Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η Συνταγματική Αναθεώρηση του 1986: μια προσπάθεια αποτίμησης αιτιών, αντιλήψεων και συνεπειών

Abstract

dc:description

Η παρούσα μελέτη αναφέρεται στην αναθεώρηση του Καταστατικού Χάρτη της Ελλάδας το 1985-86. Συγκεκριμένα, στις αιτίες, τις απόψεις κομμάτων και συνταγματολόγων και, τέλος, στις συνέπειες της κίνησης αυτής. Αποτέλεσε μια πρωτοβουλία του τότε πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου και της κυβερνητικής παράταξης του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος (ΠΑ.ΣΟ.Κ). Η αναθεώρηση είχε ως βασικό στόχο την περιστολή των αρμοδιοτήτων - δικαιοδοσιών του Προέδρου της Δημοκρατίας. Αναφέρεται το περιεχόμενο των υπό αναθεώρηση (το 1985-86) άρθρων έτσι όπως διαμορφώθηκε από την Ε’ Αναθεωρητική Βουλή το 1975. Οι αντιλήψεις των πολιτικών κομμάτων σχετικά με τις δικαιοδοσίες που θα έπρεπε να έχει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ως ρυθμιστής του πολιτεύματος παρέμειναν σταθερές. Όμως, ο καθοριστικός παράγοντας ο οποίος οδήγησε στην αναθεώρηση του Συντάγματος ήταν η πορεία των σχέσεων μεταξύ του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Καραμανλή και του πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου την περίοδο της ‘συγκατοίκησής’ τους (1981-85). Ειδικότερα, το τελευταίο έτος της ‘συνύπαρξής’ τους (1984) οπότε και οι υπήρξαν αρκετές προστριβές μεταξύ τους. Ταυτόχρονα με την εξαγγελία της αναθεώρησης, ο Α. Παπανδρέου πρότεινε ως υποψήφιο Πρόεδρο της Δημοκρατίας τον ανώτατο δικαστικό Χρήστο Σαρτζετάκη απομακρύνοντας έτσι τον ιδρυτή της Νέας Δημοκρατίας από το ανώτατο πολιτειακό αξίωμα της χώρας. Η εκλογή του Χρ. Σαρτζετάκη υπήρξε ταραχώδης και οριακή. Περιλαμβάνεται ακόμη η επίδραση που είχε στο αποτέλεσμα των εκλογών της 2ας Ιουνίου 1985 η επιλογή – απόφαση του ΠΑ.ΣΟ.Κ να αναθεωρηθεί το Σύνταγμα και να μην προταθεί ο Κ. Καραμανλής για νέα θητεία. Αφού το ΠΑ.ΣΟ.Κ κέρδισε τις εκλογές, κατόρθωσε να αναθεωρήσει το Σύνταγμα σύμφωνα με τις επιδιώξεις του. Η αναθεώρηση του Συντάγματος ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 1986. Περικόπηκαν εξουσίες από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, κάτι το οποίο οδήγησε στην ενίσχυση της θέσης του πρωθυπουργού. Η επιστημονική κοινότητα, αν και επιδοκίμασε αρκετές από τις τροποποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν στο Σύνταγμα, κατέκρινε τον αιφνιδιαστικό τρόπο με τον οποίο εξαγγέλθηκε η αναθεώρηση καθώς και τους λοιπούς χειρισμούς της κυβέρνησης του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ως συμπεράσματα της παρούσας εργασίας αναφέρονται: 1) τι ήταν αυτό που οδήγησε στην αναθεώρηση, 2) ποιες αντιλήψεις συγκρούστηκαν και 3) ποιες ήταν οι άμεσες και έμμεσες συνέπειές της, ιδιαίτερα ως προς την πολιτική ισχύ του πρωθυπουργού.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Κεραμίδας Σταύρος
  • Keramidas Stavros

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1327822

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κεραμίδας Σταύρος; Keramidas Stavros. Η Συνταγματική Αναθεώρηση του 1986: μια προσπάθεια αποτίμησης αιτιών, αντιλήψεων και συνεπειών. 2017. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1327822