Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Μονοκλωνικά φυσικά αυτοαντισώματα με ικανότητα διείσδυσης σε ζώντα κύτταρα:Διερεύνηση της βιολογικής δράσης

Abstract

dc:description

Φυσικά αυτοαντισώματα (Natural Antibodies, NAbs), ανευρίσκονται στον ορό υγιών ατόμων και διαφόρων ζώων/ζωικών ειδών. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό τους είναι η πολυδραστικότητα, δηλαδή η ικανότητα αναγνώρισης πολλών δομικά διαφορετικών μορίων, όπως πρωτεΐνες, DNA και απτένια. Αναγνωρίζουν εαυτά και μη εαυτά συστατικά και παίζουν σημαντικό ρόλο στη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού. Αντισώματα με ικανότητα διείσδυσης σε ζώντα κύτταρα (Cell-Penetrating Antibodies, CPAbs) ανευρίσκονται στον ορό ασθενών με Συστηματικό Ερυθηματώδη Λύκο (ΣΕΛ) και σε ποντικούς που εκδηλώνουν σύνδρομο αυθόρμητου λύκου που μοιάζει με την ανθρώπινη νόσο. Τα αντισώματα αυτά συσσωρεύονται κυρίως στον πυρήνα του κυττάρου, αναγνωρίζουν συχνά το DNA αλλά και άλλα δομικά άσχετα αντιγόνα, όπως πρωτεΐνες και απτένια. Τα αντισώματα αυτά είναι επομένως πολυδραστικά, όπως τα NΑbs. Αντίστοιχα αντισώματα με κυτταροδεισδυτική ικανότητα στον ορό υγιών ατόμων και σε υγιή ποντίκια δεν ήταν γνωστά μέχρι πριν δύο χρόνια, όταν στο εργαστήριο Ανοσολογίας του Ελληνικού Ινστιτούτου Παστέρ (ΕΙΠ) διαπιστώθηκε για πρώτη φορά η παρουσία φυσικών πολυκλωνικών CPAbs στην ενδοφλέβια ανοσοσφαιρίνη (IVIg), θεραπευτικό μέσο επιλογής σε ποικίλα φλεγμονώδη και αυτοάνοσα νοσήματα. Επιπλέον, το εργαστήριο κατάφερε να συνδέσει άμεσα τα NΑbs με τα CPAbs , αφού ανέπτυξε και χαρακτήρισε για πρώτη φορά μια σειρά από μονοκλωνικά αυτοαντισώματα με ικανότητα διείσδυσης σε ζώντα κύτταρα από υγιείς-φυσιολογικούς ποντικούς (φυλής BALB/c). Με βάση τα παραπάνω, η παρούσα εργασία εστιάστηκε στον προσδιορισμό του προτύπου διείσδυσης και στη μελέτη της βιολογικής δράσης τριών φυσικών μονοκλωνικών CPAbs, μετά την είσοδό τους σε ζώντα κύτταρα, σε σύγκριση με τα κλασικά CPAbs από ποντικούς που εμφανίζουν αυθόρμητα το σύνδρομο λύκου [φυλή (NZBxNZW)F1], τα οποία επίσης είχαν παρασκευαστεί και χαρακτηριστεί στο εργαστήριο. Μελετήθηκαν έτσι τα φυσικά μονοκλωνικά αυτοαντισώματα 15C4B11, 8B5B11 και TG2F10 παράλληλα με τα παθολογικά μονοκλωνικά 2C6 και H9.3, θετικό και αρνητικό μάρτυρα της κυτταροδιείσδυσης, αντίστοιχα, ως προς 1) τα χαρακτηριστικά της διείσδυσης (διαφορετικές συγκεντρώσεις αντισώματος, χρόνοι επώασης αντισωμάτων-κυττάρων και θερμοκρασία επώασης), και 2) την τυχόν βιολογική δράση σε δύο διαφορετικές κυτταρικές σειρές, ινοβλάστες από έμβρυο ποντικού NIH-3Τ3 (προσκολλητική κυτταρική σειρά) και ανθρώπινα Τ-λεμφοκύτταρα Jurkat (μη προσκολλητική σειρά). Συγκεκριμένα, διερευνήθηκε η τυχόν επαγωγή απόπτωσης μετά την είσοδο στα κύτταρα με τις παρακάτω δοκιμασίες: α) προσδιορισμό του ποσοστού των αποπτωτικών/νεκρωτικών κυττάρων με χρώση αννεξίνη V/ ιωδιούχο προπίδιο (PI) και χρήση κυτταρομετρίας ροής, β) εντοπισμό της ενεργοποιημένης κασπάσης-3, με έμμεσο ανοσοφθορισμό και παρατήρηση με συνεστιακό μικροσκόπιο, γ) θραυσματοποίηση γενωμικού DNA των παραπάνω κυττάρων και έλεγχο με ηλεκτροφόρηση σε πήκτωμα αγαρόζης και δ) αλλαγή μορφολογίας πυρήνα των κυττάρων με την ειδική χρώση Hoechst και παρατήρηση με έμμεσο ανοσοφθορισμό. Επιπλέον από τις παραπάνω μελέτες που έγιναν στα κύτταρα, ελέγχθηκε η τυχόν υδρόλυση πλασμιδιακού DNA από τα αντισώματα, παρουσία και απουσία αναστολέων DNase I. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, στους 37οC και τα τρία φυσικά μονοκλωνικά αντισώματα διεισδύουν στο κυτταρόπλασμα και μόνον ένα από αυτά συσσωρεύεται και στον πυρήνα, και συγκεκριμένα στον πυρηνίσκο. Αντίθετα, στους 4οC μόνο ένα διατηρεί την ικανότητα να διεισδύει στα κύτταρα. Επίσης, όλα παρουσιάζουν ικανότητα επαγωγής απόπτωσης και υδρόλυσης πλασμιδιακού DNA, βέβαια σε διαφορετικό βαθμό το καθένα. Συγκεκριμένα, το TG2F10 στις 2 ώρες επώασης με τα κύτταρα εντοπίζεται στο κυτταρόπλασμα αλλά και στον πυρήνα, και εμφανίζει στικτή χρώση στον πυρηνίσκο, ενώ μετά από 24 ώρες εντοπίζεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στον πυρήνα με έμφαση στους πυρηνίσκους. Επιπλέον, είναι το μοναδικό από τα φυσικά CPAbs που έχει την ικανότητα να διεισδύει στα κύτταρα στους 4οC, δηλαδή, χωρίς κατανάλωση ενέργειας. Ως προς τη βιολογική του δράση διαπιστώθηκε πως μοιάζει με αυτήν του παθολογικού 2C6, αφού είναι τα μόνα αντισώματα της μελέτης, τα οποία προσομοιάζουν τη δράση DNase Ι κατακερματίζοντας το DNA. Επίσης, επάγει αρκετά υψηλό ποσοστό απόπτωσης και στις δυο κυτταρικές σειρές που μελετήθηκαν. Τα μονοκλωνικά 15C4B11 και 8Β5Β11 φαίνεται να μοιάζουν σε γενικές γραμμές ως προς τις ιδιότητές τους και να διαφέρουν σημαντικά από το TG2F10. Συγκεκριμένα, μετά την είσοδό τους στα κύτταρα, εντοπίζονται και τα δύο μόνο στο κυτταρόπλασμα, τόσο στις 2 όσο και στις 24 ώρες, ενώ από τη μελέτη της βιολογικής τους δράσης φάνηκε πως επιδρούν και αλλάζουν το βαθμό υπερελίκωσης του πλασμιδιακού DNA, χωρίς κανένα να το κατακερματίζει εξ ολοκλήρου. Κοινός παρονομαστής είναι και ο ισότυπος, αφού και τα δύο είναι IgG1, ενώ το TG2F10 είναι IgG2b. Διαφέρουν μεταξύ τους κυρίως ως προς την ικανότητα επαγωγής απόπτωσης, όπου το 8B5B11 φαίνεται ιδιαίτερα κυτταροτοξικό (όπως το TG2F10), ενώ το 15C4B11 φαίνεται να μην προκαλεί απόπτωση των κυττάρων σε στατιστικά σημαντικό ποσοστό. ΚΥΡΙΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ  Σύγκριση φυσικών CPAbs μεταξύ τους 1) Τα τρία φυσικά μονοκλωνικά CPAbs της μελέτης διαθέτουν διακριτό πρότυπο πολυδραστικότητας, κυτταροδιείσδυσης καθώς και βιολογικής δράσης. 2) Tα φυσικά μονοκλωνικά CPAbs θα μπορούσαν να ταξινομηθούν σύμφωνα με τις ιδιότητές τους, σε δύο κατηγορίες. Τα 15C4B11 και 8Β5Β11 από τη μία, και το TG2F10 από την άλλη, το οποίο φαίνεται να αντιπροσωπεύει μια ενδιάμεση κατάσταση ανάμεσα στα φυσιολογικά και τα παθολογικά CPAbs, καθώς εμφανίζει ιδιότητες και των δύο. 3) Τα μονοκλωνικά φυσικά αυτοαντισώματα 8Β5Β11 και 15C4Β11 ανήκουν στην υπόταξη IgG1 και το TG2F10 ανήκει στην υπόταξη IgG2b. Μέχρι στιγμής δεν έχει απομονωθεί φυσικό μονοκλωνικό CPAb που να ανήκει στην υπόταξη IgG2a.  Σύγκριση φυσικών CPAbs με τα παθολογικά CPAbs 1) Τα φυσικά CPAbs διεισδύουν κατεξοχήν στο κυτταρόπλασμα διαφόρων κυτταρικών σειρών, σε αντίθεση με τα παθολογικά CPAbs που εντοπίζονται κυρίως στον πυρήνα. 2) Τα φυσικά CPAbs υδρολύουν το πλασμιδιακό DNA σε διαφορετικό βαθμό (δράση DΝΑse Ι ή τροποποίηση στο βαθμό υπερελίκωσης) όπως τα παθολογικά CPAbs. Ωστόσο μόνο ένα από τα υπό μελέτη φυσικά CPAbs (TG2F10) έχει δράση DNase I ενώ στα παθολογικά CPAbs δύο από τα τρία εμφανίζουν την ίδια δράση. 3) Τα φυσικά CPAbs προκαλούν απόπτωση σε σημαντικό ποσοστό καρκινικών κυττάρων ωστόσο όχι στον ίδιο βαθμό με τα παθολογικά CPAbs. 4) Τα φυσικά CPAbs θραυσματοποιούν το γενωμικό DNA των κυττάρων στα οποία έχουν διεισδύσει, όπως και τα παθολογικά CPAbs. 5) Τα φυσικά CPAbs ανήκουν στις υποτάξεις IgG1 και ΙgG2b, ενώ τα παθολογικά CPAbs ανήκουν στις υποτάξεις IgG2a και IgG2b. 6) Τόσο τα φυσικά όσο και τα παθολογικά CPAbs είναι πολυδραστικά, αλλά φαίνεται πως η ισχυρή αντι-DNA δραστικότητα σχετίζεται με την συσσώρευση στον πυρήνα. Η νέα γνώση που αποκτήθηκε εδώ, ανοίγει νέους ορίζοντες και οδηγεί την έρευνα σε καινοτόμες εφαρμογές αφού, τα διεισδυτικά αντισώματα αποτελούν μια φυσιολογική πηγή αντισωμάτων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη θεραπεία ασθενειών που οφείλονται σε ελαττωματική απόπτωση. Τα κυτταροτοξικά, διεισδυτικά αντισώματα θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν στη θεραπεία του καρκίνου, απαλλαγμένη από τα μειονεκτήματα των γνωστών μέχρι σήμερα θεραπειών. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν είτε ως μόρια μεταφοράς δραστικών ουσιών στο εσωτερικό κυττάρων για θεραπευτικούς σκοπούς, είτε ως απευθείας θεραπευτικά εργαλεία. Η σημαντικότερη διαφορά των φυσιολογικών από τα παθολογικά CPAbs είναι ο κυτταρικός τους εντοπισμός, αφού τα πρώτα εντοπίζονται κατά κύριο λόγο στο κυτταρόπλασμα ενώ τα δεύτερα στον πυρήνα. Έτσι λοιπόν, ανάλογα με το αν θέλει κάποιος να στοχεύσει στον πυρήνα ή στο κυτταρόπλασμα ενός κυττάρου μπορεί να χρησιμοποιήσει είτε παθολογικά είτε φυσιολογικά, CPAbs, αντίστοιχα.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Μπάμπαλη Σοφία

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1319064

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
related terms
citation

Μπάμπαλη Σοφία. Μονοκλωνικά φυσικά αυτοαντισώματα με ικανότητα διείσδυσης σε ζώντα κύτταρα:Διερεύνηση της βιολογικής δράσης. 2016. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1319064