Back to search

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ)

Οθωμανικές μεταρρυθμίσεις και Οικουμενικό Πατριαρχείο: ο πολιτικός ανταγωνισμός για την εφαρμογή των Γενικών Κανονισμών (1858 - 1878)

Abstract

dc:description

Η διδακτορική διατριβή έχει ως στόχο να περιγράψει, να αναλύσει και να ερμηνεύσει τη διαμόρφωση δυό αντίπαλων πτερυγών στα πλαίσια της ελληνορθόδοξης κοινότητας Κωνσταντινουπόλεως, της κληρικαλικής και της μεταρρυθμιστικής, και τον πολιτικοανταγωνισμό, όπως αυτός εκδηλώθηκε κατά την περίοδο 1858 - 1878 με αντικείμενο την εφαρμογή του συνταγματικού κειμένου των γενικών κανονισμών κειμένου που προέκυψε ως αποτέλεσμα των εργασιών της εθνοσυνέλευσης των ετών 1858 - 60. Η ανάλυση έγινε με φόντο τη δεύτερη περίοδο των μεταρρυθμίσεων στην Οθωμανική αυτοκρατορία (τανζιματ) και βασίστηκε σε πρωτογενές αρχιακό υλικό και στη μελέτη της σχετικής ελληνικής και ξένης βιβλιογραφίας. Τα συμπεράσματα της διατριβής μπορούν να συνοψιστούν στα εξής: επισήμανση των συνεπείων της εισόδου των λαϊκών στη διοίκηση του οικομενικού πατριαρχείου, τόσο στη δημιουργία ενός πολιτικού πεδίου που επέτρεψε την αντιπροσώπευση ευρύτερων κοινωνικών κατηγοριών, όσο και στην "εθναρχική" διάσταση του πατριαρχικού θεσμού, εφόσον η μεταρρύθμιση βασίστηκε στη διάκριση "πνευματικών" και "υλικών" αρμοδιοτήτων και στη διαμόρφωση μοντέλων πατριαρχικού συγκεντρωτισμού. Επισήμανση του ρόλου της αποτυχίας εφαρμογής του κανονισμού περί αρχιερατικών επιχορηγήσεων στη γενικότερη πορεία των μεταρρυθμίσεων. Ανάδειξη των σχέσεων του ζητήματος των γενικών κανονισμών με το μοναστηριακό και το βουλγαρικό που οδήγησε στην ανασύνταξη των δυό πτερυγών και στην μετατόπιση της αντιπαράθεσης από το δίπολο "μεταρρύθμιση - συντήρηση" στο αντίστοιχο "οικουμενισμός - εθνικισμός".

Degree

thesis:*
Grantor dc:publisher
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ)
Year dc:date
1998

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Σταματόπουλος, Δημήτριος

Subjects

dc:subject × 18

Rights

Language dc:language
gre

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
10.12681/eadd/13498

Chain of custody

source
Harvested from
Greek National Archive of PhD Theses
Base URL
phdtheses.ekt.gr/eadd_oai/request
Last updated
2026-11-18
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Σταματόπουλος, Δημήτριος. Οθωμανικές μεταρρυθμίσεις και Οικουμενικό Πατριαρχείο: ο πολιτικός ανταγωνισμός για την εφαρμογή των Γενικών Κανονισμών (1858 - 1878). Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), 1998. http://hdl.handle.net/10442/hedi/13498