Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Μελέτη της επίδρασης της LPS- επαγώμενης Νευροφλεγμονής στη Λειτουργία της Νευροαγγειακής Μονάδας με τη Χρήση της Μικροσκοπίας 2 Φωτονίων σε Εγκέφαλο Διαγονιδιακών Μυών

Abstract

dc:description

H Νευροαγγειακή Μονάδα (Neurovascular Unit, NVU), αποτελούμενη από κύτταρα γλοίας, περικύτταρα, νευρώνες και τα ενδοθηλιακά κύτταρα των εγκεφαλικών αγγείων, αποτελεί μια δυναμική επιφάνεια που λειτουργεί με τέτοιο τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται η φυσιολογική λειτουργία του ΚΝΣ. H λειτουργία της NVU επηρεάζεται σε πολλές παθολογικές καταστάσεις του ΚΝΣ. Η νευροφλεγμονή, αποτελεί ένα κοινό χαρακτηριστικό πολλών νευροεκφυλιστικών και νευροανοσολογικών ασθενειών και αν δεν περιοριστεί, μπορεί να οδηγήσει στη συνεχή ενεργοποίηση των αστροκυττάρων και των μικρογλοιακών κυττάρων, δύο από τους κύριους κυτταρικούς τύπους της NVU. Αυτή η ενεργοποίηση ενισχύει την επικράτηση ενός φλεγμονώδους περιβάλλοντος προωθώντας περαιτέρω το νευροεκφυλισμό. Έτσι, η μελέτη των κυτταρικών αλληλεπιδράσεων στα πλαίσια της παθολογικής NVU, μπορεί να συνεισφέρει στην αναγνώριση διάφορων πιθανών θεραπευτικών στόχων, σε ασθένειες του ΚΝΣ. Η δυναμική τέτοιων αλληλεπιδράσεων μπορεί να προσεγγιστεί σε μεγάλο βαθμό με την in vivo απεικόνιση, η οποία επιτρέπει την παρακολούθηση των κυτταρικών αποκρίσεων σε περιβαλλοντικά ερεθίσματα καθώς και των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των κυττάρων, στο ζωντανό εγκέφαλο, σε πραγματικό χρόνο. Σύμφωνα με τα παραπάνω, στην παρούσα εργασία χρησιμοποιήσαμε τη Μικροσκοπία 2 Φωτονίων (2-Photon Laser Scanning Microscopy, 2P-LSM) για να παρακολουθήσουμε σε πραγματικό χρόνο τις μορφολογικές αλλαγές και αλληλεπιδράσεις της μικρογλοίας, της αστρογλοίας καθώς και της εγκεφαλικής αγγείωσης, σε συνθήκες νευροφλεγμονής. Στο μοντέλο μας, η νευροφλεγμονή προκλήθηκε με ενδοπεριτοναϊκή χορήγηση του λιποπολυσακχαρίτη (Lipopolysaccharide, LPS) του κυτταρικού τοιχώματος των Gram- βακτηρίων, ενός συστατικού που θεωρείται ισχυρός διεγέρτης της συστημικής φλεγμονής. Αρχικά, τα αποτελέσματά μας από μονιμοποιημένες εγκεφαλικές τομές από ποντίκια C57BL/6, έδειξαν ότι η χορήγηση μιας δόσης 5mg/kg LPS δεν κατάφερε να προκαλέσει σημαντική ενεργοποίηση των αστροκυττάρων του φλοιού, 1 και 4 ημέρες μετά την ένεση, με βάση τη χρώση GFAP, η οποία εκφράζεται στα αστροκύτταρα. Στη συνέχεια, χορηγήσαμε την ίδια δόση σε δύο συνεχόμενες ημέρες και προσδιορίσαμε το φθορισμό των χρώσεων για GFAP και Iba-1, για να προσδιορίσουμε την ενεργοποίηση των αστροκυττάρων και της μικρογλοίας, αντίστοιχα. Στ ην περίπτωση αυτή, η μικρογλοία και η αστρογλοία φάνηκαν να είναι εμφανώς ενεργοποιημένες 1 ημέρα μετά τη χορήγηση της διπλής δόσης LPS, ενώ η ενεργοποίηση αυτή κορυφώθηκε την 4η ημέρα μετά από την αρχική μόλυνση. Μάλιστα, τα μικρογλοιακά κύτταρα παρουσίασαν μορφολογικές αλλαγές που είναι ενδεικτικές της ενεργοποίησης τους. Και οι δύο κυτταρικοί τύποι, φαίνεται να επανήλθαν στην κατάσταση ηρεμίας τους, 8 ημέρες μετά από το LPS. Με βάση τα αποτελέσματα αυτά, χορηγήσαμε συστηματικά 2 δόσεις των 5 mg/kg LPS σε διπλά διαγονιδιακά ποντίκια Cx3cr1GFP/+::GFAP-ECFP (τα οποία εκφράζουν τις φθορίζουσες πρωτεΐνες ECFP και GFP στα αστροκύτταρα και τη μικρογλοία) για να παρακολουθήσουμε με 2P-LSM για 4 συνεχόμενες ημέρες, τη δυναμική των δύο αυτών κυτταρικών πληθυσμών, in vivo. Οι τεχνικές των PCR και qPCR χρησιμοποιήθηκαν για την ταυτοποίηση του γονοτύπου τέτοιων διπλά διαγονιδιακών ζώων ενώ 3 ημέρες πριν τη χορήγηση του LPS, έγινε εμφύτευση κλειστού κρανιακού «παράθυρου» σε ενήλικα ποντίκια (2 μηνών). Τα ζώα αναισθητοποιήθηκαν με αέρια αναισθησία κατά τη διάρκεια της απεικόνισης και οι εικόνες αποκτήθηκαν από βάθος 200-300 μm μέσα στο φλοιό, με τη χρήση του μικροσκοπίου της Μονάδας Οπτικής Μικροσκοπίας του ΕΙΠ (Leica TCS SP5II Confocal Microscope/Mai Tai infrared laser source). Το laser ρυθμίστηκε στα 900 nm για την ταυτόχρονη διέγερση των GFP και CFP φθοριζουσών πρωτεϊνών, ενώ ο αλγόριθμος NMF (ImageJ plugin) χρησιμοποιήθηκε για την ανίχνευση και το διαχωρισμό του φάσματος από τα δύο κανάλια ανίχνευσης σήματος φθορισμού του μικροσκοπίου. Η ανάλυση των δεδομένων μας με τη χρήση των προγραμμάτων Imaris v.7.4.2 και Icy Bioimage Analysis Software, αποκάλυψε μια σειρά μορφολογικών αλλαγών τόσο στην αστρογλοία όσο και την μικρογλοία, μετά από τη χορήγηση του LPS. Συγκεκριμένα, στα αστροκύτταρα το LPS προκάλεσε μία αύξηση κατά 4 φορές του κυτταρικού τους όγκου, που συνοδεύτηκε από μία αύξηση του συνολικού μήκους των προεκτάσεών τους κατά 4 φορές, ενώ παράλληλα ένα αριθμός αστροκυττάρων πολλαπλασιάστηκε και ένας υποπληθυσμός παρουσίασε σημάδια πόλωσης των απολήξεών τους προς τα γειτονικά αγγεία. Στη μικρογλοία, η ενεργοποίηση από το LPS προκάλεσε αλλαγές στη μορφολογία των κυττάρων αυτών, μία αύξηση κατά 2 φορές στον όγκο των σωμάτων τους και αυξημένη ταχύτητα έκφυσης των κυτταρικών τους προεκτάσεων. Όλες οι αλλαγές και στους δύο κυτταρικούς τύπους φαίνεται πως αποκαταστήθηκαν, 8 ημέρες μετά τη χορήγηση του LPS. Σε ότι αφορά τη μικρογλοία, το intravital imaging αποκάλυψε ακόμη ότι παρά την επικρατούσα φλεγμονώδη κατάσταση, τα κύτταρά της αποκρίθηκαν αποτελεσματικά σε εγκεφαλικό τραύμα που προκλήθηκε με laser (laser lesion), ενώ οι προεκβολές τους ανταποκρίθηκαν με μικρότερη ταχύτητα. Επιπλέον, σε video προερχόμενα από ζώα που είχαν λάβει LPS, παρατηρήθηκε συχνά η παρουσία κυττάρων από την περιφέ ρεια μέσα στα αγγεία, ενώ σε επόμενο πείραμα αυτά τα κύτταρα, τα οποία πιθανότατα είναι λευκοκύτταρα, εντοπίστηκαν εντός του εγκεφαλικού παρεγχύματος. Συμπερασματικά, τα δεδομένα μας προτείνουν ότι το LPS, χορηγούμενο σε δύο διαδοχικές δόσεις των 5 mg/kg, επάγει μια ισχυρή και μακροπρόθεσμη απόκριση νευροφλεγμονής. Αυτή η απόκριση συνοδεύεται από άμεση ενεργοποίηση της μικρογλοίας και αστρογλοίας του φλοιού. Η διείσδυση ανοσολογικών κυττάρων από την περιφέρεια μέσα στον εγκεφαλικό ιστό θεωρείται ενδεικτικό σημάδι αυξημένης διαπερατότητας του ΒΒΒ στις επικρατούσες καταστάσεις. Περαιτέρω μελέτη θα επικεντρωθεί στην απόδειξη αυτής της αυξημένης διαπερατότητας του ΒΒΒ στο μοντέλο μας καθώς και στον πιθανό προστατευτικό ρόλο των πολωμένων προς τα αγγεία, αστροκυττάρων, σε αυτές τις συνθήκες.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Γιαγκλήση Ιωάννα

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1318623

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
related terms
citation

Γιαγκλήση Ιωάννα. Μελέτη της επίδρασης της LPS- επαγώμενης Νευροφλεγμονής στη Λειτουργία της Νευροαγγειακής Μονάδας με τη Χρήση της Μικροσκοπίας 2 Φωτονίων σε Εγκέφαλο Διαγονιδιακών Μυών. 2016. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1318623