Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ο ρόλος των αντιοξειδωτικών στην ανθρώπινη υγεία

Abstract

dc:description

Ο άνθρωπος προσλαμβάνει οξυγόνο με τη διαδικασία της αναπνοής ως απαραίτητο συστατικό για τη ζωή του όπως και για τη φυσιολογική λειτουργία του φυσικού του φορέα. Όμως, από το οξυγόνο παράγονται και οι λεγόμενες «ελεύθερες ρίζες» οι οποίες είναι πολύ ασταθείς και ενεργές ενώσεις καθώς προσπαθούν να αποσπάσουν ηλεκτρόνια από άλλα άτομα ή μόρια ώστε να σχηματιστεί ζεύγος στην εξωτερική στιβάδα. Η δράση τους μπορεί να είναι υπεύθυνη για την οξειδωτική βλάβη των λιπιδίων των μεμβρανών, τον κερματισμό του DNA, τη μετουσίωση των πρωτεϊνών καθώς και για την υπεροξείδωση των λιποπρωτεϊνών και των LDL σωμάτων. Ο ανθρώπινος οργανισμός για να προλαμβάνει και να προστατεύει τα κύτταρά του από την επιβλαβή δράση των ελεύθερων ριζών έχει αναπτύξει ένα σύστημα αντιοξειδωτικής άμυνας το οποίο εξουδετερώνει τις ελεύθερες ρίζες και μειώνει την παραγωγή τους. Το σύστημα αντιοξειδωτικής άμυνας αποτελείται από ενζυμικούς αντιοξειδωτικούς μηχανισμούς (δισμουτάση του υπεροξειδίου, καταλάση, υπεροξειδάσες και αναγωγάση της γλουταθειόνης) αλλά και από μη ενζυμικές αντιοξειδωτικές ουσίες (συνένζυμο Q10, τοκοφερόλη, ασκορβικό οξύ, γλουταθειόνη, β-καροτένιο, μεταλλικά ιόντα και πολυφαινολικές ενώσεις). Υπάρχουν και τα συνθετικά αντιοξειδωτικά (π.χ. βουτυλοϋδρόξυ ανισόλη) τα οποία χρησιμοποιούνται για τη διατήρηση των τροφίμων τα οποία τείνουν να αντικατασταθούν από φυσικά καθώς έχουν παρουσιάσει καρκινική δράση. Ως οξειδωτικό στρες ορίζουμε την κατάσταση του κυττάρου ή του οργάνου όπου η ισορροπία μεταξύ παραγωγής ελεύθερων ριζών και δράσης των αντιοξειδωτικών μηχανισμών έχει διαταραχθεί. Το οξειδωτικό στρες έχει βρεθεί ότι παίζει ρόλο στην παθογένεση πολλών ασθενειών όπως το Alzheimer, το Parkinson, ο ζαχαρώδης διαβήτης, τη ρευματοειδή αρθρίτιδα, παθήσεις της καρδιάς, τον καρκίνο αλλά και τη γήρανση. Η εκτίμηση του οξειδωτικού στρες γίνεται από τη μέτρηση σε βιολογικά δείγματα κάποιων δεικτών που δείχνουν το βαθμό οξείδωσης κάποιων βιομορίων, π.χ. της 8-OH-G για το DNA. Έχουν γίνει πολλές και ποικίλες μελέτες σε ασθενείς με συπληρώματα που περιέχουν αντιοξειδωτικά ξεχωριστά ή σε συνδυασμό 2-3 με ενδιαφέροντα και πολλές φορές αντικρουόμενα αποτελέσματα. Για τη μέτρηση της ολικής αντιοξειδωτικής ικανότητας των τροφών και άλλων δειγμάτων έχουν αναπτυχθεί διάφορες μέθοδοι οι οποίες βασίζονται στη μέτρηση της αναστολής της οξείδωσης κάποιων υποστρωμάτων ενώ η αλλαγή αυτή προσδιορίζεται μέσα από χημικές ή αναλυτικές μεθόδους. Μέσα από την εύρεση της ολικής αντιοξειδωτικής ικανότητας κάποιων ομάδων τροφίμων επιβεβαιώνεται ότι τα φρούτα και λαχανικά έχουν τις μεγάλες συγκεντρώσεις από ποικιλία αντιοξειδωτικών ενώ μελέτες έδειξαν ότι το πρότυπο της Μεσογειακής διατροφής είναι το αποτελεσματικότερο για τη διατήρηση της καλής υγείας του ανθρώπου.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Αραγιάννη Παναγιώτα

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1313047

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
related terms
citation

Αραγιάννη Παναγιώτα. Ο ρόλος των αντιοξειδωτικών στην ανθρώπινη υγεία. 2015. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1313047