέτουν χαρακτηριστικά σχετικά με την αναγνώριση από αντισώματα. Τα αποτελέσματα της εργασίας δεν πρέπει να θεωρηθούν τελική επιβεβαίωση θεραπευτικών στόχων, αλλά ως μια υπολογιστικά τεκμηριωμένη επιλογή πρωτεϊνών που αξίζουν περαιτέρω διερεύνηση. Η έκφραση σε επίπεδο πρωτεΐνης, ο φυσικός εντοπισμός στην κυτταρική επιφάνεια, η δέσμευση αντισώματος, η λειτουργική συνάφεια και η ασφάλεια σε φυσιολογικούς ιστούς απαιτούν πειραματική επικύρωση. Συνολικά, η παρούσα εργασία παρέχει ένα διαφανές και αναπαραγώγιμο πλαίσιο για τη μείωση μονοκυτταρικών μεταγραφικών δεδομένων σε ένα μικρότερο σύνολο βιολογικά εύλογων, προσβάσιμων από αντισώματα, υποψήφιων επιφανειακών κυτταρικών πρωτεϊνών.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Γιαγλή Ασημένια
- Giagli Asimenia
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, English, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5451770