Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Μοριακή βάση των μηχανισμών επιδιόρθωσης DNA σε ευκαρυωτικά συστήματα

Abstract

dc:description

Στοχευμένη έκφραση μεταλλαγμένων μορφών της RAD51 σε κύτταρα MCF-7 τροποποιεί την βιωσιμότητα τους κατά την επίδραση της χημικοθεραπευτικής ουσίας Δοξορουβικίνη (Doxorubicin – DOX) Οι βλάβες του DNA, που προκαλούνται είτε από ενδογενείς είτε από εξωγενείς παράγοντες απειλούν την σταθερότητα γονιδιώματος. Οι πιο επιβλαβείς βλάβες είναι οι δίκλωνες σχάσεις του DNA (double strand breaks-DSBs). Τα DSBs επιδιορθώνονται κυρίως από δύο μηχανισμούς, την µη οµόλογη σύνδεση των άκρων (non homologous end-joining, NHEJ) που είναι επιρρεπής σε σφάλματα και τον οµόλογο ανασυνδυασµό (homologous recombination, HR) που είναι μια υψηλής πιστότητας επιδιορθωτική διαδικασία. Ελλιπής επιδιόρθωση, ανάλογα με τις συνθήκες, οδηγεί είτε σε απόπτωση είτε σε καρκίνο. Ένας σημαντικός παράγοντας στον οµόλογο ανασυνδυασµό είναι ο παράγοντας ανασυνδυασμού RAD51, ο οποίος κατά κύριο λόγο εμπλέκεται στην ανίχνευση του ομόλογου κλώνου και την επιδιόρθωση της βλάβης με μήτρα τον ομόλογο κλώνο. Αλληλεπιδρά άμεσα ή έμμεσα με σημαντικές ενδοκυττάριες πρωτεΐνες όπως οι BRCA1, BRCA2 και p53 που εμπλέκονται στον ομόλογο ανασυνδιασμό επίσης. Παρόλο που δεν έχουν ανιχνευτεί μέχρι τώρα μεταλλάξεις στην πρωτεϊνη RAD51 σε καρκίνους του ανθρώπου, η υπερέκφραση του γονιδίου rad51 φαίνεται να σχετίζεται με αυξημένη πιθανότητα καρκινογένεσης, ενώ αναμένεται να παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη ανθεκτικότητας σε γενοτοξικές βλάβες του γονιδιώματος. Προηγούμενη δουλειά της ομάδα μας έδειξε ότι στοχευμένα μεταλλαγμένες μορφές της RAD51 ανιχνεύονται στον πυρήνα κυττάρων MCF-7, απουσία γενοτοξικών παραγόντων, ενώ η φυσικού τύπου πρωτεΐνη (RAD51wt) εντοπίζεται κυρίως στο κυτταρόπλασμα. Με ανάλυση FRET δείχθηκε ότι μία μεταλλαγμένη μορφή, η RAD51-m6 αλληλεπιδρά με την RAD51wt πιθανώς μέσω σχηματισμού υβριδικών νηματίων. Υπερέκφραση της RAD51m6, σε αντίθεση με την υπερέκφραση της RAD51wt, σε συγκεκριμένες καρκινικές κυτταρικές σειρές, θανατώνει τα κύτταρα σε λίγες ώρες έως 2 ημέρες απουσία γενετοξικών παραγόντων. Ο σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν να διερευνηθεί η επίδραση της υπερέκφρασης της RAD51wt καθώς και στοχευμένα μεταλλαγμένων μορφών της, στην επιβίωση της κυτταρικής σειράς MCF-7 (καρκινικά κύτταρα επιθηλιώματος του μαστού) μετά από χορήγηση του γενοτοξικού παράγοντα δοξορουβικίνη (Doxorubicin-DOX). Για την επιμόλυνση των κυττάρων MCF-7 χρησιμοποιήθηκε πλασμιδιακό όχημα έκφρασης ευκαρυωτικών κυττάρων με εισηγμένο το cDNA της RAD51wt και των μεταλλαγμένων μορφών της σε σύζευξη με την κίτρινη φθορίζουσα πρωτεϊνη (EYFP). Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε παροδική έκφραση των εξωγενών RAD51 πρωτεϊνών στα κύτταραεπιμόλυνση MCF-7 και έλεγχος της βιωσιμότητας των κυττάρων με δοκιμασία κυτταρικής βιωσιμότητας ΜΤΤ. Στη συνέχεια ταυτοποιήθηκε το εύρος των συγκεντρώσεων και ο χρόνος επώασης του γενοτοξικού παράγοντα DOX με στόχο την ανίχνευση των βέλτιστων συνθηκών επιβίωσης του 50% των κυττάρων (LC50). Επιλέχθηκε η χρήση εύρους συγκεντρώσεων 0,3-0,7μM DOX στο μέσο καλλιέργειας 24 ώρες μετά την επιμόλυνσηεπιμόλυνση και επώαση για επιπλέον 24 και 48 ώρες. Η επιβίωση των κυττάρων μετά από την επίδραση DOX αναλύθηκε με τη δοκιμασία ΜΤΤ. Σε όλα τα πειράματα γενοτοξικότητας και δοκιμασίας ΜΤΤ πραγματοποιήθηκαν τουλάχιστον εις διπλούν και υπήρχαν θετικοί και αρνητικοί μάρτυρες. Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η υπερέκφραση της πρωτεΐνης EYFP-RAD51wt οδηγεί σε αυξημένη επιβίωση των κυττάρων MCF7 παρουσία DOX σε σύγκριση με τα μη- επιμολυσμένα κύτταρα. Τα ευρήματα αυτά, δείχνουν ότι η υπερέκφραση της RAD51wt πιθανά συντελεί σε αυξημένη χημειο-ανθεκτικότητα των κυττάρων MCF-7, γεγονός που συμφωνεί με την παρατήρηση στην βιβλιογραφία ότι μορφές καρκίνου που παρουσιάζουν χημειο-ανθεκτικότητα και κακή πρόγνωση εκφράζουν αυξημένα επίπεδα ενδογενούς πρωτεΐνης RAD51. Στην περίπτωση που έγινε υπερέκφραση των μεταλλαγμένων μορφών της RAD51, ενώ φάνηκε να αλλάζει ο εντοπισμός της αντίστοιχης πρωτεΐνης εντός του κυττάρου δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά στην βιωσιμότητα των κυττάρων σε σχέση με την περίπτωση που έγινε υπερέκφραση της RAD51-wt. Όλα τα παραπάνω συντελούν σε μια πιο λεπτομερή διευκρίνιση της λειτουργίας της RAD51 και πιθανόν να βοηθήσουν στη διαλεύκανση των μηχανισμών αντοχής των καρκινικών κυττάρων έναντι των χημειοθεραπευτικών φαρμάκων, καθώς και στο σχεδιασμό φαρμάκων που θα αποτελούν μέρος πιο αποτελεσματικών αντικαρκινικών θεραπευτικών σχημάτων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Καραμολέγκου Γεωργία

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1319100

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
related terms
citation

Καραμολέγκου Γεωργία. Μοριακή βάση των μηχανισμών επιδιόρθωσης DNA σε ευκαρυωτικά συστήματα. 2016. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1319100