Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η φιλοσοφία του Alain Badiou στα Μαθηματικά και τη Φιλοσοφία. Το ένα και το πολλαπλό.

Abstract

dc:description

Στην παρούσα εργασία θα εστιάσουμε στην παρουσίαση του έργου του Badiou με τίτλο Being and Event (Είναι και Συμβάν) (1988). Το βιβλίο του Badiou “Είναι και Συμβάν”, το οποίο κυκλοφόρησε το 1988, θεωρήθηκε σταθμός στην ιστορία της φιλοσοφίας. Θα πρέπει να ανατρέξει κανείς στο “Είναι και Χρόνος” του Heidegger για να εντοπίσει ένα τόσο ρηξικέλευθο και σύνθετο φιλοσοφικό εγχείρημα. Επικεντρώνοντας την προσοχή μας στο συγκεκριμένο φιλοσοφικό έργο του Alain Badiou, συναντούμε τέσσερις βασικές θέσεις που αντιτίθενται στη ροή της κοινής φιλοσοφίας. Καταρχήν, οι καταστάσεις δεν είναι τίποτα άλλο, στην υπόστασή τους, από καθαρές αδιαφοροποίητες πολλαπλότητες. Συνεπώς, είναι ανώφελο να αναζητάμε διαφορές σε οτιδήποτε μπορεί να παίξει ένα κανονιστικό ρόλο. Αν υπάρχουν αλήθειες, είναι σαφώς αδιάφορες ως προς διαφορές. Ο πολιτισμικός σχετικισμός δε μπορεί να υπερκεράσει το τετριμμένο επιχείρημα πως υπάρχουν διαφορετικές καταστάσεις. Δε μας λέει κάτι για το τι, πέραν των διαφορών, νομιμοποιεί τα θέματα. Επίσης, η δομή των καταστάσεων αυτή καθεαυτή δεν παρέχει αλήθειες. Κατά συνέπεια, τίποτα κανονιστικό δε μπορεί να εξαχθεί από την απλή ρεαλιστική εξέταση της προέλευσης των πραγμάτων. Ειδικότερα, η επικράτηση της οικονομίας της αγοράς σε οργανωμένες οικονομίες και η πρόοδος του κοινοβουλευτισμού (που στην πράξη συχνά επιτελείται με βίαια και τεχνητά μέσα), δεν συγκροτούν επιχειρήματα υπέρ ή κατά. Μια αλήθεια συνίσταται αποκλειστικά στη ρήξη με την τάξη που την υποστηρίζει, ποτέ δεν έρχεται ως αποτέλεσμα αυτής της τάξης. Ονομάζει τον τύπο της ρήξης που φέρει αλήθειες “the event” (το συμβάν). Η γνήσια φιλοσοφία ξεκινά, όχι από δομικά στοιχεία (πολιτισμικά, γλωσσικά, συνταγματικά κλπ.), αλλά μοναδικά από το τι λαμβάνει χώρα και τι παραμένει υπό τη μορφή μιας αυστηρά μη μετρήσιμης εμφάνισης. Συνακόλουθα, ένα υποκείμενο δεν είναι τίποτα άλλο από μια ενεργή πιστότητα στο συμβάν της αλήθειας. Αυτό σημαίνει ότι ένα υποκείμενο είναι ένας μαχητής της αλήθειας. Βρήκε φιλοσοφικά την έννοια του μαχητικού σε μια εποχή όπου οποιαδήποτε εμπλοκή αυτού του τύπου ήταν ομόφωνα αρχαϊκή. Όχι μόνο θεμελίωσε αυτή την έννοια, αλλά τη διεύρυνε σημαντικά. Δηλαδή, δεν είναι μόνο ο πολιτικός στρατευμένος που εργάζεται για τη χειραφέτηση της ανθρωπότητας στην ολότητά της. Είναι επιπλέον ο καλλιτέχνης- δημιουργός, ο επιστήμονας που εισάγει ένα νέο θεωρητικό πεδίο, ή ο αγαπημένος που ζει στο μαγευτικό κόσμο του. 6 Τέλος, η ύπαρξη μιας αλήθειας, που αποδεικνύεται η ίδια εξαίρεση σε οποιοδήποτε προκαθορισμένο κατηγόρημα της κατάστασης στην οποία έχει αναπτυχθεί αυτή η αλήθεια ονομάζεται γενολογική (generic). Με άλλα λόγια, μια αλήθεια, παρόλο που έχει καταστεί σε έναν κόσμο, δεν διατηρεί τίποτα εκφράσιμο από την κατάσταση αυτή. Μια αλήθεια αφορά όλους, καθόσον είναι μια πολλαπλότητα που κανένα κατηγόρημα δε μπορεί να οριοθετήσει. Η ατέρμονη δουλειά της αλήθειας είναι, επομένως, αυτή μιας γενολογικής διαδικασίας. Και για να είναι κάτι Υποκείμενο (και όχι ένα απλός αυτόνομος ζωικός οργανισμός) πρέπει να είναι μια τοπικά ενεργή διάσταση μιας τέτοιας διαδικασίας. Ο συγγραφέας προσπάθησε να επιχειρηματολογήσει για αυτές τις θέσεις και να τις συνενώσει με ένα συνεκτικό τρόπο. Επιπρόσθετα, έθεσε ένα μάλλον περίπλοκο μαθηματικό τεχνούργημα στην υπηρεσία τους. Για το άπειρο των καθαρών πολλαπλοτήτων πήρε εργαλεία από τη συνολοθεωρία Cantor. Για το γενικό χαρακτήρα των αληθειών ανέτρεξε στη βαθιά σκέψη των Godel, Cohen για το τι είναι ένα “μέρος” μιας πολλαπλότητας. Και υποστήριξε την παρέμβαση του μαθηματικού φορμαλισμού με μια ριζοσπαστική θέση: «Στο βαθμό που το είναι, ως είναι, δεν είναι τίποτε άλλο από καθαρή πολλαπλότητα, είναι θεμιτό να πούμε ότι η οντολογία, η επιστήμη του είναι ως είναι, δεν είναι τίποτε άλλο από τα ίδια τα μαθηματικά.» (A. Badiou, 2005) .

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Νανοπούλου Βασιλική

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1317886

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
related terms
citation

Νανοπούλου Βασιλική. Η φιλοσοφία του Alain Badiou στα Μαθηματικά και τη Φιλοσοφία. Το ένα και το πολλαπλό.. 2014. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1317886