National and Kapodistrian University of Athens
Psychologist role in a humanitarian mission
Abstract
dc:descriptionΗ βία που εκφράζεται είτε από ανθρώπινα είτε από φυσικά αίτια είναι κάτι που ο άνθρωπος πιθανόν να συναντήσει στη διάρκεια της ζωής του και αυτό, κατ’ επέκταση, να επηρεάσει την ποιότητά της. Και τα δυο είδη καταστροφών δύνανται να οδηγήσουν σε επακόλουθη καταστροφή της σωματικής, ψυχολογικής και κοινωνικής ευημερίας του ανθρώπου, όπως επίσης και σε μεγάλες απώλειες ανθρώπινων ζωών και περιουσιών και κάτι τέτοιο είναι ιδιαίτερα τραυματικό. Ανάμεσα στις ψυχολογικές αντιδράσεις μετά από το μαζικό συμβάν είναι η διαταραχή οξέος στρες. Αποσυνδετικά συμπτώματα, αναβίωση του τραυματικού γεγονότος, συμπεριφορές αποφυγής και επίμονη και συνεχής διέγερση είναι παρόντα στη διαταραχή οξέος στρες. Αν αυτά τα συμπτώματα διαρκούν περισσότερο από ένα μήνα, τότε το στρες εξελίσσεται σε χρόνιο επίπεδο και πλέον μιλάμε για Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες (PTSD). Επιπροσθέτως, είναι πιθανόν να παρουσιαστούν συναισθηματικές διαταραχές και, συγκεκριμένα, καταθλιπτικά συμπτώματα, τα οποία μπορεί να συνυπάρχουν με τη διάγνωση του PTSD. Το πρόγραμμα ψυχολογικής υποστήριξης πρέπει να είναι ένα ενσωματωμένο κομμάτι στις ανθρωπιστικές αποστολές και θα πρέπει να συνοδεύει το έργο των γιατρών και των τεχνικών υποστήριξης. Η οξεία φάση (acute emergency phase) θα μπορούσε να διαρκέσει από κάποιες ώρες μέχρι μερικές μέρες. Η κάλυψη των βασικών αναγκών είναι ο πρωταρχικός μας στόχος. Έπειτα, οι καθημερινές δραστηριότητες και η «ρουτίνα» θα πρέπει να εγκατασταθούν ξανά. Προτεραιότητά μας είναι να έρθουμε σε επαφή και να δημιουργήσουμε καλή επικοινωνία με τους επιζώντες. Έγκυρη πληροφόρηση για το συμβάν είναι δικαίωμα των ανθρώπων που καλούμαστε να βοηθήσουμε και θα τους ανακουφίσει από το άγχος και το στρες. Η συλλογή δεδομένων και πληροφοριών είναι σημαντική. Αφού καλυφθούν οι πρώτες ανάγκες, ο ψυχολόγος παρέχει ψυχολογική και συναισθηματική υποστήριξη παράλληλα με το έργο της ιατρικής ομάδας. Επίσης, όχι απλά δημιουργούμε μια επαφή με τους επιζώντες αλλά τους εμπλέκουμε και στη θεραπευτική διαδικασία προτρέποντας τους να αναλάβουν ρόλους ώστε να αποκτήσουν τον έλεγχο της δύσκολης κατάστασης που βιώνουν. Επιπροσθέτως, ο συλλογικός απολογισμός της κατάστασης είναι ιδιαίτερα σημαντικός (collective debriefing). Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφέρουμε την «πρώτη ψυχολογική βοήθεια». Άνθρωποι που βιώσαν το τραυματικό γεγονός έχουν τη δυνατότητα να μοιραστούν την εμπειρία τους άμεσα με ψυχολόγους που βρίσκονται εκεί για να τους ακούσουν. Η οξεία φάση ακολουθείται από τη «μεταγενέστερη» φάση (post-emergency phase). Η διαχείριση στρες είναι πολύ σημαντική: εκπαίδευση και πληροφόρηση γύρω από το στρες, η σημασία της σωματικής άσκησης και η επακόλουθη ανάκτηση της δυνατότητας του ύπνου. Ατομική συμβουλευτική μπορεί να παρέχεται όπου είναι δυνατόν καθώς προάγει την ψυχολογική ευημερία. «Ομάδες αμοιβαίας βοήθειας» (mutual aid groups) είναι αρκετά σημαντικό να υπάρχουν, όπως και στην οξεία φάση. Το μοίρασμα της εμπειρίας υπό την εποπτεία και καθοδήγηση του ψυχολόγου οδηγεί στην αποδοχή των συναισθημάτων και στην ενδυνάμωση του κοινωνικού ιστού. Εν τω μεταξύ, ένας ψυχολόγος οφείλει να παραπέμπει ασθενείς με σοβαρή προϋπάρχουσα ψυχοπαθολογία ώστε να διασφαλίσει την εξειδικευμένη φαρμακευτική θεραπεία του. Η ψυχοκοινωνική υποστήριξη είναι ιδιαίτερα ουσιώδης και στη φάση αυτή, καθώς στοχεύει στην εύνοια ολόκληρης της κοινωνίας. Η εκπαίδευση τοπικών συμβούλων και καθοδηγητών είναι η καλύτερη, ίσως, λύση γιατί δουλεύοντας με αυτούς τους ανθρώπους δίνεις άμεσα το μήνυμα της αναπτέρωσης και της δυνατότητας της κοινωνίας να βασιστεί στις δικές της πηγές για ανάρρωση. Ο στόχος μας είναι να αποτρέψουμε τις φυσιολογικές αρνητικές ψυχολογικές αντιδράσεις από το να μετατραπούν σε κάτι χρόνιο και ψυχοπαθολογικό. Κάποιες φορές οι συναισθηματικές «ζημιές» χρειάζονται πολύ περισσότερο χρόνο για να γιατρευτούν απ’ ότι οι υλικές ή οι σωματικές.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Author dc:creator
-
- Πουλτίδης Γρηγόριος
Rights
- Language dc:language
- English
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:1315075