Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Εκτίμηση της εμφάνισης του φαινομένου της ερημοποίησης στη λεκάνη Αλμυρού- Μαγνησίας με χρήση Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών και εδαφοχημικών αναλύσεων

Abstract

dc:description

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την εκτίμηση του φαινομένου της ερημοποίησης στη λεκάνη του Αλμυρού Μαγνησίας. Στόχος είναι ο καθορισμός των υδρογεωλογικών, γεωλογικών και υδροχημικών παραμέτρων της περιοχής, με ιδιαίτερη έμφαση στο φαινόμενο της διείσδυσης του θαλασσινού νερού στην ξηρά, με σκοπό μέσα από τον καθορισμό δεικτών μέσω του ερευνητικού προγράμματος MEDALUS, τη χρήση Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών και εδαφοχημικών αναλύσεων να αναδειχτεί το φαινόμενο της ερημοποίησης στην περιοχή. Η λεκάνη του Αλμυρού έχει έκταση 865 km2 και χωρίζεται σε δύο υπολεκάνες, την υπολεκάνη της Σούρπης νότια και την υπολεκάνη της Ευξεινούπολης βόρεια. Γεωτεκτονικά το κεντρικό και νότιο τμήμα της λεκάνης ανήκει στην Υποπελαγονική ζώνη και το νότιο τμήμα στην Πελαγονική ζώνη. Στην Υποπελαγονική ζώνη ανήκουν το προαλπικό υπόβαθρο, οι σχιστόλιθοι, οι ασβεστικοί σχιστόλιθοι και τα υπερβασικά πετρώματα. Στην Υποπελαγονική ζώνη ανήκουν τα Παλαιοζωικά πετρώματα του Περμίου, οι κρυσταλλικοί ασβεστόλιθοι Τριαδικού – Ιουρασικού, η σχιστοκερατολιθική διάπλαση και οι οφιόλιθοι, οι επικλυσιγενείς ασβεστόλιθοι και ο φλύσχης. Τα μεταλπικά ιζήματα της περιοχής είναι τα νεογενή (μάργες) που ανήκουν στο κάτω Πλειόκαιονο, οι υποκίτρινες αργιλικές μάργες του Ανώτερου Πλειόκαινου και τα κλαστικά υλικά κυρίως ποταμοχερσαίας προέλευσης του Πλειστόκαινου. Για τον καθορισμό της ποιότητας των εδαφών και των υπόγειων νερών της παράκτιας ζώνης της λεκάνης του Αλμυρού πραγματοποιήθηκε δειγματοληψία τον Οκτώβριο του 2011 κατά την οποία έγινε συλλογή 104 δειγμάτων. Ακολούθησε κοκκομετρική ανάλυση και εν συνεχεία καθορίστηκαν οι τιμές των παραμέτρων της ηλεκτρικής αγωγιμότητας, του pH, του TDS, του δυναμικού οξειδοαναγωγής και της αλάτωσης. Η εμφάνιση του φαινομένου της διείσδυσης του θαλασσινού νερού παρουσιάζεται στα περιθώρια της υπολεκάνης της Ευξεινούπολης και στο παράκτιο και κεντρικό τμήμα της υπολεκάνης της Σούρπης περιοχές που γειτνιάζουν με τους καρστικούς υφάλμυρους υδροφορείς της περιοχής. Στα περιθώρια αυτά έχουμε την εμφάνιση των υψηλότερων τιμών της ηλεκτρικής αγωγιμότητας, των διαλυμένων στερεών αλάτων και της αλάτωσης οι οποίες συνδυαστικά με την ποιότητα των υπόγειων νερών που έχουν μελετηθεί στο παρελθόν και έχουν αναδείξει την κακή τους ποιότητα στα τμήματα αυτά της λεκάνης που είναι ασβεστούχα χλωριούχα και νατριούχα χλωριούχα υποδηλώνουν την έντονη υποβάθμιση των εδαφών και την υφαλμύρινση των υπόγειων υδροφορέων.Η μη εμφάνιση φαινομένων υφαλμύρινσης στο κεντρικό τμήμα της λεκάνης της Ευξεινούπολης οφείλεται στις γεωλογικές- στρωματογραφικές και τεκτονικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή και στην πολύ καλή ποιότητα των υπόγειων νερών που είναι ασβεστούχα οξιανθρακικά. Στο κεντρικό τμήμα της περιοχής παρατηρούνται οι χαμηλότερες τιμές συγκέντρωσης της ηλεκτρικής αγωγιμότητας, των διαλυμένων στερεών αλάτων καθώς και της αλάτωσης.Η μεθοδολογία της παρούσας εργασίας για την εκτίμηση του κινδύνου ερημοποίησης στην περιοχή της λεκάνης του Αλμυρού, στηρίχθηκε επίσης στις τρεις φάσεις του προγράμματος MEDALUS της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για τη διεξαγωγή συμπερασμάτων μέσω του προγράμματος επιλέχτηκε και χρησιμοποιήθηκε ο δείκτης των περιβαλλοντικά Ευαίσθητων περιοχών ESAI ο οποίος παρέχει πληροφορίες οι οποίες σχετίζονται με την πυροδότηση του φαινομένου της ερημοποίησης σε μία περιοχή. Τέτοιες πληροφορίες είναι η ποιότητα του εδάφους, η ποιότητα της βλάστησης και του κλίματος, καθώς και οι πρακτικές διαχείρισης και ανθρώπινης παρέμβασης σε μία περιοχή. Τα αποτελέσματα που προκύπτουν από την παρούσα εργασία οδηγούν στο συμπέρασμα πως η λεκάνη του Αλμυρού κατατάσσεται στις περιοχές με μεγάλη ευαισθησία στο φαινόμενο της ερημοποίησης. Μικρές αλλαγές στις εξαιρετικά εύθραυστες ισορροπίες κλίματος και ανθρωπογενών δραστηριοτήτων, μπορούν να υποβαθμίσουν περαιτέρω το έδαφος και τη βιοποικιλότητα, εντείνοντας φαινόμενα μειωμένης φυτοκάλυψης και εδαφικής διάβρωσης. Η υποβάθμιση προκαλείται από τον ανθρώπινο παράγοντα όπως είναι η εντατικοποίηση χρήσεων γης και η αλόγιστη χρήση του υδατικού δυναμικού.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Κούζα Βασιλεία

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1317147

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κούζα Βασιλεία. Εκτίμηση της εμφάνισης του φαινομένου της ερημοποίησης στη λεκάνη Αλμυρού- Μαγνησίας με χρήση Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών και εδαφοχημικών αναλύσεων. 2013. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1317147