Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Μελέτη της έκφρασης των γονιδίων και πρωτεϊνών του σηματοδοτικού μονοπατιού TGF-b σε άτομα με ασθένειες του μεταβολισμού των οστών

Abstract

dc:description

Το σηματοδοτικό μονοπάτι TGF-β/BMP διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο σχηματισμό των οστών και αλληλεπιδρά με πολλά άλλα μονοπάτια σηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων αυτών των MAPK, Wnt, Hedgehog, Notch και FGF. Διάφορες διαταραχές που επηρεάζουν τα παραπάνω σηματοδοτικά μονοπάτια έχουν ως αποτέλεσμα την εμφάνιση μυοσκελετικών νοσημάτων, όπως η οστεοαρθρίτιδα. Η οστεοαρθρίτιδα αποτελεί μια εκφυλιστική πάθηση των αρθρώσεων, η οποία εμφανίζεται κυρίως σε ηλικιωμένα άτομα. Επηρεάζει ολόκληρη την άρθρωση και χαρακτηρίζεται κυρίως από αποδόμηση του αρθρικού χόνδρου. Θεωρείται ως μια ετερογενής και πολυπαραγοντική νόσος, στην εμφάνιση και εξέλιξη της οποίας έχει βρεθεί ότι συμμετέχουν γενετικοί, μηχανικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Τα τελευταία χρόνια η επιστημονική έρευνα έχει στραφεί στη διερεύνηση του ρόλου της φλεγμονής στην παθογένεια της οστεοαρθρίτιδας, καθώς έχει δειχθεί ότι η φλεγμονή του αρθρικού υμένα αποτελεί βασική εκδήλωση της νόσου και έναν κύριο αιτιοπαθογενετικό παράγοντα της αρθρικής βλάβης. Μάλιστα, έχει ανιχνευτεί ένας μεγάλος αριθμός φλεγμονωδών κυτταροκινών στην οστεοαρθρίτιδα, που οδηγούν στην αυξημένη παραγωγή πρωτεολυτικών ενζύμων υπεύθυνων για την καταστροφή του αρθρικού χόνδρου. Επιπλέον, ο τραυματισμός του μηνίσκου προκαλεί συνήθως φλεγμονή στην αρθρική κοιλότητα, η οποία, αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα, συχνά οδηγεί σε οστεοαρθρίτιδα. Συγκεκριμένα, έχουν παρατηρηθεί δομικές, μηχανικές και βιολογικές αλλαγές στην άρθρωση, οι οποίες τελικά οδηγούν στην εκφύλιση του αρθρικού χόνδρου. Παρατηρείται αυξημένη έκφραση φλεγμονωδών κυτταροκινών και πρωτεολυτικών ενζύμων (π.χ. ΜMP-13, ADAMTS-5), ενώ η απελευθέρωση ελεύθερων ριζών οξυγόνου (ROS) προκαλεί κυτταρικό θάνατο. Στην παρούσα εργασία μελετήθηκε η παρουσία κυτταροκινών στο αρθρικό υγρό γονάτων με οστεοαρθρίτιδα και με ρήξη μηνίσκου καθώς και ο ρόλος τους στην εξέλιξη της οστεοαρθρίτιδας. Αναλυτικότερα, συλλέχθηκε αρθρικό υγρό από ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα (N=32) και με ρήξη μηνίσκου (N=8), οι οποίοι υπεβλήθησαν σε αρθροπλαστική γόνατος ή μηνισκεκτομή, αντίστοιχα. Μετρήθηκαν 22 φλεγμονώδεις κυτταροκίνες με την τεχνική της multiplex ELISA (LuminexxMAP 200). Δυο εξ’ αυτών (IL-8, GroA) χρησιμοποιήθηκαν για επίδραση σε καλλιέργειες φυσιολογικών δισκίων χόνδρου για 14 ημέρες. Ακολούθησε μέτρηση των γλυκοζαμινογλυκανών (GAGs) στον ιστό και το υπερκείμενο της καλλιέργειας και ιστολογική ανάλυση. Επίσης μετρήθηκαν οι εκκρινόμενες κυτταροκίνες και διάφορα πρωτεολυτικά ένζυμα. Η μελέτη του αρθρικού υγρού των ασθενών με οστεοαρθρίτιδα και ρήξη μηνίσκου ανέδειξε παρόμοιο προφίλ κυτταροκινών και στις δυο ομάδες, με αυξημένα επίπεδα στους ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα. Τα επίπεδα των GAGs μειώθηκαν στους ιστούς που καλλιεργήθηκαν, με παράλληλη αύξηση στο υπερκείμενο της καλλιέργειας. Το φαινόμενο αυτό παρατηρήθηκε εντονότερο παρουσία της GROa. Ιστολογικά, η IL8 δεν φαίνεται να προκαλεί σημαντικές αλλοιώσεις, σε αντίθεση με την GROa, που σε συνδυασμό ή όχι με την IL8 επιφέρει αλλοιώσεις παρόμοιες με αυτές που παρατηρούνται στην οστεοαρθρίτιδα. Τέλος, παρατηρήθηκε αύξηση των επιπέδων της MMP-13 μετά την επίδραση των καλλιεργειών με IL-8 και GROa, γεγονός που επιβεβαιώνει την αποδόμηση του αρθρικού χόνδρου. Τα παραπάνω αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι οι κυτταροκίνες που εκλύονται κατά τον τραυματισμό του μηνίσκου μπορούν να προκαλέσουν οστεοαρθριτικές αλλαγές που οφείλονται σε βιολογικά - φλεγμονώδη αίτια, εκτός από τα εμβιομηχανικά, που εμφανίζονται στην άρθρωση μετά από τον τραυματισμό.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Ριζοπούλου Ειρήνη

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1318644

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
related terms
citation

Ριζοπούλου Ειρήνη. Μελέτη της έκφρασης των γονιδίων και πρωτεϊνών του σηματοδοτικού μονοπατιού TGF-b σε άτομα με ασθένειες του μεταβολισμού των οστών. 2015. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1318644