National and Kapodistrian University of Athens
Διερεύνηση της φαρμακοκινητικής του DONEPEZIL- Εφαρμογή πληθυσμιακής φαρμακοκινητικής
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Το donepezil είναι ένα φάρμακο που χρησιμοποιείται, ευρέως, για τη συμπτωματική ανακούφιση της νόσου του Alzheimer. Είναι ένας αναστολέας της ακετυλοχολινεστεράσης, που αυξάνει τη συγκέντρωση της ακετυλοχολίνης στην προσυναπτική χολινεργική σύναψη, η οποία μειώνεται εξαιτίας του εκφυλισμού των χολινεργικών νευρώνων. Ωστόσο, δεδομένα κλινικών μελετών φανερώνουν μεγάλη μεταβλητότητα στην απόκριση ασθενών στο donepezil, γεγονός το οποίο κυρίως σχετίζεται με τις διατομικές διαφορές, που παρατηρούνται στις συγκεντρώσεις του φαρμάκου στο πλάσμα. Για το λόγο αυτό είναι απαραίτητη η εξατομίκευση της δοσολογίας των ασθενών. Ένα χρήσιμο εργαλείο, προς αυτή την κατεύθυνση, είναι η εφαρμογή πληθυσμιακής φαρμακοκινητικής. Ωστόσο, μ’εχρι σήμερα, δεν υπάρχουν αρκετά διαθέσιμα στοιχεία στη βιβλιογραφία που να συνδέουν την επίδραση κρίσιμων δημογραφικών δεδομένων με τη φαρμακοκινητική του donepezil. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της φαρμακοκινητικής του donepezil με την χρήση πληθυσμιακών μοντέλων και η αξιολόγηση της επίδρασης βασικών δημογραφικών χαρακτηριστικών (βάρος σώματος, ύψος, ηλικία, ΒΜΙ και φύλο) των ανθρώπων στη φαρμακοκινητική. Μέθοδοι: Η συγκεκριμένη εργασία βασίστηκε σε δεδομένα συγκέντρωσης - χρόνου του donepezil, που συλλέχθηκαν στα πλαίσια μιας συγκριτικής, τυχαιοποιημένης, διασταυρωτής, μελέτης βιοϊσοδυναμίας. Στη μελέτη συμμετείχαν 30 υγιείς εθελοντές, που έλαβαν μια απλή δόση donepezil 10 mg, είτε του σκευάσματος υπό έλεγχο, είτε του σκευάσματος αναφοράς. Για την ποσοτικοποίηση του donepezil στα δείγματα, χρησιμοποιήθηκε η αυτοματοποιημένη μέθοδος της υγρής χρωματογραφίας υψηλής απόδοσης, σε σύζευξη με τη φασματοσκοπία μάζας (LC-MS/MS). Η πληθυσμιακή φαρμακοκινητική ανάλυση των δεδομένων συγκέντρωσης - χρόνου του donepezil, έγινε με τη βοήθεια του υπολογιστικού προγράμματος MONOLIX 4.3.3. Αξιολογήθηκαν μόνο- και δι-διαμερισματικά φαρμακοκινητικά μοντέλα και διερευνήθηκε μία σειρά σημαντικών παραγόντων όπως το μοντέλο σφάλματος (προσθετικό, πολλαπλασιαστικό και συνδυαστικό), οι αρχικές τιμές των παραμέτρων και η επίδραση των συμμεταβλητών του βάρους σώματος, του ύψους, του φύλου και του ΒΜΙ στις φαρμακοκινητικές παραμέτρους του donepezil. Η επιλογή του καλύτερου μοντέλου βασίστηκε τόσο στην περιγραφική ικανότητά του στα πειραματικά δεδομένα, όσο και στην επικύρωσή του με μία σειρά από διαγνωστικά εργαλεία πχ. έλεγχος εικονικής πρόβλεψης, διαγράμματα (πληθυσμιακά και εξατομικευμένα) προβλεπόμενων- παρατηρούμενων τιμών συγκεντρώσεων του donepezil, τιμή λογαρίθμου πιθανοφάνειας, κριτήρια Akaike και Bayesian κλπ. Αποτελέσματα: Η κινητική του donepezil περιγράφηκε καλύτερα με τη βοήθεια ενός διδιαμερισματικού μοντέλου, με πρωτοταξική κινητικής απορρόφησης και απομάκρυνσης. Το μοντέλο σφάλματος που οδήγησε στα καλύτερα αποτελέσματα, τόσο στο μόνο- όσο και στο διδιαμερισματικό μοντέλο, ήταν το αθροιστικό. Η μέση τιμή της σταθεράς του πρωτοταξικού ρυθμού απορρόφησης του donepezil στον πληθυσμό των 30 ατόμων βρέθηκε ίση με 0.30 h-1, η μέση φαινόμενη κάθαρση ήταν 11.3 L/h, ενώ η μέση φαινόμενη κάθαρση μεταξύ των διαμερισμάτων βρέθηκε 50 L/h. Ακόμα, ο μέσος φαινόμενος όγκος κατανομής στο κεντρικό διαμέρισμα βρέθηκε ίσος με 259 L και στο περιφερικό διαμέρισμα ίσος με 603 L. Το βάρος σώματος και το φύλο βρέθηκαν να επηρεάζουν τις τιμές του όγκου κατανομής στο κεντρικό διαμέρισμα και της κάθαρσης. Πιο συγκεκριμένα, βρέθηκε ότι όσο αυξάνεται το βάρος σώματος, αυξάνεται ο όγκος κατανομής στο κεντρικό διαμέρισμα και η κάθαρση του φαρμάκου. Επίσης, βρέθηκε ότι οι γυναίκες της μελέτης είχαν μεγαλύτερο όγκο κατανομής και μεγαλύτερη κάθαρση του donepezil, από τους άνδρες. Συμπέρασμα: Η εφαρμογή πληθυσμιακών μεθόδων ανάλυσης οδήγησε στην περιγραφή της κινητικής του donepezil με τη βοήθεια ενός διδιαμερισματικού μοντέλου. Το βάρος σώματος και το φύλο βρέθηκαν να επηρέαζουν τις τιμές του όγκου κατανομής στο κεντρικό διαμέρισμα και της κάθαρσης. Η περαιτέρω επιβεβαίωση των ευρημάτων της παρούσας μελέτης, θα οδηγούσε στη δυνατότητα εξατομίκευσης της δοσολογίας των ασθενών.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Author dc:creator
-
- Στρατογιάννη Αικατερίνη
Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:1316916