National and Kapodistrian University of Athens
Ο ρόλος της ιστονικής ποικιλομορφής macroH2A στον κυτταρικό επαναπρογραμματισμό και την κυτταρική διαφοροποίηση
Abstract
dc:descriptionΣτο πέρασμα του χρόνου και καθώς συσσωρευόντουσαν οι γνώσεις των επιστημόνων γύρω από τη δομή και την οργάνωση της χρωματίνης, ο όρος επιγενετική κέντριζε όλο και περισσότερο το ενδιαφέρον, καθώς αποτελεί το μηχανισμό με τον οποίο από τον ίδιο γονότυπο μπορούν να προκύψουν περισσότεροι από δύο εντελώς διαφορετικοί φαινότυποι. Ένα αρκετά καλό παράδειγμα για να κατανοηθεί η μοριακή βάση των επιγενετικών μηχανισμών είναι τα εμβρυικά βλαστικά (ES) κύτταρα που απομονώνονται από την εσωτερική κυτταρική μάζα της βλαστοκύστης. Τα εμβρυικά βλαστικά κύτταρα είναι πολυδύναμα κύτταρα (Evans M. et al. 2011) με δυνατότητα συνεχούς αυτοανανέωσης. Τα κύτταρα αυτά διατηρούν το δυναμικό διαφοροποίησης προς όλους τους τύπους σωματικών κυττάρων συμπεριλαμβανομένων των τριών βλαστικών στιβάδων εξώδερμα, μεσόδερμα και ενδόδερμα (Nelson et al., 2009). Οι επιγενετικοί μηχανισμοί ελέγχουν την τύχη του κάθε κυττάρου αποτελώντας μέρος της μεταγραφικής ρύθμισης των γονιδίων εκείνων που εμπλέκονται στην κυτταρική διαφοροποίηση. Στον πυρήνα του κυττάρου βρίσκονται όλες οι απαραίτητες πληροφορίες για την ορθή λειτουργία του, συμπτυγμένες και καλά πακεταρισμένες σε μια νουκλεοπρωτεϊνική δομή που ονομάζεται χρωματίνη. Βασικό ρόλο στην αξιοθαύμαστη αυτή συμπύκνωση παίζουν τα νουκλεοσώματα. Το νουκλεόσωμα αποτελείται από ένα οκταμερές ιστονών (δύο μόρια για καθεμία από τις ιστόνες H2A, H2B, H3 και H4) γύρω από το οποίο περιελίσσεται και πακετάρεται το DNA σε μήκος 147 ζευγών βάσεων. Μέσω μετα-μεταγραφικών τροποποιήσεων των ιστονών και αντικαταστάσεων των κανονικών ιστονών με παραλλαγές είναι δυνατόν να προκύψουν αλλαγές στη στερεοδιαμόρφωση της χρωματίνης με αντίκτυπο στο προφίλ έκφρασης των γονιδίων στο συγκεκριμένο κύτταρο. Οι ιστονικές ποικιλομορφές είναι ξεχωριστές πρωτεΐνες της κάθε τάξης (κωδικοποιούνται από μη αλληλόμορφα γονίδια), οι οποίες μπορεί να έχουν μεγάλη έως και πολύ μικρή ομολογία μεταξύ τους. Δηλαδή μπορεί να έχουν λίγες έως και πολλές αμινοξικές αντικαταστάσεις κυρίως στο καρβοξυτελικό άκρο τους.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Author dc:creator
-
- Κυριλής Φώτης
Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:1312956