Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Σχεδιασμός και σύνθεση νέων 2,3,4-τρισυποκατεστημένων ιμιδαζο[4,5-c] πυριδινών με πιθανή δράση έναντι του ιού της Ηπατίτιδας C

Abstract

dc:description

Η ηπατίτιδα C είναι μια ιογενής λοίμωξη, προκαλούμενη από τον ιό HCV (Hepatitis C Virus), η οποία εξακολουθεί να αποτελεί μια σημαντική απειλή για την παγκόσμια δημόσια υγεία. Η ηπατίτιδα C δύναται να οδηγήσει σε σοβαρές για την υγεία επιπλοκές, όπως η κίρρωση και η ίνωση του ήπατος, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις είναι αιτιολογικός παράγοντας για την εμφάνιση ηπατοκυτταρικού καρκινώματος. Οι αρχικές θεραπευτικές προσεγγίσεις έναντι του HCV αξιοποιούσαν την αντι-ιική δραστηριότητα των ιντερφερονών, ωστόσο στα σύγχρονα θεραπευτικά σχήματα κυριαρχούν τα αντιικά άμεσης δράσης (Direct Acting Antivirals, DAAs), με εξειδικευμένη στόχευση των ιικών πρωτεϊνών και αυξημένη αποτελεσματικότητα. Αν και τα DAAs έχουν βελτιώσει δραστικά την θεραπεία του HCV, η ανάπτυξη αντοχής αποτελεί μια μεγάλη πρόκληση, με την αναζήτηση νέων θεραπευτικών στόχων να κρίνεται αναγκαία. Η μη δομική πρωτεΐνη NS4B του HCV ελκύει ιδιαίτερα το ερευνητικό ενδιαφέρον, ως δυνητικός στόχος για την αναστολή του πολλαπλασιασμού του HCV, καθώς διαδραματίζει κομβικό ρόλο στα πρώιμα στάδια του κύκλου ζωής του ιού, κατά τον σχηματισμό του μεμβρανικού ιστού (Membranous Web, MW), μιας δομής στην οποία συγκροτείται και δρα το σύμπλοκο αντιγραφής του ιικού RNA. Η ερευνητική μας ομάδα έχει ασχοληθεί με την ανάπτυξη πιθανών αναστολέων της NS4B του HCV, από τους οποίους ένα παράγωγο ιμιδαζο[4,5-c]πυριδίνης, η 3-κυκλοπεντυλο-2-((4-μεθυλοπιπεραζιν-1-υλο)μεθυλο)-4-(2,2,2-τριφθοροαιθοξυ)-3H-ιμιδαζο[4,5c]πυριδίνη, εμφάνισε υποσχόμενη δράση έναντι του πολλαπλασιασμού του HCV, με τιμή EC50 ίση με 6.61 μΜ, ενώ παρουσίασε έναν ικανοποιητικό δείκτη εκλεκτικότητας (Selectivity Index, SI), ίσο με 7.5. Έτσι, το μόριο αυτό αξιοποιήθηκε ως ένωση-οδηγός για τον σχεδιασμό και τη σύνθεση νέων δομικών αναλόγων, στοχεύοντας στη διερεύνηση σχέσεων δομής-δράσης, στην εύρεση δραστικότερων παραγώγων, ή/και ενώσεων με ακόμα μεγαλύτερο θεραπευτικό δείκτη. Στο πλαίσιο της παρούσας εργασίας, σχεδιάστηκε και συντέθηκε μια σειρά δομικών αναλόγων της ένωσης-οδηγού. Αρχικά, συντέθηκαν ανάλογα αυτής διατηρώντας αυτούσια την υπόλοιπη δομή, με διαφοροποίηση στην υποκατάσταση του αζώτου Ν-4 του πιπεραζινικού δακτυλίου, εισάγοντας αλειφατικές, αλεικυκλικές, καρβονυλικές, οξυγονούχες και αρωματικές ομάδες, όπως επίσης και με την προσθήκη ενός καρβονυλίου επί του πιπεραζινικού δακτυλίου, προς διερεύνηση της επίδρασης των δομικών αυτών αλλαγών στην δράση έναντι του HCV. Παράλληλα, αναπτύχθηκε μια σειρά ισοστερών μορίων μέσω αντικατάστασης του πιπεραζινικού δακτυλίου από έναν πιπεριδινικό, προκειμένου να μελετηθεί η συμβολή των φυσικοχημικών ιδιοτήτων, του αριθμού και της θέσης των ατόμων αζώτου στη δραστικότητα των μορίων. Τέλος, συντέθηκε ένα καρβοξαμιδικό ανάλογο της ένωσης-οδηγού, στο οποίο το καρβονύλιο βρίσκεται μεταξύ του δικυκλικού συστήματος και του πιπεραζινικού υποκαταστάτη. Κεντρικό αποτέλεσμα της εργασίας αποτέλεσε η σύνθεση και ο πλήρης χαρακτηρισμός 21 τελικών προϊόντων, καθώς και η βελτιστοποίηση της συνθετικής πορείας για τη αποτελεσματικότερη παρασκευή και απομόνωση τους. Ως αρχική πρώτη ύλη χρησιμοποιήθηκε η εμπορικά διαθέσιμη 2,4-διχλωρο-3-νιτροπυριδίνη, η οποία με την κατάλληλη διαδοχή αντιδράσεων έδωσε τα επιθυμητά προϊόντα Ν3-κυκλοπεντυλοϋποκατεστημένα προϊόντα, ενώ διατηρήθηκε επίσης η 2,2,2-τριφθοροαιθοξυομάδα στη θέση 4. Συμπερασματικά, η νέα αυτή σειρά μορίων θα αποτελέσει βάση για μια επακόλουθη φαρμακολογική αξιολόγηση με απώτερο στόχο την ανάδειξη νέων μορίων με βελτιωμένη αντι-HCV δράση.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • ΒΑΡΒΑΚΗΣ ΜΕΝΕΛΑΟΣ
  • VARVAKIS MENELAOS

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5461719

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

ΒΑΡΒΑΚΗΣ ΜΕΝΕΛΑΟΣ; VARVAKIS MENELAOS. Σχεδιασμός και σύνθεση νέων 2,3,4-τρισυποκατεστημένων ιμιδαζο[4,5-c] πυριδινών με πιθανή δράση έναντι του ιού της Ηπατίτιδας C. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5461719