National and Kapodistrian University of Athens
Η δράση της προθυμοσίνης α ως ανοσοτροποποιητικό μόριο
Abstract
dc:descriptionΗ προθυμοσίνη α (προΤα) αποτελεί ένα πολυπεπτίδιο με διπλό ρόλο: ενδοκυτταρικά κατέχει πρωταγωνιστικό ρόλο στον πολλαπλασιασμό και τη μεταγραφή γονιδίων, ενώ εξωκυτταρικά ρυθμίζει ανοσολογικές απαντήσεις, σηματοδοτώντας μέσω του ΤLR4. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν να μελετηθεί η πιθανή εμπλοκή της προΤα στη ρύθμιση της ογκογένεσης, με βάση τις δύο προαναφερθείσες λειτουργίες της. Επιλέχθηκε το μόριο αυτό να μελετηθεί σε μοντέλα πειραματικού μελανώματος, καθώς πρόκειται για έναν ιδιαίτερα αντιγονικό και ανοσογονικό τύπο καρκίνου, στον οποίο η έκφραση της προΤα δεν έχει μελετηθεί. Το πειραματικό μελάνωμα αποτελεί ένα κλασικό μοντέλο όγκου που αντανακλά τη θεωρία της ανοσοεκτύπωσης των όγκων. Διερευνήσαμε την έκφραση του μορίου σε επίπεδο γονιδίου, σε κυτταρικές σειρές που προέρχονται από μελάνωμα ποντικού της φυλής C57BL/6 (Β16.F1 και B16.F10) με την Β16.F10 να είναι πιο μεταστατική από την Β16.F1. Επιπλέον, επιλέξαμε να μελετήσουμε και ένα σύνολο «γονιδιακών υπογραφών», που σχετίζονται με την προΤα, όπως το c-Myc και το Bcl-2, που εμπλέκονται στον πολλαπλασιασμό και την απόπτωση, το Ιgf2bp1 που επίσης σχετίζεται με το c-Myc, γονίδια που σχετίζονται με το μελάνωμα, όπως τα Tyr και Mlana και τέλος τα γονίδια Tgf-β1 και Ido που έχουν κυρίως ανοσοκατασταλτικό ρόλο. Πέραν, όμως, της εμπλοκής της προΤα σε «γονιδιακές υπογραφές», μελετήθηκε και η πιθανή in vitro συσχέτιση της με την έκφραση καρκινικών επιφανειακών δεικτών που σχετίζονται με τη μετάσταση, την αγγειογένεση, τη χημειοταξία ή/και την καταστολή των Τ κυττάρων, όπως τα μόρια CD44, CD73, CD95/Fas, CXCR4 και PD-L1, τόσο στη μητρική καλλιέργεια, όσο και σε κλώνους που απομονώθηκαν και προέρχονται απ’ αυτήν. Επειδή η ογκογένεση αποτελεί μια πολυπαραγοντική in vivo διαδικασία, με συνδυασμό ενδογενών χαρακτηριστικών των ίδιων των καρκινικών κυττάρων και επιδράσεων από το μικροπεριβάλλον, με το ανοσοποιητικό σύστημα να κατέχει εξέχοντα ρόλο, κρίθηκε απαραίτητη η μελέτη της φυσιολογίας των διαφορετικών κλώνων, καθώς και της μητρικής σειράς σε in vivo μοντέλο. Ειδικότερα, στόχος ήταν αφενός η συσχέτιση της πιθανής διαφορικής έκφρασης της προΤα in vitro, με διαφορική κινητική ανάπτυξης των όγκων in vivo, και αφετέρου η πιθανή μεταβολή των «γονιδιακών υπογραφών» και των επιφανειακών καρκινικών δεικτών στα πλαίσια της ανοσοεκτύπωσης των όγκων. Οι παραπάνω πληροφορίες σε συνδυασμό με τη διήθηση των όγκων από λεμφοκυτταρικούς υποπληθυσμούς, καθώς και από κατασταλτικούς υποπληθυσμούς κυττάρων (ΜDSCs) θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην κατανόηση της θεωρίας της ανοσοεκτύπωσης του καρκίνου, που τέθηκε ως τελικός στόχος, όπως και να δώσουν απάντηση στο κατά πόσο η προΤα διαδραματίζει άμεσο ή έμμεσο ρόλο σε αυτή. Για πρώτη φορά δεδομένα αποδεικνύουν ότι η προΤα σε επίπεδο mRNA εκφράζεται σε μελάνωμα ποντικού (B16) σε αρκετά υψηλά επίπεδα, σημαντικά υψηλότερα από ότι σε φυσιολογικά μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα. Ωστόσο, δεν παρατηρήθηκε ένα ιδιαίτερο «γονιδιακό προφίλ» που να χαρακτηρίζει κάποιον κλώνο, και πιθανόν να του προσφέρει πλεονέκτημα. Παρόλα αυτά όμως, όταν μελετήθηκε το σύνολο των δειγμάτων υπήρξε συσχέτιση της έκφρασης του Ptma τόσο με το c-Myc, όσο και με το Bcl-2, σε συμφωνία με τα μέχρι σήμερα δεδομένα της διεθνούς βιβλιογραφίας. Αξιοσημείωτο νέο εύρημα αποτελεί η συσχέτιση της έκφρασης του Ptma με τα επίπεδα του Igf2bp1, το οποίο επίσης ρυθμίζει την έκφραση του c-Myc. Θετική συσχέτιση, επίσης, παρατηρήθηκε μεταξύ των επιπέδων του Ptma και του Mlana. Ωστόσο, συσχέτιση επιφανειακών δεικτών με το Ptma δε βρέθηκε. Παρατηρήθηκαν, όμως, μεταβολές στις γονιδιακές υπογραφές και/ή την έκφραση επιφανειακών δεικτών των καρκινικών κυττάρων ex vivo. Οι μεταβολές αυτές μπορεί να οφείλονται σε επιγενετικές τροποποιήσεις ή/και μεταλλάξεις στα σηματοδοτικά μονοπάτια που οδηγούν στην παραγωγή των μορίων αυτών, αλλά κυρίαρχο ρόλο πιστεύεται ότι διαδραματίζει και το ανοσοποιητικό σύστημα στα πλαίσια της ανοσοεκτύπωσης των όγκων. Για τους λόγους αυτούς, προσπαθήσαμε να μελετήσουμε το στάδιο της απόδρασης των καρκινικών κυττάρων. Κατ' αρχήν βρήκαμε ότι όλοι οι όγκοι είχαν διηθηθεί από κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος και κυρίως από Τ κύτταρα. Αν και μεταξύ τους οι κλώνοι δεν παρουσίασαν στατιστικά σημαντικές διαφορές ως προς το βαθμό διήθησης από τους διάφορους υποπληθυσμούς, οι μητρικές καλλιέργειες B16.F1 και B16.F10 παρουσίασαν σημαντικά μικρότερο βαθμό διήθησης. Καμία από τις παραμέτρους που εξετάστηκαν μέχρι στιγμής, συμπεριλαμβανομένης και της προΤα, δεν μπόρεσαν να εξηγήσουν το φαινόμενο αυτό. Επίσης υπήρχαν αρνητικές συσχετίσεις μεταξύ της μάζας των όγκων και της διήθησης του όγκου από λευκοκύτταρα (CD45+) γενικά, αλλά και από CD3+, CD4+ και CD8+ Τ κύτταρα. Η μεγάλη διήθηση των όγκων, κυρίως, από Τ κυτταρικούς υποπληθυσμούς, αποδεικνύει την ανοσογονικότητα και αντιγονικότητα των μελανωματικών κυτταρικών σειρών. Αυτό που φαίνεται να διαφοροποιεί τους όγκους από διαφορετικούς κλώνους, σε αντίθεση με το συνολικό αριθμό, είναι ο λόγος CD4+/CD8+ των διηθούντων Τ κυττάρων. Καταγράφηκε σαφής θετική συσχέτιση του λόγου CD4+/CD8+ T κυττάρων με τη μάζα του όγκου. Στο σύστημά μας παρατηρήθηκε, επίσης, διήθηση από MDSCs και μάλιστα σε διαφορετικό βαθμό. Αναπάντεχα, παρατηρήθηκε ότι οι όγκοι με τη μεγαλύτερη μάζα είχαν μικρότερο συνολικό αριθμό διηθούντων MDSCs. Συμπερασματικά, το σύνολο αυτών των παρατηρήσεων υποδεικνύει ότι: 1) η προΤα στο συγκεκριμένο σύστημα δεν έχει άμεσο ανοσοτροποιητικό ρόλο, γεγονός που όμως δεν αποκλείει την έμμεση συμμετοχή της, 2) το μοντέλο του μελανώματος που έχουμε στη διάθεσή μας, φαίνεται να αποτελεί πολύ σημαντικό εργαλείο στη περαιτέρω μελέτη των σταδίων της ανοσοεκτύπωσης των όγκων και επίσης αποτελεί πρόκληση για τη διερεύνηση του σταδίου της ισορροπίας. Κάποιοι κλώνοι ενδείκνυνται για παραπέρα διερεύνηση, αφού, ενώ έχουν διαφορετικό γονιδιακό προφίλ, διαφορετικό πολλαπλασιαστικό δυναμικό in vitro καθώς και διαφορετική κινητική ανάπτυξης και εξέλιξης του όγκου, φτάνουν τελικά να δίνουν το ίδιο καρκινικό φορτίο (μάζα) με παρόμοια εμπλοκή του ανοσοποιητικού συστήματος, τουλάχιστον ως προς τις παραμέτρους που μελετήθηκαν. Θα μπορούσαμε λοιπόν να υποθέσουμε ότι το στάδιο της ανοσοεπιτήρησης δυνητικά είναι διαφορετικό για τους κλώνους, πράγμα που καταλήγει και σε διαφορετικά πρώιμα στάδια ισορροπίας. Δεδομένου ότι το στάδιο ισορροπίας, θεωρητικά, είναι μακροχρόνιο, κάτι το οποίο επηρεάζει ποσοτικά και ποιοτικά πολλαπλές κυτταρικές επαφές μεταξύ του ανοσοποιητικού συστήματος και του όγκου, μπορούμε, με σχετική ασφάλεια, να προτείνουμε ότι τα τελευταία στάδια ισορροπίας είναι τελικά όμοια μεταξύ των κλώνων και οδηγούν σε επίσης όμοια στάδια διαφυγής. Το ανοσοποιητικό σύστημα και οι μηχανισμοί που χρησιμοποιεί κατά του όγκου χαρακτηρίζονται από ένα “status quo”. Η πιθανή εμπλοκή άλλων γονιδίων, επιφανειακών δεικτών και παραμέτρων του ανοσοποιητικού συστήματος μένει να εξετασθεί μελλοντικά.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Author dc:creator
-
- Φόρτης Σωτήριος
Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:1317660